Θέλετε να απαλλαγείτε διά παντός από την ασίγαστη επιθυμία να ανάψετε ένα τσιγάρο, παρότι έχετε κόψει το κάπνισμα εδώ και μήνες; Δεν έχετε παρά να εμβολιαστείτε! Το πρώτο εμβόλιο κατά της νικοτίνης μάλιστα είναι πιθανό να διατίθεται στα φαρμακεία μέσα στα επόμενα χρόνια, εφόσον πάει καλά ο τελευταίος γύρος των κλινικών δοκιμών.
Το εμβόλιο ονομάζεται NicVAX και λειτουργεί με τρόπο παρόμοιο με τα υπόλοιπα εμβόλια: «μπολιάζει» τον οργανισμό με μόρια νικοτίνης, ώστε να αναπτύξει αντισώματα! Στην περίπτωση των καπνιστών, φυσικά, ο οργανισμός τους «βομβαρδίζεται» καθημερινά με μόρια νικοτίνης. Το πρόβλημα όμως συνίσταται στο ότι είναι τόσο μικροσκοπικά ώστε να μην τα εντοπίζει το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Επίσης πετυχαίνουν να διαφύγουν της προσοχής και του αιματοεγκεφαλικού φραγμού, του κυτταρικού φραγμού που περιορίζει την είσοδο βλαβερών ουσιών στον εγκέφαλο. Ως αποτέλεσμα τα μόρια νικοτίνης προσδένονται στους νικοτινικούς υποδοχείς του εγκεφάλου οδηγώντας τον καπνιστή σε σταδιακό εθισμό.
Αυτή τη διαδικασία έρχεται να «σαμποτάρει» το νέο εμβόλιο. Τα μόρια νικοτίνης που περιέχει έχουν «δεθεί χημικά» σε πρωτεΐνες ουσιαστικά «αναγκάζοντας» το ανοσοποιητικό σύστημα να τα προσέξει και να δημιουργήσει σχετικά αντισώματα. Τα αντισώματα, με τη σειρά τους, προσδένονται σε αυτά και καθιστούν αδύνατη τη διέλευση από τον κυτταρικό φραγμό του εγκεφάλου.
Παρά την ευφυή σύλληψη πάντως, το εμβόλιο δεν είναι αποτελεσματικό σε όλους τους καπνιστές. Το 20% των εθελοντών, που συμμετείχαν στα πρώτα στάδια των κλινικών δοκιμών, δεν παρήγαγε αντισώματα. Και μεταξύ των πιο βαριά εθισμένων καπνιστών μόνο ένα 16% κατάφερε να κόψει εντελώς το τσιγάρο για έναν χρόνο. Οι υπόλοιποι το περιόρισαν κατά το ήμισυ.
Ακόμη και έτσι οι επιστήμονες από την εταιρία NABI, που αναπτύσσουν το εμβόλιο, ετοιμάζονται να προχωρήσουν στο τελευταίο στάδιο των κλινικών δοκιμών εντός του Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρίας Ρααφάτ Φαχίμ, «η κεντρική ιδέα είναι να διασφαλίσουμε πως όταν θελήσουν να το κόψουν θα έχουν τα «εργαλεία» -τα αντισώματα- για να τους βοηθήσουν».
Μυρτώ Μπούτση
