Η Ευρώπη παρουσιάζεται σαν μια χαλαρή συνομοταξία κρατών, που αδυνατούν να κατανοήσουν τη γεωπολιτική πραγματικότητα και περιορίζονται σε ρόλο θεατή
Τις τελευταίες εβδομάδες η γηραιά ήπειρος δείχνει να βυθίζεται σε μια ατμόσφαιρα ανησυχίας και προετοιμασίας για το χειρότερο. Η Ε.Ε., ανίκανη να αρθρώσει μια ενιαία στρατηγική, επιδίδεται σε διαρκείς προειδοποιήσεις περί επερχόμενης σύγκρουσης με τη Ρωσία και σε ανακοινώσεις που εμποτίζουν τους πολίτες με ένα είδος ψυχροπολεμικής μοιρολατρίας.
- Του δρος Απόστολου Κρητικόπουλου*
Είναι εντυπωσιακό πόσο γρήγορα η Ε.Ε. επέστρεψε στη ρητορική των απειλών και της στρατιωτικής προπαρασκευής, ενώ το ουκρανικό δράμα συνεχίζεται να αιμορραγεί τραγικά στο κέντρο της ηπείρου.
Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί κάτι που η ευρωπαϊκή ηγεσία μοιάζει ανίκανη να φανταστεί: Με μια ρεαλιστική και αποφασιστική διπλωματική προσέγγιση, προσπαθεί να ρίξει τους τόνους, να αποτρέψει την περαιτέρω κλιμάκωση και να δώσει ένα τέλος σε αυτόν τον ενδοσλαβικό εμφύλιο πόλεμο, που έχει μετατρέψει την Ουκρανία και τη Ρωσία σε πεδία διαρκούς εξόντωσης. Εκεί που οι Ευρωπαίοι ιθύνοντες υιοθετούν μια πολεμοχαρή αφήγηση, σχεδόν προφητεύοντας την επόμενη γενικευμένη σύρραξη, ο Τραμπ προτάσσει μια πιο νηφάλια και διαμεσολαβητική στάση, δείχνοντας ότι η ειρήνη απαιτεί ψυχραιμία, τόλμη και ηγεμονική ευθυκρισία.
Η αναποφασιστικότητα της Ε.Ε. αποτελεί ξεκάθαρη θεσμική στειρότητα. Αντί να χαράξει μια συγκροτημένη στρατηγική, παλινδρομεί ανάμεσα σε ηθικολογικές δηλώσεις, άτολμες ανακοινώσεις και επιτηδευμένα αυστηρές φωνές, που δεν συνοδεύονται από ουσιαστική δράση. Η Ευρώπη παρουσιάζεται σαν μια χαλαρή συνομοταξία κρατών, που αδυνατούν να κατανοήσουν τη γεωπολιτική πραγματικότητα και περιορίζονται σε ρόλο θεατή, την ώρα που η ίδια η ήπειρος πληρώνει το κόστος της αστάθειας.
Την ίδια στιγμή ο Τραμπ με τον ιδιόρρυθμο, αλλά αναμφίβολα ενεργητικό του χαρακτήρα επιχειρεί να ανασχέσει τη σύγκρουση και να επιβάλει μια συμφωνία που να μπορεί να αποκαταστήσει τη στοιχειώδη σταθερότητα. Μπορεί κανείς να του καταλογίσει πολλά, όχι όμως έλλειψη πολιτικής πυγμής. Εχει αποδείξει ότι διαθέτει τη βούληση να συνομιλεί ακόμη και με τους πιο δύστροπους παίκτες, να ασκεί πίεση, να ανοίγει πόρτες που οι Ευρωπαίοι διστάζουν ακόμη και να αγγίξουν.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν μπορεί να συνεχιστεί επ’ άπειρον. Εχει συμπαρασύρει ζωές, οικονομίες και την ίδια την αξιοπιστία της δυτικής διπλωματίας. Η Ευρώπη οφείλει να αναμετρηθεί με τη δική της αβουλία και να εγκαταλείψει την πολεμοκάπηλη ρητορική που υιοθέτησε τις τελευταίες ημέρες. Οφείλει να συνταχθεί σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης, και όχι σε μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία καταστροφής. Εύχομαι, με κάθε ειλικρίνεια, το σχέδιο Τραμπ να ανοίξει τον δρόμο για μια ευταξία, που τόσο απελπισμένα χρειάζεται η ήπειρός μας. Η ειρήνη είναι έργο γενναίων, όχι των ουραγών.
*Διδάκτωρ Πληροφορικής
