Τα ισχυρά κράτη παράγουν τις διεθνείς εξελίξεις. Τα έξυπνα κράτη προβλέπουν τις εξελίξεις και προετοιμάζoνται αναλόγως. Τα υπόλοιπα… αισιοδοξούν αιθεροβατώντας αενάως, έστω κι αν τα σύννεφα στον ορίζοντα έχουν την απόχρωση της ερεβώδους νύχτας.
Ας υποθέσουμε ότι ένα έξυπνο κράτος βρίσκεται στο γεωγραφικό κατώφλι μιας περιοχής υψηλής στρατηγικοπολιτικής ρευστότητας. Μια σημαντική ανατροπή αναμένεται στο εσωτερικό ενός έτερου κράτους στην περιοχή που ήδη βρίσκεται υπό συνθήκες εμφύλιου πολέμου. Τις ερχόμενες εβδομάδες μια διάσκεψη κορυφής λαμβάνει χώρα, με τη συμμετοχή όλων των Μεγάλων Δυνάμεων, με θέμα τον εμφύλιο αυτόν πόλεμο. Κατά τη διάρκεια της διάσκεψης κορυφής αποφασίζεται η τύχη του προβληματικού κράτους που παράγει ισχυρούς κραδασμούς, αυξάνοντας τις πιθανότητες μιας διευρυμένης σύγκρουσης. Το καθεστώς του προβληματικού κράτους καταρρέει, με τον επικεφαλής να διασώζεται, περνώντας το υπόλοιπο της ζωής του μέσα σε αμύθητα πλούτη στο εσωτερικό της μοναδικής Μεγάλης Δύναμης που μπορεί να εγγυηθεί το ασφαλές ευ ζην του. Η μεταβατική κυβέρνηση αποτελείται από όλες τις κυρίαρχες θρησκευτικοπολιτικές ομάδες που απαρτίζουν το κοινωνικό μωσαϊκό του κράτους, που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν με στρατιωτικά μέσα τους θρησκόληπτους εθελοντές που έχουν συρρεύσει κυρίως από όμορα κράτη και σήμερα μάχονται στο πλευρό της αντιπολίτευσης, απρόθυμοι να παραδώσουν τα όπλα όταν αυτό θα τους ζητηθεί. Ενας νέος εμφύλιος ξεκινά στο εσωτερικό του κράτους, τη φορά αυτή μεταξύ των ενόπλων ομάδων των ζηλωτών εθελοντών και μιας ευρύτερης στρατιωτικής συμμαχίας με επικεφαλής κράτος της περιοχής που τα τελευταία χρόνια έχει αυξήσει τις μετοχές του στο διεθνοπολιτικό χρηματιστήριο ισχύος.
Ας υποθέσουμε ξανά λοιπόν ότι ο νέος αυτός κύκλος συγκρούσεων θα οδηγήσει σε έξοδο εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες του κράτους αυτού, που θα αναζητήσουν σωτηρία στο κράτος δικαίου που βρίσκεται εγγύτερα και που ανήκει στον δυτικό πυρήνα.
Ας θεωρηθεί ότι το κράτος αυτό που θα κληθεί να υποδεχθεί τους χιλιάδες πρόσφυγες είναι ένα έξυπνο κράτος. Ως έξυπνο κράτος έχει ήδη προβεί -χθες, όχι σήμερα- στις ακόλουθες ενέργειες. Ετοιμάζει χώρους υποδοχής και φιλοξενίας για τους εκατοντάδες χιλιάδες μετανάστες κοντά στα σύνορά του με το κράτος που αποτελεί διάδρομο διαφυγής για τους πρόσφυγες. Γιατί; Για να είναι πιο εύκολη η επαναπροώθηση αυτών στις πατρογονικές εστίες τους, όταν η κρίση ξεπεραστεί, σηματοδοτώντας τον μη μόνιμο χαρακτήρα της φιλοξενίας. Εχει ήδη έρθει σε επαφή ο υπουργός Εξωτερικών του κράτους με τον Ερυθρό Σταυρό, τον ΟΗΕ, τη UNICEF και άλλους διεθνούς εμβέλειας ανθρωπιστικούς οργανισμούς, ενώ έχουν ήδη κλειστεί συμφωνίες για φαρμακευτικό υλικό, τρόφιμα, νερό, ρούχα κ.ά. με εξειδικευμένες πολυεθνικές, τα οποία οι πρόσφυγες θα χρειαστούν. Μονάδες της αστυνομίας του κράτους υποδοχέα ήδη εκπαιδεύονται για να αποτελέσουν το προσωπικό διατήρησης της τάξης στους χώρους φιλοξενίας, που σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να ακολουθούν μια συμβατική μεθοδολογία αστυνόμευσης. Το διεθνές παράδειγμα έχει δείξει ότι τα επεισόδια που ξεκινούν από απλές διενέξεις μεταξύ προσφύγων και αστυνομικών καταλήγουν σε βίαιες συγκρούσεις στο εσωτερικό των χώρων αυτών, θυμίζοντας πυρκαγιά σε πευκοδάσος. Ψυχολόγοι και κοινωνιολόγοι ήδη μελετούν την κουλτούρα και τις συνήθειες του λαού αυτού, ώστε το επιστημονικό έργο παροχής βοήθειας και συμβουλευτικών υπηρεσιών να είναι όσο το δυνατόν πιο άρτιο. Διεξοδικά προετοιμάζονται οι τοπικοί πληθυσμοί των περιοχών όπου θα αναπτυχθούν οι χώροι φιλοξενίας, επιλέγοντας να τους αναφερθεί όλη η αλήθεια και όχι αδιέξοδες ωραιοποιήσεις. Τέλος, ο πρωθυπουργός έχει ήδη κλείσει συμφωνίες οικονομικής βοήθειας και στήριξης από τα συμμαχικά δίκτυα του κράτους, ώστε να αντεπεξέλθει ο κρατικός μηχανισμός την πολύ σημαντική οικονομική επιβάρυνση.
Ενα μη έξυπνο κράτος, από την άλλη, δεν κάνει τίποτε από τα παραπάνω. Αισιοδοξεί και χαμογελά προς την ησιοδική Νέμεση, γιατί νομίζει, για άλλη μια φορά λανθασμένα, ότι αυτή βοηθά τους… αισιόδοξους
Σπύρος Ν. Λίτσας
