Προστασία της ΕΕ από την Τεχνητή Νοημοσύνη
Με συντριπτική πλειοψηφία, 460 «ναι» έναντι μόλις 71 «όχι», οι ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ ενός φιλόδοξου πλαισίου προστασίας της δημιουργικής έκφρασης στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Το μήνυμα είναι σαφές. Όποια εταιρεία ΤΝ δραστηριοποιείται στην ευρωπαϊκή αγορά, οφείλει να σέβεται την κοινοτική νομοθεσία περί πνευματικής ιδιοκτησίας, ανεξαρτήτως του πού έχει στήσει τους servers της.
Το σκεπτικό είναι απλό. Ο δημιουργικός τομέας της ΕΕ αντιπροσωπεύει το 6,9% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ. Δεν μπορεί να τροφοδοτεί δωρεάν τα γλωσσικά μοντέλα των τεχνολογικών κολοσσών. Το Κοινοβούλιο ζητά δίκαιη αμοιβή για κάθε χρήση προστατευμένου υλικού, ακόμη και για όσες έχουν ήδη πραγματοποιηθεί στο παρελθόν.
Η ιδέα μιας εφάπαξ «παγκόσμιας άδειας» απορρίπτεται ρητά. Παράλληλα, η διαφάνεια αναβαθμίζεται σε νομική υποχρέωση. Οι πάροχοι ΤΝ θα πρέπει να γνωστοποιούν αναλυτικά ποια έργα χρησιμοποίησαν για την εκπαίδευση των συστημάτων τους. Η απουσία τέτοιων στοιχείων θα ισοδυναμεί “de facto”, με παραβίαση πνευματικής ιδιοκτησίας, με όλες τις νομικές συνέπειες που αυτό συνεπάγεται, συμπεριλαμβανομένης της επιβάρυνσης με τα δικαστικά έξοδα.
Καινοτόμο στοιχείο της πρότασης αποτελεί η δημιουργία μιας εξειδικευμένης αγοράς αδειοδότησης, όπου δημιουργοί και εταιρείες ΤΝ θα μπορούν να συναλλάσσονται βάσει τομεακών συμφωνιών. Τη διαχείριση του σχετικού μητρώου θα αναλάβει το EUIPO, το Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της ΕΕ. Κάθε δικαιούχος θα έχει την επιλογή να αποκλείσει το έργο του από οποιαδήποτε χρήση για εκπαίδευση ΤΝ.
Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για τα ειδησεογραφικά Μέσα, που βλέπουν την επισκεψιμότητα και τα διαφημιστικά τους έσοδα να «απορροφώνται» από chatbots και συστήματα σύνοψης ειδήσεων. Το Κοινοβούλιο ζητά πλήρη αποζημίωση, αλλά και θεσμική κατοχύρωση της πολυφωνίας. Οι αλγόριθμοι ΤΝ δεν θα πρέπει να επιλέγουν ή να ιεραρχούν το ειδησεογραφικό περιεχόμενο με κριτήρια αυτοπροτίμησης.
Σε ένα σημείο το κείμενο είναι κατηγορηματικό. Περιεχόμενο που παράγεται αποκλειστικά από μηχανές δεν δικαιούται πνευματική προστασία. Η δημιουργικότητα παραμένει ανθρώπινο προνόμιο, τουλάχιστον στα μάτια του ευρωπαϊκού νομοθέτη.
«Χωρίς σαφείς κανόνες, δεν μπορούμε να έχουμε ούτε ανάπτυξη της ΤΝ ούτε προστασία των δημιουργών», υπογράμμισε ο εισηγητής Axel Voss. Η μπάλα βρίσκεται τώρα στην αυλή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.