Αυτό που έπραξε χθες μέσα σε κλίμα συγκίνησης η Ακαδημία Αθηνών όφειλε να το είχε πράξει καιρό η παράταξή του. Η Νέα Δημοκρατία
Αυτό που έπραξε χθες η Ακαδημία Αθηνών, να απονείμει το αριστείο της στον συνθέτη Σταύρο Ξαρχάκο (τρεις μέρες μετά τα 87α γενέθλιά του που εόρτασε στην οικία του πρέσβεως Κριεκούκη), έπρεπε να είχε γίνει πολύ καιρό τώρα. Και μάλιστα όχι έτσι. Ο Σταύρος έπρεπε να είχε εκλεγεί μέλος της Ακαδημίας για να εισφέρει τον δυναμισμό του στη σοφία του αιώνα της και να αναταράξει κάπως τα λιμνάζοντα ύδατά της.
Αυτό που έπραξε χθες μέσα σε κλίμα συγκίνησης η Ακαδημία Αθηνών, όφειλε να το είχε πράξει καιρό η παράταξη του. Η Νέα Δημοκρατία. Αλλά με εξαίρεση τον πρώην πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή, που τον τίμησε με τις σκέψεις του σε μια εκδήλωση του Δήμου Περιστερίου, παρέλειψε, δεν το έκανε. «Πώς κατάντησε η παράταξή μας έτσι;» σχολίαζαν φίλοι του την τελευταία φορά που συναντηθήκαμε με τον κύριο Ξαρχάκο έπειτα από καιρό στου Σκοτάδη, κατά κόσμον Γιώργου Λυκούρη, στην Αίγινα τον περασμένο Οκτώβριο.
Ο μαέστρος είχε εκείνη τη βραδιά κέφια και στην παρατήρηση αυτή των φίλων για την παράταξη μας εξέπληξε: Απάντησε με αναφορά στον Κώστα Καραμανλή αλλά και στον γραμματέα του ΚΚΕ Δημήτρη Κουτσούμπα, ο οποίος διοργάνωσε μεγάλη εκδήλωση τιμής για το έργο του στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας. «Μου έκανε τεράστια εντύπωση πως μίλησε για μένα ο Κουτσούμπας, είναι πάρα πολύ μορφωμένος» σχολίασε.
Με συγκίνηση μας ανέφερε: «Την ημέρα της συναυλίας μου στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας δεν είχε ούτε ένα πανό με συνθήματα του ΚΚΕ στις κερκίδες, μόνο στίχοι από τα τραγούδια μου». Αδραξα την ευκαιρία εκείνη τη βραδιά, παραμονή 28ης Οκτωβρίου, να τον ρωτήσω μερικά πράγματα. «Ορίζει το έργο σας η μάχη κατά του αδίκου;» Απάντησε ευθέως: «Αυτό που με ορίζει είναι η δικαιοσύνη». Εδειχνε να απολαμβάνει τη στιγμή. Γύρω του έτρεχαν «μελίσσι» τα παιδιά του, ο Σταύρος τζούνιορ και η Ιζόλδη. Ο πρώτος μαθαίνει βιολοντσέλο και η δεύτερη βιόλα, και τα δύο πιάνο.
«Μόνα τους ασχολήθηκαν με τη μουσική. Εγώ δεν τους είπα τίποτα!» μας είπε κοιτώντας προς τη σύζυγό του Ηρώ Σαΐα, που αυτόν τον καιρό κυκλοφορεί μαζί με τον Μπάμπη Στόκα ένα τραγούδι που βασίζεται σε μια παλαιά μελωδία του μαέστρου μεν, εμπλουτισμένη από τη μουσική ματιά του Σταύρου Ξαρχάκου τζούνιορ δε. «Σταύρος και Σταύρος» η σύνθεση! Βρήκα την ευκαιρία να λύσω μια απορία μου. Είχα την περιέργεια να μάθω τι είπε ο μαέστρος στο αυτί ενός πλανόδιου μουσικού τον οποίο πλησίασε προ καιρού στην πανεπιστημίου όταν διαπίστωσε ότι έπαιζε μια πασίγνωστη σύνθεσή του.
