Διπλά θα μετράνε στο αφορολόγητο από το 2013 οι αποδείξεις που θα συγκεντρώνουν οι φορολογούμενοι από υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους, ψυκτικούς, συνεργεία αυτοκινήτων, ελαιοχρωματιστές κ.ά., ενώ μπορούν να παίρνουν πίσω και μέρος από τον ΦΠΑ που πλήρωσαν εάν χρησιμοποιήσουν την πιστωτική κάρτα τους για την πληρωμή.
Τα μέτρα αυτά αναμένεται να ενταχθούν σε ένα από τα επόμενα φορολογικά νομοσχέδια, ούτως ώστε οι πολίτες να συλλέγουν όλες τις αποδείξεις. Οι αποδείξεις από επαγγελματίες και τεχνίτες θα έχουν διπλή φορολογική άξια. Για παράδειγμα, μια απόδειξη των 100 ευρώ θα μετράει για 200 ευρώ στο αφορολόγητο.
Το κίνημα των αποδείξεων έχει ατονήσει, καθώς οι φορολογούμενοι μαζεύουν όσες αποδείξεις χρειάζονται (25% του δηλωθέντος εισοδήματος) μόνο από τα τσιγάρα, τη βενζίνη και τα ψώνια από το σούπερ μάρκετ. Ετσι, όταν έρχεται η ώρα να πληρώσουν κάποιο τεχνίτη που τους θέτει το γνωστό δίλημμα «με ή χωρίς απόδειξη», οι πελάτες συνήθως συναινούν στη φοροδιαφυγή για να γλιτώσουν έστω και λίγα ευρώ, καθώς θεωρούν ότι μπορούν να μαζέψουν από αλλού τις αναγκαίες αποδείξεις.
Πολλές κατηγορίες επαγγελματιών και τεχνικών έχουν ξεχάσει παντελώς τη λέξη «απόδειξη».
Η φοροδιαφυγή σε ορισμένες περιπτώσεις είναι εκτεταμένη, αφού ελάχιστες αποδείξεις κόβονται και αυτές, έπειτα από αίτημα του πελάτη! Πρόκειται για τον συνεπή φορολογούμενο που πληρώνει κανονικά τον ΦΠΑ για την υπηρεσία, αλλά ο φόρος αυτός δεν αποδίδεται ποτέ στα άδεια ταμεία του κράτους. Και επειδή οι περισσότεροι πελάτες υποκύπτουν στο δέλεαρ «πλήρωσε λιγότερα χωρίς απόδειξη», η φοροδιαφυγή συνεχίζει να οργιάζει σε πολλά τεχνικά επαγγέλματα. Για τον λόγο αυτό το υπουργείο Οικονομικών θέλει να δώσει «διπλή αξία» στις συγκεκριμένες αποδείξεις (να μετρούν διπλά δηλαδή στο χτίσιμο του αφορολόγητου ορίου), ώστε οι πελάτες να σκέφτονται ότι μπορεί να πληρώσουν περισσότερα σήμερα, αλλά θα επωφεληθούν από το αφορολόγητο όταν υποβάλουν τη φορολογική δήλωσή τους στην Εφορία.
Για να τονωθεί ξανά το «κίνημα» των αποδείξεων, στο υπουργείο Οικονομικών μελετούν την παροχή απευθείας έκπτωσης φόρου για τις συναλλαγές που πληρώνονται με πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες. Στην περίπτωση αυτή ο ΦΠΑ της συναλλαγής θα αποδίδεται απευθείας από τις τράπεζες σε λογαριασμό του ελληνικού Δημοσίου, ο καταστηματάρχης θα υποχρεώνεται εκ των πραγμάτων να εκδώσει απόδειξη (η οποία θα αυξάνει τα ακαθάριστα έσοδά του) και ο φορολογούμενος θα λαμβάνει κάποια έκπτωση φόρου.
