Η δικτατορία και οι διαφορετικές στρατηγικές από Καραμανλή και Παπανδρέου
Αρνήθηκα επιμελώς να μετάσχω στον διάλογο για την 21η Απριλίου. Οχι μόνο γιατί αυτό το είδος διακυβέρνησης δεν έχει καμία σχέση με την ελληνική σκέψη. Η αρχαία Ελλάδα γέννησε όλους τους τύπους πολιτεύματος -δημοκρατία, αριστοκρατία, τυραννία, μοναρχία, ολιγαρχία-, εκτός από τη δικτατορία. Ούτε επειδή οι δικτάτορες δεν εφάρμοσαν το ρωμαϊκό πρότυπο, που προβλέπει την ανάληψη της εξουσίας από τον στρατό σε ακραίες καταστάσεις και την άμεση παράδοσή της στους πολιτικούς. (Στρατιωτικός Σύνδεσμος «Ζορμπάς» – Ελευθέριος Βενιζέλος.)
Αρνήθηκα να μετάσχω γιατί δεν καταλαβαίνουμε. Η δικτατορία ήταν η κατάληξη της σύγκρουσης δύο κορυφαίων ηγετών της πατρίδας με τις δυνάμεις της διεθνούς κηδεμονίας. Με τη διαφορά όμως ότι εφάρμοσαν διαφορετικές στρατηγικές για να τις πολεμήσουν. Καραμανλής και Παπανδρέου είχαν ταυτόσημες απόψεις για τους πάτρωνες. Ο τρόπος που επέλεξαν να συγκρουστούν όμως -κυνηγά ακόμη τη χώρα η μέθοδός τους- έκανε τη διαφορά.
Ο Καραμανλής συγκρούστηκε με Παλάτι – Αμερικανούς αλλά, αντιλαμβανόμενος τους κινδύνους που διέτρεχε η χώρα, προτίμησε να βάλει την πατρίδα σε πρώτη μοίρα και τον εαυτό του σε δεύτερη, αποχωρώντας. Ο Παπανδρέου είχε παρόμοια αντίληψη με τον Καραμανλή για το «ποιος κυβερνά αυτήν τη χώρα». Οποιος όμως διαβάσει τη βιογραφία που έγραψε ο φίλος του Δραΐνας (Ψυχογιός), παρατηρεί ότι ο Ανδρέας προτίμησε τη λογική της τυφλής σύγκρουσης με Συμμάχους – Παλάτι.
Αποτέλεσμά της ήταν η δυτική καχυποψία, η αποστασία και, εντέλει, η δικτατορία. Ο Καραμανλής έφυγε, δεν του χρεώθηκε τίποτε και γύρισε το 1974 στρέφοντας την Ελλάδα στην Ευρώπη. Ο Παπανδρέου συγκρούστηκε, ενεπλάκη και κατέβαλε κόστος (13% στις πρώτες εκλογές). Δεν μπορεί λοιπόν να καταλάβει κανείς το 1974 (ούτε και το 1981) αν δεν καταλάβει τι έφερε το 1967. Χρόνια αργότερα οι κληρονόμοι αυτών των δύο σχολών σκέψης αντιμετώπισαν παρόμοια διλήμματα. Ο νεότερος Καραμανλής έκανε ό,τι και ο θείος του.
Εγκατέλειψε την εξουσία όταν συγκρούστηκε με τις ΗΠΑ επειδή κατάλαβε ότι οι συνέπειες της παραμονής του θα ήταν ο εθνικός ακρωτηριασμός, τον απειλούσαν με νέα Ιμια. Ο νεότερος Παπανδρέου έκανε το αντίθετο: ταυτίστηκε με το κατεστημένο που πολέμησε τον πατέρα του. Αρνούμαι λοιπόν να μετάσχω στον διάλογο γιατί η δικτατορία για μένα είναι μέθοδος ανάλυσης της νεότερης Ιστορίας μας. Οχι ευκαιρία για αντιδεξιά υποκρισία. Αυτοί που άλλωστε κάνουν μαθήματα πολιτικής ορθότητας θεωρούν ναζισμό όταν δολοφονεί ο Ρουπακιάς και επανάσταση όταν δολοφονεί ο Ξηρός. Εγκλημα καθοσιώσεως τη διανομή μιας απολογίας, αλλά ελευθεροτυπία τη δημοσίευση προκηρύξεων της 17Ν. Λυπάμαι, δεν θα πάρω.
Mανώλης Κοττάκης
