Μήπως θα ‘ταν αποτελεσματικότερο και μετά βεβαιότητος οικονομικότερο (!) προ της επισκέψεως της επιτροπής των σοφών να αναζητήσουμε την… σοφία των ενταύθα υπαλλήλων;
- Του Γιώργου Κ. Στράτου
Κάθε φορά που διαβάζουμε για επιτροπές σοφών οι οποίες συγκροτούνται για να προτείνουν λύσεις, δεν ξέρω αν πρέπει να χαιρόμαστε ή να κλαίμε. Αντιφατικά συναισθήματα και σκέψεις γεννιούνται. Καταρχάς, όσες φορές στο παρελθόν δημιουργήθηκαν τέτοια σχήματα, τις περισσότερες είτε δεν κατέληξαν σε κάτι εφαρμόσιμο είτε κατέληξαν σε κάτι που δεν εφαρμόστηκε! Λες και τα προφητικά αποφθέγματα του Οτο φον Μπίσμαρκ, του «σιδηρού καγκελάριου» που ένωσε τη Γερμανία, μετατράπηκαν σε κάτι σαν κατάρα για τους ακαδημαϊκούς και τους πολιτικούς που θέλησαν να τους αξιοποιήσουν! Αυτός είπε αρχικώς ότι «η πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού», για να το συμπληρώσει αργότερα με το «καθηγητές τρεις κι εχάθη η πατρίς»!
Στο ξεκίνημα πας να χαρείς επειδή καταξιωμένοι άνθρωποι, με γνώση στο αντικείμενό τους αναλαμβάνουν να προτείνουν λύσεις για την αντιμετώπιση σοβαρών ζητημάτων, με επιστημονικά κριτήρια, δηλαδή το δυνατόν αντικειμενικά, και με γνώμονα το κοινό καλό, τουλάχιστον αυτό των περισσοτέρων και πιο ευάλωτων. Στην πορεία, κατακλύζεσαι από ερωτηματικά: Γιατί όλοι αυτοί οι άξιοι επιστήμονες έχουν μείνει αναξιοποίητοι από τις εξουσίες τόσα χρόνια; Γιατί ξαφνικά τα κριτήριά τους μοιάζουν λιγότερο «επιστημονικά»;
Γιατί οι προτάσεις τους ξεσηκώνουν τόσες διαμαρτυρίες από εκείνους που αφορά η υλοποίηση τους; Είναι όλοι οι διαμαρτυρόμενοι πολίτες ιδιοτελείς οχυρωμένοι στα συντεχνιακά τους συμφέροντα ή ανεπίδεκτοι προόδου και εκσυγχρονισμού;
Την απάντηση σε όλα αυτά έδωσε στον αιώνα τον άπαντα ο Πλάτων στον διάλογό του «Μενέξενος»: «Πᾶσά τε ἐπιστήμη χωριζομένη δικαιοσύνης καὶ τῆς ἄλλης ἀρετῆς πανουργία, οὐ σοφία φαίνεται» (μτφρ. «κάθε γνώση, όταν αποχωρίζεται από τη δικαιοσύνη και την αρετή, δεν είναι σοφία αλλά κατεργαριά»), υπογραμμίζοντας αξιωματικά και αξεπέραστα ότι η γνώση συνδέεται αναπόσπαστα με την ηθική, την αρετή και τη δικαιοσύνη, για να είναι ωφέλιμη η χρήση της στους ανθρώπους. Αυτά καλείται να τα αποφασίσει και να τα εξασφαλίσει η πολιτική βούληση του εντολέα, καθώς ο εντολοδόχος του σοφός και η γνώση του ούτε ουδέτεροι είναι ούτε ανεπηρέαστοι από τα ανθρώπινα.
Ενα άλλο μεγάλο θέμα αφορά τη διαχείριση ενός προβλήματος ή την οργάνωση ενός θέματος μέχρι την εμπλοκή των σοφών. Δηλαδή όσοι το έχουν αντιμετωπίσει υπηρεσιακώς δεν έχουν άποψη, δεν πρότειναν λύσεις και σχέδια; Και προφανώς επειδή και άποψη έχουν και προτάσεις έχουν κάνει, γιατί αυτοί καίγονται κάθε μέρα, το ερώτημα είναι πως αυτές αξιοποιήθηκαν ή γιατί δεν συνέβη αυτό; Είναι τρομερό και ακατανόητο αυτό που συμβαίνει στην πατρίδα μας!
Σε κάθε νόμο, σε κάθε υπουργική απόφαση, σε όσα αφορούν τη Δημόσια Διοίκηση και παρά τον δημόσιο διάλογο που θεσμικά προηγείται, σχεδόν πάντα οι εμπλεκόμενοι, υπηρεσίες και φορείς διαμαρτύρονται, δικαίως τις περισσότερες φορές, ότι οι απόψεις τους δεν έχουν εισακουστεί! Αναρωτιέται κανείς με τον διανοητικό ευνουχισμό που υφίστανται τα στελέχη της γιατί να εξακολουθήσουν να ενδιαφέρονται; Και ποιος τους αδικεί που εξωθούνται στην αδιαφορία και την παραίτηση με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ποιότητα των υπηρεσιών και τη λειτουργία του κράτους μας; Ή μήπως δεν τα βλέπει καθένας μας αυτά; Μήπως θα ‘ταν αποτελεσματικότερο και μετά βεβαιότητος οικονομικότερο (!) προ της επισκέψεως της επιτροπής των σοφών να αναζητήσουμε τη… σοφία των ενταύθα υπαλλήλων;