Συγκεκριμένα, ένα από τα σενάρια που εξετάζουν τα στελέχη του υπουργείου Οικονομικών προβλέπει ότι όσοι χρησιμοποιούν πλαστικό χρήμα θα έχουν επιστροφή μέρους του ΦΠΑ που πληρώνουν.
Συγκεκριμένα υπάρχει πρόταση για μείωση του ΦΠΑ κατά 1 έως 2 ποσοστιαίες μονάδες για όσους χρησιμοποιούν πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες για συναλλαγές κυρίως κάτω των 300 ευρώ.
Το υπουργείο Οικονομικών ουσιαστικά προσανατολίζεται στην τακτική «μαστίγιο και καρότο» στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής, αλλά με έναν πρωτότυπο τρόπο: αφενός να δίνει το «καρότο» της επιστροφής φόρου 1% στους καταναλωτές, για να χρησιμοποιήσουν τις κάρτες τους, και αφετέρου με το «μαστίγιο» στο χέρι να εντείνει τους ελέγχους στα καταστήματα για την απόδοση του ΦΠΑ. Ισχυρό όπλο θα είναι τα στοιχεία των τραπεζών για τις συναλλαγές μέσω των καρτών που θα δίνουν μια σχετικά καλή εικόνα για τον τζίρο της επιχείρησης και τον ΦΠΑ που πρέπει να καταβληθεί.
Ποιες θα μετράνε
Οι αποδείξεις που θα πρέπει να συλλέξουν οι φορολογούμενοι χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: σε αυτές που αφορούν δαπάνες οι οποίες μειώνουν απευθείας τον φόρο εισοδήματος και σε αυτές που οφείλουν να συλλέξουν οι φορολογούμενοι προκειμένου να αποφύγουν την πληρωμή επιπλέον φόρου.
Στην κατηγορία των δαπανών με παραστατικά ή βεβαιώσεις που οδηγούν σε απευθείας μείωση του φόρου εισοδήματος περιλαμβάνονται: οι δαπάνες για ιατρικές επισκέψεις και νοσήλια, δωρεές προς το Δημόσιο και κοινωφελή ιδρύματα, ενοίκιο κύριας κατοικίας, ενοίκιο παιδιών που σπουδάζουν σε άλλη πόλη απ’ αυτή της μόνιμης κατοικίας τους, ασφάλιστρα ζωής και σύνταξης, εγκατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα, φωτοβολταϊκού συστήματος, μετατροπή καυστήρα πετρελαίου σε φυσικό αέριο, τόκοι στεγαστικών δανείων πρώτης κατοικίας, τόκοι δανείων αναστήλωσης διατηρητέων κτισμάτων, δίδακτρα φροντιστηρίων.
Στην κατηγορία των αποδείξεων που χτίζουν το αφορολόγητο περιλαμβάνονται όλες οι υπόλοιπες, εκτός από τις δαπάνες για απόκτηση περιουσιακών στοιχείων, οι δαπάνες για ύδρευση, αποχέτευση, ηλεκτρισμό, τηλεπικοινωνίες, για εισιτήρια σε κάθε είδους μεταφορικό μέσο και όσες δαπάνες με βάση άλλες φορολογικές διατάξεις λαμβάνονται υπόψη για φορολογικές ελαφρύνσεις.
Οι φορολογούμενοι φέτος δεν είναι υποχρεωμένοι να υποβάλουν τις αποδείξεις στην Εφορία. Πέρυσι που η υποβολή ήταν υποχρεωτική δημιουργήθηκαν στις εφορίες στοίβες με φακέλους αποδείξεων, οι οποίες δεν ελέγχθηκαν ποτέ. Εφόσον τους ζητηθεί από την Εφορία, ωστόσο, θα πρέπει να τις προσκομίσουν. Στην περίπτωση που τα στοιχεία της απόδειξης δεν είναι εμφανή θα πρέπει ο φορολογούμενος να τα συμπληρώσει χειρόγραφα.
Στέλιος Κράλογλου
