Το όραμά του να δημιουργήσει το πρώτο -σε παγκόσμιο επίπεδο- Μουσείο Συλλογής Νόμπελ μπορεί να σκόνταψε στα εμπόδια της οικονομικής κρίσης, σε καμία περίπτωση όμως δεν έσβησε.
Ο καθηγητής Γιώργος Μάρκου, ο οποίος αφιέρωσε είκοσι χρόνια από τη ζωή του συλλέγοντας με επιμέλεια όλα τα αντικείμενα που σχετίζονται με τον Σουηδό -αλλά αποδεδειγμένα φιλέλληνα- Αλφρεντ Νόμπελ, δημιούργησε στο Χαλάνδρι ένα επιβλητικό μουσείο που την επόμενη χρονιά αναμένεται να ανοίξει τις πύλες του στο κοινό. Τα εκθέματά του, που προς το παρόν φυλάσσονται σε θυρίδες (!), είναι σπάνια ευρήματα των βραβευμένων νομπελιστών αλλά και υλικό από την αυθεντική συλλογή του Νόμπελ. Του Σουηδού χημικού και βιομηχάνου, που όλοι γνωρίζουν με την ιδιότητα του ιδρυτή του ομώνυμου βραβείου, αλλά λίγοι ξέρουν ότι υπήρξε γνήσιος φιλέλληνας, ο οποίος μάλιστα βοήθησε στη διάνοιξη της διώρυγας του Ισθμού της Κορίνθου, παρέχοντας εκρηκτικούς μηχανισμούς, και πληρώθηκε με μετοχές του Ισθμού (οι οποίες επίσης θα φιλοξενούνται στο μουσείο).
«Η υλοποίηση της ιδέας ήταν μεν πρωτότυπη, αλλά πολύ δύσκολη για την εποχή, το 1980 δηλαδή, διότι δεν υπήρχαν εκθέματα» εξηγεί στη «δημοκρατία» ο πρόεδρος και χορηγός του μουσείου κ. Μάρκου. «Μάλιστα δεν ήταν καθόλου εύκολο να ανακαλύψεις εκθέματα που αφορούσαν τον Νόμπελ. Οργανώθηκα και δημιούργησα έξι επιτροπές από επιστήμονες -ιδιαιτέρως ικανά και ταλαντούχα άτομα- στη Νέα Υόρκη, στο Σαντιάγο, στο Λονδίνο, στο Παρίσι, στη Ρώμη και στο Μιλάνο. Από το 1980 έως το 2000 είχαν αγοράσει για λογαριασμό μου ό,τι υπήρχε στην παγκόσμια σκηνή και αφορούσε τον Σουηδό εφευρέτη» εξηγεί ο κ. Μάρκου, ο οποίος έχει υπάρξει καθηγητής στη Νομική του πανεπιστημίου της Ρώμης αλλά και στη Νομική Σχολή του Ποντιφίκιου Πανεπιστημίου Ανατολικών Σπουδών του Βατικανού.
Ο συνολικός αριθμός των εκθεμάτων που συγκεντρώθηκαν ξεπερνά τα 3.500, υλικό που προέρχεται από 123 ιδιωτικές συλλογές και 62 κράτη σε όλο τον κόσμο. Εκατοντάδες επιστολές της οικογένειας Νόμπελ, χάρτες, σχέδια, διπλώματα ευρεσιτεχνιών, σπάνιο φωτογραφικό υλικό, χειρόγραφα του Νόμπελ, μικροαντικείμενα, βιβλία κι ακόμη πολλά αυθεντικά και πολύτιμα ευρήματα, πολλά εκ των οποίων κινδύνευαν να βυθιστούν για πάντα στη λησμονιά.
Περίοπτη θέση στη συλλογή κατέχει και ένα ποίημα με την υπογραφή του Αλμπερτ Αϊνστάιν, το μοναδικό που είχε γράψει ο θεμελιωτής της θεωρίας της σχετικότητας, καθώς και σπάνιο φωτογραφικό υλικό του Ερνεστ Χέμινγουεϊ.
Το κτίριο έκτασης 3.250 τ.μ ακόμη παραμένει κλειστό, θύμα και εκείνο της οικονομικής κρίσης. Το αποτέλεσμα, οι επιβλητικές εγκαταστάσεις να είναι ακόμη άδειες και τα εκθέματα να βρίσκονται προς το παρόν ασφαλισμένα σε τραπεζικές θυρίδες της Ελλάδας και του εξωτερικού. «Το οικονομικό οργανόγραμμα για το χτίσιμο του μουσείου πληγώθηκε από τη γενικότερη οικονομική κρίση που ταλαιπωρεί την πατρίδα μας» δηλώνει ο κ. Μάρκου.
Ο χώρος θα περιλαμβάνει αμφιθέατρο, αίθουσα εκθεμάτων, βιβλιοθήκη, αλλά και έναν όμορφο κήπο που σύντομα ευελπιστούν όλοι να γεμίσει με ζωή.
«Πάνω στο γραφείο μου έχω τον χαρτοκόπτη που είχε στην κατοχή του ο Αλφρέντ Νόμπελ» λέει ο καθηγητής κ. Μάρκου, ο οποίος τονίζει ότι ο Νόμπελ ήταν βαθιά φιλέλληνας.
«Οταν του πρότειναν διάφορα ονόματα γερμανικής και σουηδικής προέλευσης για την ανακάλυψή του, ο ίδιος επέβαλε τη λέξη δυναμίτης, διότι αγαπούσε την αρχαία Ελλάδα. Ακόμη, είχε βαφτίσει το τέταρτο κατά σειρά πετρελαιοφόρο πλοίο που ναυπηγήθηκε στη βάση των πετρελαιοπηγών της οικογένειας Νόμπελ “Σωκράτη”. Μάλιστα, είναι χαρακτηριστικό ότι στη βίλα που αγόρασε στο Σαν Ρέμο για να ζήσει τα τελευταία χρόνια της ζωής του (πέθανε το 1896) είχε κατασκευάσει ένα ναό ιωνικού ρυθμού από όπου θαύμαζε τη Μεσόγειο».
Αν και το μουσείο παραμένει ακόμη κλειστό, ο εμπνευστής του δέχεται πολύ συχνά τηλεφωνήματα για επισκέψεις:
«Χθες με πήραν τηλέφωνο οι καθηγητές από ένα κολέγιο του Παρισιού για να με ενημερώσουν ότι έρχονται στην Ελλάδα και ότι θέλουν να επισκεφθούν το μουσείο. Δυστυχώς όμως τους είπα ότι ακόμη είναι κλειστό».
Γιώτα Βαζούρα