Ο Ξαρχάκος χαμογέλασε και άρχισε τη διήγηση: «Επιστρέφαμε από δείπνο στο Zonar’s. Είχε προηγηθεί μεγάλη συναυλία μου στο κατάμεστο Ηρώδειο, την οποία έκλεισα με το αγαπημένο μου “Ητανε μια φορά”. Περπατώντας στην Πανεπιστημίου άκουσα τον πλανόδιο μουσικό να το παίζει και συγκινήθηκα με τη σύμπτωση. Τον ασπάστηκα και του είπα στο αυτί “Σε ευχαριστώ!”. Δεν νομίζω όμως ότι με αναγνώρισε αμέσως. Με κατάλαβε όταν την επομένη είδε το βίντεο στις τηλεοράσεις. Ηταν ένα τυχαίο γεγονός. Οπως τυχαίο ήταν αυτό που έγινε στη Σύρο με τους μαθητές του “Εν χορδαίς και οργάνοις”. Ηρθαν τα παιδιά, τους μίλησα χωρίς να αντιληφθώ ότι μας τραβούσε βίντεο ο ιδιοκτήτης της ταβέρνας και τα υπόλοιπα τα ξέρετε».
Φορούσε ένα σκούρο πουλόβερ, τέλη Οκτωβρίου είχε αρχίσει να βάζει ψύχρα στο νησί μας, αλλά τα μάτια του έλαμπαν. Πρόλαβα να τον ρωτήσω πώς γράφεται μια σύνθεση: «Αλλες φορές σε πάνε οι στίχοι, όπως στην “Υπομονή”, άλλες φορές η έμπνευση. Δεν υπάρχει μία απάντηση» αποκρίθηκε. Εκείνες τις μέρες κυριαρχούσε στην επικαιρότητα το θέμα του Μνημείου του Αγνωστου Στρατιώτη με αφορμή τις διαδηλώσεις για τα Τέμπη. «Οι συγγενείς των θυμάτων διαμαρτύρονταν προς τη Βουλή, όχι προς το μνημείο» περιορίστηκε να πει.
«Αδημοσίευτα»
Η βραδιά έκλεισε με μια μακρά περιήγηση σε απόψεις και σχόλια για πρόσωπα του δημόσιου βίου, του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος. Αυτά όμως στη γλώσσα μας ονομάζονται «αδημοσίευτα». Εφυγα εκείνη τη βραδιά με ένα πολύ όμορφο συναίσθημα. Τον είχα δει και άλλες φορές στο παρελθόν, μια φορά στο σπίτι του στη θρυλική οδό Καλλιδρομίου των Εξαρχείων, μια φορά από μακριά, από το σπίτι του γείτονά του και φίλου μας Κώστα Βαρώτσου στους «Τζίκηδες» της Αίγινας, αλλά αυτήν τη φορά ένιωσα ευλογημένος.
Στην επιστροφή για το πατρικό μου από την παραλιακή Λεωφόρο Καζαντζάκη σφύριζα τον σκοπό τού «Ητανε μια φορά» που ερμήνευσε ο αγαπημένος μου Νίκος Ξυλούρης. Ηταν το τραγούδι εισαγωγής ενός διάσημου σίριαλ της κρατικής τηλεόρασης των παιδικών μας χρόνων, του 1974, των «Εμπόρων των Εθνών» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη σε σκηνοθεσία Κώστα Φέρρη και Δημήτρη Ποντίκα. Ακόμη έχω στο αυτί μου τη φωνή του συχωρεμένου του πατέρα μου να το τραγουδάει. Αν ζούσε, θα πήγαινε εκείνος στο αυτί του Σταύρου να του πει «Ευχαριστώ!». Εκ μέρους όλων μας. Λαϊκό αριστείο.
