Την 28η Οκτωβρίου 1940 ηγεσία και λαός ήταν ένα. Σήμερα, δυστυχώς, κάτι τέτοιο είναι ζητούμενο
Η 28η Οκτωβρίου του 1940 δεν είναι απλώς μια ημερομηνία της ελληνικής Ιστορίας. Αποτελεί ένα σύμβολο εθνικής μνήμης, που φωτίζει την εθνική μας ύπαρξη. Είναι ακόμη μία ημερομηνία, από τις πολλές της ιστορικής μας πορείας, που δόθηκε η ευκαιρία στο έθνος μας να υπερασπιστεί τις αξίες του και τα ιδανικά του.
- Του Γιάννη Χ. Κουριαννίδη*
Γι’ αυτόν τον λόγο τιμούμε και εορτάζουμε την έναρξη του πολέμου, όπως τιμούμε και εορτάζουμε την 25η Μαρτίου. Γιατί φανήκαμε για άλλη μία φορά αντάξιοι του ιδανικού της ελευθερίας που την προασπιστήκαμε με το αίμα και τις θυσίες μας. Απέναντι στην ιταλική ύβρη ο εθνικός μας κυβερνήτης Ιωάννης Μεταξάς, με την προσωπική του απάντηση, του ΟΧΙ, αποτύπωσε τη βούληση και την ψυχή ολόκληρου του ελληνικού έθνους. Και αυτή η στάση δεν ήταν ούτε στιγμιαία ούτε συναισθηματική.
Το ΟΧΙ του πήγασε από τη λογική και τη συνειδητή αποδοχή της ιστορικής ευθύνης, να υπερασπιστεί την τιμή του έθνους. Κι αυτό, αν και ως στρατιωτικός γνώριζε ότι η πατρίδα θα αντιμετώπιζε συντριπτικά υπέρτερες δυνάμεις. Ηταν όμως η στιγμή που η νηφαλιότητα της στρατηγικής σκέψης ενώθηκε με την ηθική καθαρότητα του πατριωτισμού. Ηταν η στιγμή που το πατριωτικό ένστικτο μετουσιώθηκε σε εθνικιστική συνείδηση.
Το ιταλικό τελεσίγραφο αντιμετωπίστηκε από τον ίδιο ως προσβολή προς την ιστορική αξιοπρέπεια της πατρίδας μας, ως μία ύβρη απέναντι στο αίμα των προγόνων μας που υπερασπίστηκαν την ελευθερία της ανά τους αιώνες. Η απόρριψή του δεν αντήχησε μόνο στα σαλόνια της διεθνούς διπλωματίας, αλλά κυρίως στις καρδιές όλων των Ελλήνων που ξεχύθηκαν στους δρόμους ζητωκραυγάζοντας και υμνώντας τον ηγέτη τους. Ο Ιωάννης Μεταξάς, με τη διορατικότητα και την αποφασιστικότητά του, ένωσε τον λαό, ενέπνευσε το φρόνημά του και κατέδειξε πως η ελευθερία και η εθνική αξιοπρέπεια αποτελούν ιδανικά αδιαπραγμάτευτα.
Σήμερα, σε έναν κόσμο όπου η έννοια του πατριωτισμού συχνά παρανοείται, διαστρεβλώνεται ή ακόμη και παραγκωνίζεται, η μορφή του εθνικού κυβερνήτη προβάλλει ως υπενθύμιση του χρέους μας απέναντι στην πατρίδα. Το ΟΧΙ του δεν ήταν ένα απλό ιστορικό γεγονός. Ηταν μια πράξη ευθύνης, πίστης και αυτοθυσίας. Ηταν η φωνή ενός ηγέτη που έθεσε το εθνικό καθήκον υπεράνω κάθε προσωπικού συμφέροντος και που με τη στάση του ανύψωσε το φρόνημα ενός ολόκληρου λαού, οδηγώντας τον στην πρώτη συμμαχική νίκη εναντίον του Αξονα.
Ο Ιωάννης Μεταξάς δεν είπε ΟΧΙ μόνο στον Μουσολίνι. Είπε ΟΧΙ στην ταπείνωση, στην υποταγή, στην απώλεια της εθνικής μας ψυχής. Και με αυτό το ΟΧΙ είπε ΝΑΙ στις εθνικές μας αξίες, πρωτίστως στην ελευθερία, αλλά και στην ιστορική αποστολή του Ελληνισμού. Το ΟΧΙ του Ιω. Μεταξά θα αντηχεί ως ύμνος στην εθνική μας αξιοπρέπεια και στην αθάνατη ψυχή του Ελληνισμού.
Παρότι τα τελευταία χρόνια επιχειρείται μια προσπάθεια απαξίωσης του γεγονότος αυτού, μέσω μιας ιδεολογικής αναθεώρησης που επιχειρεί αφενός να αποσυνδέσει το ΟΧΙ από τον Μεταξά, παρουσιάζοντάς το ως καθαρά «λαϊκή αντίδραση» και αφετέρου να δαιμονοποιήσει τον εορτασμό της έναρξης του πολέμου και όχι της… λήξης του, η πραγματικότητα είναι ότι η Ιστορία δεν γράφεται με ιδεολογικά φίλτρα. Είναι οι άνθρωποι που τη γράφουν. Τόσο οι ηγέτες που λαμβάνουν τις κρίσιμες αποφάσεις όσο και οι πολίτες που τις υλοποιούν. Την 28η Οκτωβρίου 1940 ηγεσία και λαός ήταν ένα. Σήμερα, δυστυχώς, κάτι τέτοιο είναι ζητούμενο.
*Διευθυντής περιοδικού «Ενδοχώρα»
