Αρκείται στον ρόλο του θεατή, χωρίς στρατηγικό σχέδιο, χωρίς φωνή στις παγκόσμιες εξελίξεις
- Γιάννης Χατζηθεοδοσίου*
Δεν χρειάζεται κάποιος να είναι έμπειρος διεθνολόγος για να αντιληφθεί τη βαθιά μετάλλαξη που βιώνει η γηραιά ήπειρος. Η Ευρώπη που οικοδομήθηκε πάνω στα ιδανικά της ενότητας, της αλληλεγγύης και της δημοκρατίας, που αποτελούσε πρότυπο πολιτικού ήθους και σταθερότητας μοιάζει να έχει χαθεί μέσα στη δίνη των συμφερόντων.
Το ευρωπαϊκό όραμα των πρώτων μεταπολεμικών ηγετών που οραματίστηκαν μια ήπειρο ειρήνης, συνεργασίας και κοινής προόδου δείχνει σήμερα ξεθωριασμένο. Αντί για μια Ευρώπη των λαών, χτίζουμε σταδιακά μια Ευρώπη των τεχνοκρατών και των λόμπι, όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται με γνώμονα όχι το κοινό καλό, αλλά τα στενά οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα των ισχυρών.
Για χρόνια γνωρίζαμε ότι η Ε.E χαρακτηρίζεται από αργά αντανακλαστικά στις αποφάσεις της. Η γραφειοκρατία των Βρυξελλών συνεχίζει να πνίγει κάθε πρωτοβουλία, ενώ η καθυστέρηση στις κρίσιμες επιλογές αφήνει την ήπειρο εκτεθειμένη στις παγκόσμιες εξελίξεις.
Το πρώτο ηχηρό καμπανάκι ήρθε με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Αντί η Ευρώπη να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο για τον τερματισμό της σύγκρουσης, παρακολουθεί αμήχανη τις πρωτοβουλίες άλλων δυνάμεων -ακόμα και του Ντόναλντ Τραμπ- να διαμορφώνουν την επόμενη μέρα. Ταυτόχρονα, η ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον πόλεμο αποκάλυψε την πλήρη αδυναμία των ευρωπαϊκών θεσμών να δώσουν αποτελεσματικές λύσεις.
Μόλις πρόσφατα είδαμε την ευρωπαϊκή ηγεσία να αδυνατεί να υπερασπιστεί τα οικονομικά της συμφέροντα απέναντι στις μονομερείς αποφάσεις των ΗΠΑ για επιβολή δασμών, επιλογές που πλήττουν ευθέως την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ήρθε και η στάση της Ε.E. απέναντι στην Τουρκία. Η οικονομική συναλλαγή και τα εξοπλιστικά συμφέροντα φαίνεται να έχουν πάρει τη θέση των αξιών και των αρχών. Ξεχάστηκαν οι απειλές της Αγκυρας κατά της Ελλάδας ή η συνεχιζόμενη κατοχή μεγάλου μέρους της Κύπρου – ενός ανεξάρτητου κράτους-μέλους της Ενωσης. Μπροστά στα κέρδη από το εμπόριο όπλων, η Ευρώπη κλείνει τα μάτια στην παρανομία και την προκλητικότητα.
Το αποτέλεσμα είναι ορατό: Μια Ευρώπη που αρκείται στον ρόλο του θεατή, χωρίς στρατηγικό σχέδιο, χωρίς φωνή στις παγκόσμιες εξελίξεις. Μια Ευρώπη που εγκαταλείπει την ανάπτυξη, την καινοτομία, την επιχειρηματικότητα, με τις ΜμΕ να ασφυκτιούν από το κύμα ακρίβειας, την ενεργειακή ανασφάλεια και τη γραφειοκρατία, χωρίς καμία ουσιαστική στήριξη.
*Πρόεδρος ΕΕΑ, επίτιμος διδάκτορας ΠΑ.ΠΕΙ. & Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών
