Η υπόθεση του FIR Αθηνών ως αφετηρία μιας ευρύτερης ελληνικής υποχώρησης απέναντι στο Βερολίνο, με συνέπειες σε άμυνα, διπλωματία και Μεταναστευτικό
Η πρόσφατη νέκρωση επικοινωνιών στο FIR Αθηνών, πέρα από τους αυταπόδεικτους κινδύνους της ασφάλειας των πτήσεων και -αν επαναληφθεί- της κακόβουλης αμφισβήτησης της ελληνικής αρμοδιότητας έρευνας και διάσωσης στο Αιγαίο, επιδείνωσε το διπλωματικό ισοζύγιο Ελλάδας – Γερμανίας.
- Του Αλέξανδρου Τάρκα
Η ευθύνη ανήκει στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, γιατί -όπως γνωρίζουν πολλά μέλη του υπουργικού συμβουλίου- απαγόρευσε κάθε δημόσια αναφορά σε ευθύνες της Deutsche Telekom, που ελέγχει τον ΟΤΕ, με την εξαίρεση ελάχιστων αόριστων επισημάνσεων στο σχετικό πόρισμα. Ο κ. Μητσοτάκης φέρεται ότι επισήμανε, ειδικά σε έναν αρμόδιο υπουργό, ότι οποιοσδήποτε σχολιασμός ενδεχόμενων πράξεων ή παραλείψεων του μεγάλου τηλεπικοινωνιακού ομίλου θα προκαλούσε ζημιά στις πολιτικές και προσωπικές σχέσεις του με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς.
Ασφαλώς, ουδείς έχει αφέλειες για τη μεγάλη ισχύ και το βαρύνοντα ρόλο του Βερολίνου στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης που πρέπει να λαμβάνει υπόψη του ο κ. Μητσοτάκης. Και, επίσης, δεν χρειάζεται ο εκάστοτε πρωθυπουργός να εκφράζει με κάθε ευκαιρία τα αντιγερμανικά αισθήματα μεγάλου μέρους της ελληνικής κοινής γνώμης. Ωστόσο, όταν τίθενται σε κίνδυνο εκατοντάδες ή χιλιάδες ζωές και μείζονα συμφέροντα της χώρας, μάλλον θα ήταν χρήσιμο και για το ίδιο το Μαξίμου να δείξει στο Βερολίνο το πολιτικό κόστος που υφίσταται, προστατεύοντας τα συμφέροντα και την εικόνα των γερμανικών εταιριών στην Ελλάδα. Και, ως αντάλλαγμα, η κυβέρνηση να απαιτήσει τη γερμανική θετική στάση σε θέματα ιδιαίτερου ελληνικού ενδιαφέροντος.
Αντίθετα, η απόλυτη σιωπή του κ. Μητσοτάκη δεν εκτιμάται από τον κ. Μερτς, ενώ προκαλεί τα ειρωνικά σχόλια διπλωματών από πρεσβείες άλλων μελών της Ε.Ε. στην Αθήνα. Αρκετοί εξ αυτών ισχυρίζονται πως ο πρωθυπουργός πολιτεύεται μεταξύ μέγιστης αμηχανίας και πλήρους αφωνίας, επειδή «χρωστάει» στον κ. Μερτς τη γερμανική υποστήριξη στην πρόσφατη εκλογή του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη στην προεδρία του Eurogroup. Και ότι, εξαιτίας αυτής της υποστήριξης, ο καγκελάριος είναι έτοιμος να απαιτήσει πολλά και σοβαρά ανταλλάγματα τους προσεχείς μήνες.
Είτε οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες είναι ακριβείς είτε υπερβάλλουν, το γεγονός είναι ότι υπάρχουν ήδη αρκετά νέα δείγματα των γερμανικών απαιτήσεων και της σταδιακής προσαρμογής της Αθήνας στο νέο πλαίσιο. Πρώτα απ’ όλα, η ελληνική κυβέρνηση αποδέχεται, τους τελευταίους μήνες, την άποψη του Βερολίνου ότι η Τουρκία είναι «απολύτως αναντικατάστατη» όχι μόνον ως προς τη συνδρομή της στην επίλυση του Ουκρανικού (όπως λεγόταν ως τώρα), αλλά γενικότερα και μακροπρόθεσμα ως προς την αντιμετώπιση του ρωσικού κινδύνου. Επομένως, κατά αυτή τη λογική, η Ελλάδα δεν θα πρέπει να ταράζει τα νερά και οφείλει να δείχνει ανοχή στα λεγόμενα πολλών Τούρκων αξιωματούχων.
Συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, για τον οποίον λέγεται πως το Βερολίνο έχει μεγάλη εκτίμηση και ακόμα μεγαλύτερες προσδοκίες σχετικά με τον περιορισμό της Μόσχας. Κατόπιν αυτών, είναι χαρακτηριστικό ότι η ελληνική πλευρά αρχικά δεν διαμαρτυρήθηκε για τη συμφωνία πώλησης των Eurofighter στην Τουρκία και, στη συνέχεια, «ξέχασε» και το ζήτημα των πυραύλων Meteor που όντως είχε θέσει ο κ. Μητσοτάκης στον κ. Μερτς κατά την πρώτη συνάντησή τους τον περασμένο Μάιο. Επιπλέον, το Βερολίνο παρεμβαίνει έντονα στο ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα, αποδεικνύοντας ότι δεν αρκούν στον κ. Μερτς όσα του είχε υποσχεθεί ο πρωθυπουργός στην ίδια συνάντηση (εκσυγχρονισμός των υποβρυχίων τύπου 214, επέκταση συνεργασίας στα άρματα μάχης Leopard κ.λπ.).
Είναι ενδεικτικό ότι σχεδόν ταυτόχρονα με τη συμφωνία υποστήριξης της εκλογής Πιερρακάκη ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Rheinmetall-MAN, Αντρέ Μπάρτελ, μετέφερε στην Αθήνα το ενδιαφέρον του για τα νέα οχήματα των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων, προσπαθώντας να παρέμβει και στο εγκεκριμένο πρόγραμμα για τους φορείς της Iveco ως «πακέτο» με τα ισραηλινά συστήματα πολλαπλών εκτοξευτών PULS. Παράλληλα, η Γερμανία, μετά τη συνάντηση του υπουργού Εσωτερικών, Αλεξάντερ Ντόμπριντ, με τον υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνο Πλεύρη, στις αρχές Νοεμβρίου, κρίνει πως η ελληνική κυβέρνηση έχει αποδεχθεί τις περισσότερες θέσεις της για το Μεταναστευτικό.
Εμφαση δίδεται στις λεγόμενες «δευτερογενείς ροές», όπως χαρακτηρίζονται οι κάτοχοι νόμιμων εγγράφων ασύλου που μετοίκησαν από την Ελλάδα στη Γερμανία, αναζητώντας καλύτερες εργασιακές αμοιβές και παροχές πρόνοιας. Αν και δεν υπάρχουν ακόμη οριστικές αποφάσεις λόγω και των πολλών εκκρεμοτήτων στην Ε.Ε., η άποψη που «ξαφνικά» επικρατεί σε τμήμα της ελληνικής κυβέρνησης είναι ότι δεν πρέπει να συνεχιστεί η αντίδραση στο γερμανικό αίτημα μαζικών επιστροφών, επειδή τελικά οι αριθμοί δεν είναι μεγάλοι και η Γερμανία θα χρειαστεί περισσότερα εργατικά χέρια! Η εκτίμηση αυτή είναι εντελώς λανθασμένη.
Διπλωματική πανωλεθρία
Γιατί δεν έχει αλλάξει τίποτα από την προαναφερθείσα συνάντηση Μητσοτάκη – Μερτς του Μαΐου 2025, όταν ο παριστάμενος κ. Ντόμπριντ σόκαρε την ελληνική αντιπροσωπία, υποστηρίζοντας ότι ο πραγματικός αριθμός των «ασυλούχων» ξεπερνά τους 80.000, στους οποίους προστίθενται άλλοι 2.000 κάθε μήνα. Σημειώνεται ότι, όταν πρώτη φορά ο τότε καγκελάριος Ολαφ Σολτς έθεσε το ζήτημα στον κ. Μητσοτάκη τον Μάιο του 2022, υπολόγιζε τον συνολικό αριθμό σε «μόλις» 30.000.
Ακολούθησε, τον Ιανουάριο του 2023, η διπλωματική πανωλεθρία της τότε Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου, η οποία έμεινε αμίλητη ενώπιον του κ. Σολτς και της, εκ μέρους του, μετάλλαξης μιας εθιμοτυπικής συνάντησης σε μείζονα πολιτική με την απαίτηση επιστροφής των «ασυλούχων». Το ευτύχημα για τον κ. Μητσοτάκη είναι ότι ο κ. Μερτς συνεχίζει την πολιτική του κ. Σολτς για μη δημόσια έγερση του θέματος, κρίνοντας πως οι δηλώσεις θα προκαλούσαν εντονότερα αντιγερμανικά αισθήματα στην Ελλάδα και θα δυσχέραιναν τους χειρισμούς του Μαξίμου. Κοινώς, ζητείται οι 80 και πλέον χιλιάδες να επιστρέψουν εν κρυπτώ.
* Εκδότης του περιοδικού «Αμυνα & Διπλωματία» και σύμβουλος ξένων εταιριών μελέτης επιχειρηματικού ρίσκου για τη ΝΑ Ευρώπη
