Εκπέμπει SOS το ΔΝΤ
Η παγκόσμια οικονομική σκηνή βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σοβαρή δοκιμασία, καθώς οι συνέπειες του πολέμου στη Μέση Ανατολή αναγκάζουν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να αναθεωρήσει επί τα χείρω τις εκτιμήσεις του.
Η Γενική Διευθύντρια του οργανισμού, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, περιέγραψε ένα δυσοίωνο τοπίο, επισημαίνοντας ότι η ζήτηση για οικονομική στήριξη από τα κράτη-μέλη αναμένεται να παρουσιάσει αύξηση της τάξεως των 20 έως 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο άμεσο μέλλον.
Παρά την πρόσφατη ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για μια 15μερη κατάπαυση του πυρός με το Ιράν, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη, με το Ισραήλ να συνεχίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Λίβανο, θέτοντας σε κίνδυνο την πορεία των ειρηνευτικών συνομιλιών.
Οι αναταράξεις που προκλήθηκαν από την έναρξη των εχθροπραξιών στις 28 Φεβρουαρίου έχουν ήδη αφήσει βαθύ αποτύπωμα στις αγορές ενέργειας. Η παγκόσμια ροή πετρελαίου έχει περιοριστεί κατά 13%, ενώ ακόμη μεγαλύτερη είναι η μείωση στο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), η οποία αγγίζει το 20%.
Η στενότητα στην προσφορά οδήγησε σε ραγδαία άνοδο των τιμών και σοβαρά προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Ενδεικτικό της σοβαρότητας είναι το παράδειγμα της Βιομηχανικής Πόλης Ρας Λαφάν, η οποία καλύπτει το 93% της παραγωγής LNG στον Κόλπο και παραμένει εκτός λειτουργίας από τις αρχές Μαρτίου, με τις εκτιμήσεις να αναφέρουν ότι θα απαιτηθούν τρία έως πέντε έτη για την πλήρη αποκατάσταση της δυναμικότητάς της.
Η κυρία Γκεοργκίεβα ξεκαθάρισε ότι η επιστροφή στην προτέρα κατάσταση δεν θα είναι ομαλή ούτε σύντομη, καθώς οι αβεβαιότητες γύρω από τις διελεύσεις στα Στενά του Ορμούζ και την ανάκαμψη των αερομεταφορών παραμένουν μεγάλες.
Ως εκ τούτου, η παγκόσμια ανάπτυξη αναμένεται να είναι αισθητά πιο αργή σε σύγκριση με τις προηγούμενες προβλέψεις του Ιανουαρίου, οι οποίες έκαναν λόγο για 3,3% το τρέχον έτος.
Οι αλυσιδωτές αντιδράσεις από τη διακοπή λειτουργίας διυλιστηρίων επηρεάζουν άμεσα το εμπόριο, τον τουρισμό και τις μεταφορές, ενώ η ανθρωπιστική διάσταση της κρίσης είναι εξίσου τρομακτική, με τον κίνδυνο της επισιτιστικής ανασφάλειας να απειλεί πλέον συνολικά πάνω από 360 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.
Ενόψει της εαρινής συνόδου του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, το Ταμείο ετοιμάζεται να παρουσιάσει διάφορα σενάρια για το μέλλον, τα οποία εκτείνονται από μια σχετική σταθεροποίηση έως την παραμονή των τιμών ενέργειας σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Παρά την αβεβαιότητα, η επικεφαλής του ΔΝΤ διαβεβαίωσε ότι ο οργανισμός διαθέτει τους απαραίτητους πόρους για να βοηθήσει τα μέλη του, θυμίζοντας ότι ήδη από τον Μάιο του 2024 έως τον Μάρτιο του 2025 έχουν εγκριθεί νέα δάνεια που ξεπερνούν τα 36 δισεκατομμύρια δολάρια.
Τέλος, απευθύνθηκε μια ισχυρή προειδοποίηση προς τις κυβερνήσεις να αποφύγουν τις μεμονωμένες ενέργειες, όπως οι έλεγχοι τιμών και οι εξαγωγικοί περιορισμοί, που θα μπορούσαν να επιδεινώσουν την κρίση.
Η σύσταση προς τις κεντρικές τράπεζες είναι η ετοιμότητα για αποφασιστικές αυξήσεις επιτοκίων σε περίπτωση που ο πληθωρισμός απειλήσει την οικονομική σταθερότητα, ενώ τονίστηκε η ανάγκη για στοχευμένα και προσωρινά δημοσιονομικά μέτρα, καθώς πολλές χώρες έχουν ήδη επιστρατεύσει λύσεις όπως η τηλεργασία και οι περιορισμοί στις μετακινήσεις για την εξοικονόμηση πόρων.
