Η κατάσταση αυτή τη φορά είναι αληθινά σοβαρή και ο κίνδυνος μεγάλης περιπλοκής ορατός
Από τον
Μανώλη Κοττάκη
Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις σκιάζονται από δύο βασικά θέματα: Το αίτημα Ερντογάν για την έκδοση των οκτώ πραξικοπηματιών αξιωματικών και την οριοθέτηση της κυπριακής και της ελληνικής ΑΟΖ στη Μεσόγειο. Τυχόν «θετική» έκβαση στο πρώτο θα αποκλιμάκωνε προσωρινά την ένταση και θα οδηγούσε στην επιστροφή των δύο Ελλήνων αξιωματικών (ο Τούρκος πρόεδρος κάνει ανοικτά πλέον παζάρι), ωστόσο όλοι οι ειδήμονες γνωρίζουν ότι τυχόν ένοπλη σύρραξη στο Αιγαίο, στη θάλασσα και στον αέρα, θα οφείλεται αποκλειστικά στο δεύτερο, στην ΑΟΖ. Και αυτήν τη φορά το διακύβευμα δεν θα είναι η γκριζοποίηση ελληνικών νήσων, αλλά η απόπειρα αφαίρεσης εθνικού εδάφους σε τρία τουλάχιστον σημεία της ελληνικής ακτογραμμής, όπως αυτή διαμορφώνεται από τη Σαμοθράκη και το Καστελόριζο έως και τη Γαύδο. Αυτό εκτιμούν χαμηλόφωνα οι αρμόδιοι.
Η κατάσταση αυτήν τη φορά είναι αληθινά σοβαρή και ο κίνδυνος μεγάλης περιπλοκής ορατός. Ο Ερντογάν έχει καταρχάς μια ιδιαίτερη αντίληψη για το Διεθνές Δίκαιο. Αν και το Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας που συνεδρίασε υπό την προεδρία του προχθές έκανε λόγο για «δικαιώματα της Τουρκίας στο Αιγαίο» και όχι για «κυριαρχικά δικαιώματα» (καταλυτικές η καταδίκη της Ε.Ε. και η δημόσια υπενθύμιση τριών Συνθηκών από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο – Λωζάννη, Μοντρέ, Μοντέγκο Μπέι), αυταπάτες δεν μπορεί να υπάρχουν. Αδύνατον να μείνει με σταυρωμένα τα χέρια ο «σουλτάνος» αν διαπιστώσει ότι οι μεγάλες δυνάμεις ΗΠΑ – Γαλλία ετοιμάζονται να μοιραστούν μαζί με Ελλάδα – Κύπρο – Αίγυπτο – Ισραήλ φυσικό αέριο και πετρέλαιο που βρίσκεται έξω από την αυλή του. Αμφιβολία να μην υπάρχει καμία! Θα κηρύξει πόλεμο. Και μάλιστα με τέτοιο ύπουλο τρόπο που θα τον εμφανίσει ως αμυνόμενο.
Οι ημερομηνίες είναι συγκεκριμένες. Στις 5 Μαΐου το αρμόδιο υπουργείο Περιβάλλοντος θα αναδείξει τους αναδόχους που θα κάνουν έρευνες νοτίως της Κρήτης, κοντά στη Γαύδο. Επίσης, οι Τούρκοι παρακολουθούν την κινητικότητα με στόχο τη διενέργεια ερευνών πέριξ του Καστελόριζου, η ύπαρξη του οποίου διαμορφώνει την ελληνική ΑΟΖ κατά τρόπο τέτοιο ώστε να εφάπτεται της κυπριακής. Πώς, άραγε, πρέπει να πολιτευτεί η ελληνική πλευρά, δεδομένων των δυσμενών ισορροπιών στον αέρα και στη θάλασσα (μόνο στα υποβρύχια πλεονεκτούμε);
Πρόκειται για δίλημμα που στην καλύτερη περίπτωση θα βρούμε μπροστά μας το αργότερο έως τον Σεπτέμβριο, αν θεωρήσουμε ότι και ο Ερντογάν θέλει να προστατέψει την τουριστική του περίοδο. Εχω μιλήσει με πολλούς σοβαρούς πολιτικούς, στρατιωτικούς και αναλυτές εσχάτως και διακρίνω δύο σχολές σκέψεις, εξίσου σοβαρές. Η πρώτη υποστηρίζει ότι δεν πρέπει να κάνουμε πίσω ούτε στην Κύπρο ούτε στην Κρήτη. Διότι αν η Δύση κάνει πίσω εκεί θα δημιουργηθούν επικίνδυνα προηγούμενα εις βάρος της στη Βαλτική και τη Μαύρη Θάλασσα.
Εχουν συμφέρον, λοιπόν, θεωρητικά το ΝΑΤΟ και οι σύμμαχες χώρες να μην επιτρέψουν την πραγματοποίηση του «τσαμπουκά» του «σουλτάνου». Η άλλη άποψη δεν είναι τόσο αισιόδοξη. Θεωρεί ότι οι σύμμαχοι δεν θα είναι παρόντες δίπλα μας, όπως έκαναν και στα Ιμια, ότι πρέπει να επιλέξουμε τη διπλωματία και να αποφύγουμε να τους κοιτάξουμε στα μάτια, ότι αν τυχόν υπάρξει σύρραξη τα Ιμια θα μοιάζουν με πλημμέλημα σε σύγκριση με το μέγεθος της εθνικής τραγωδίας που θα ζήσουμε. Τύπου Αττίλα. Σας παρουσιάζω και τις δύο χωρίς να μπορώ να πω με βεβαιότητα ποια είναι η εθνικά σωστή, αν και η καρδιά μου είναι με την πρώτη.
Προβληματίζομαι, όμως, που τη δεύτερη μου τη λένε θαρραλέοι -εμπράκτως- άνθρωποι. Ανάλογο, αλλά όχι αντίστοιχο, είναι το δίλημμα με τους οκτώ για τους οποίους ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας προβλέπει παράκαμψη της Δικαιοσύνης αν η κυβέρνηση το θελήσει. Από τη μία, έχουμε να δώσουμε μια συμβολικής σημασίας ιδεολογική μάχη για την επικράτηση του κράτους δικαίου δυτικού τύπου και, από την άλλη, η άρνηση της έκδοσης σημαίνει νέα καραβάνια μεταναστών στα νησιά και συνέχεια της ομηρίας των Ελλήνων αξιωματικών. Διαλέγουμε.
