Στο μοναστήρι Mater Ecclesiae δίπλα στον πύργο του Σαν Τζοβάνι, στο Βατικανό, επικρατεί πυρετός οικοδομικών εργασιών, καθώς εκεί αναμένεται να εγκατασταθεί ο Πάπας Βενέδικτος ο ΙΣΤ΄ μετά την αποχώρησή του από την Αγία Εδρα. Στα γραφεία στοιχημάτων επικρατεί πυρετός τζόγου για το ποιος θα είναι ο επόμενος Ποντίφικας. Στους κύκλους αυτών που λατρεύουν τις ιστορίες για το τέλος του κόσμου επικρατεί πανζουρλισμός με την προφητεία του αγίου Μαλαχίου για τους Πάπες, η οποία εκδόθηκε το 1595 και προέβλεπε ότι ο Βενέδικτος θα ήταν ο προτελευταίος Πάπας πριν από το τέλος του κόσμου. Στους κύκλους αυτών που αγαπούν τις θεωρίες συνωμοσίας συζητούνται όλες οι πιθανές θεωρίες, σκανδαλοθηρικές κυρίως, για την παραίτηση του Πάπα. Και τέλος στο ίδιο το Βατικανό… σαν να μην πέρασε μια μέρα, ασχολούνται με τα σοβαρά, αυτά που έχουν άρωμα διαπλοκής αλλά και εξουσίας: τη διαδοχή και την επόμενη μέρα στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία.
Σίγουρα δεν είναι η είδηση που γράφεται συχνά. Για την ακρίβεια, η παραίτηση του Πάπα Βενέδικτου ΙΣΤ΄ έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία μεταφορικά και κυριολεκτικά, αφού οι πραγματικές αστραπές ακολούθησαν λίγες ώρες αργότερα και χτύπησαν το αλεξικέραυνο της βασιλικής του Αγίου Πέτρου. Και μάλιστα όχι μία, αλλά δύο φορές, ενισχύοντας όλους αυτούς που έβλεπαν πίσω από τις αστραπές θεϊκά σημάδια. Ο αρχιερέας Αντονι Φιγκουερέντο, διευθυντής του παπικού κολεγίου της Ρώμης στη Βόρεια Αμερική, δήλωσε στο CBS: «Νομίζω ότι ο ίδιος ο Θεός μάς λέει: “Αυτές θα είναι συναρπαστικές στιγμές για την Εκκλησία. Θα είμαι μαζί σας, είμαι παρών και μη φοβάστε να προχωρήσετε μπροστά και να λάβετε τη σωστή και την καλύτερη απόφαση για την Εκκλησία και για τον κόσμο”». Σύμφωνα λοιπόν με την προφητεία, ο Βενέδικτος ήταν ο προτελευταίος Πάπας.
Εντυπα αναφέρουν ότι η προφητεία έχει προβλέψει με σχετική ακρίβεια την ταυτότητα του κάθε Πάπα. Σύμφωνα, λοιπόν, με αυτή την προφητεία, μετά τον Βενέδικτο θα έρθει ο Πέτρος της Ρώμης, στη διάρκεια της παπικής θητείας του οποίου «η πόλη των επτά λόφων θα καταστραφεί και ο τρομερός κριτής θα κρίνει τον λαό του».
Η έκπληξη
Η ανακοίνωση της παραίτησης του Βενέδικτου ήταν αιφνίδια, τουλάχιστον για τον κόσμο που βρίσκεται εκτός των τειχών του Βατικανού. Ο Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ΄ εξέπληξε τους πάντες, όταν ανακοίνωσε την παραίτησή του, καθώς ήταν η πρώτη παραίτηση Πάπα εδώ και σχεδόν έξι αιώνες. Το Βατικανό έσπευσε να ανακοινώσει ότι δεν παραιτείται εξαιτίας μιας συγκεκριμένης ασθένειας, μετά και την αποκάλυψη στον ιταλικό Τύπο ότι εδώ και χρόνια ο Βενέδικτος φέρει βηματοδότη. Ο αδελφός του Ποντίφικα, ο Γκέοργκ Ράτσινγκερ, δήλωσε στο BBC ότι οι γιατροί συμβούλευσαν τον Πάπα να μην πραγματοποιεί υπερατλαντικά ταξίδια και ότι ο ίδιος σκεφτόταν να παραιτηθεί εδώ και μήνες.
Ο ίδιος ο Βενέδικτος άφησε να εννοηθεί ότι θα αποσυρθεί σε απομόνωση έπειτα από την επερχόμενη παραίτησή του. «Ακόμα κι αν αποσυρθώ στην προσευχή, θα είμαι πάντοτε κοντά σε όλους εσάς και είμαι βέβαιος ότι εσείς θα είστε κοντά σε εμένα ακόμα κι αν παραμείνω κρυμμένος από τον [υπόλοιπο] κόσμο» σχολίασε χαρακτηριστικά ο Πάπας, απευθυνόμενος σε ιερείς της επισκοπής της Ρώμης. Ο 85χρονος Βενέδικτος έχει ανακοινώσει ότι προτίθεται να αφήσει τον παπικό θρόνο στις 28 Φεβρουαρίου, αποσαφηνίζοντας ότι έλαβε οικειοθελώς την απόφαση να παραιτηθεί λόγω της προχωρημένης ηλικίας στην οποία βρίσκεται, καθώς δεν αισθάνεται ικανός να φέρει σε πέρας τα καθήκοντα του οφικίου του. Στην τελευταία του λειτουργία στη βασιλική του Αγίου Πέτρου στη Ρώμη είπε ότι « το πρόσωπο της Εκκλησίας παραμορφώνεται από τους διχασμούς στο εκκλησιαστικό Σώμα» και ότι «ο πραγματικός απόστολος δεν υπηρετεί τον εαυτό του ή το κοινό, αλλά τον Κύριό του με απλότητα και γενναιοδωρία. Ο Χριστός καταγγέλλει τη θρησκευτική υποκρισία εκείνου που ψάχνει το χειροκρότημα». Ο Πάπας Βενέδικτος ευχαρίστησε τους πιστούς για την αγάπη που του έδειξαν και εξήγησε ότι αποχωρεί με πλήρη ελευθερία για το καλό της Εκκλησίας.
Ετοιμαζόταν (;) εδώ και καιρό
Οι γνωρίζοντες τα του Βατικανού υποστηρίζουν ότι η απόφαση του Βενέδικτου δεν είναι και τόσο ξαφνική. Τα τελευταία τρία χρόνια υπήρχαν πολλά σημάδια που έδειχναν ότι η θητεία του Βενέδικτου θα τελείωνε με παραίτηση, και μάλιστα κάποιοι εντός του Βατικανού είχαν ήδη αρχίσει να κινούνται για την επόμενη μέρα.
Πολλοί θεωρούν ότι η πρώτη σαφής ένδειξη ήταν μια συνέντευξη που έδωσε ο Γιόζεφ Ράτσινγκερ το 2010 στον Γερμανό δημοσιογράφο Π. Ζέεβαλντ και η οποία περιλήφθηκε στο βιβλίο του τελευταίου «Το φως του κόσμου», στην οποία ο Γερμανός Πάπας ανέφερε: «Εάν ένας Πάπας καταλαβαίνει πέρα από κάθε αμφιβολία ότι δεν είναι πλέον σωματικά, ψυχολογικά και πνευματικά ικανός να αντεπεξέλθει στα καθήκοντά του, τότε έχει το δικαίωμα και υπό συγκεκριμένες συνθήκες την υποχρέωση να παραιτηθεί». Η κίνηση του Βενέδικτου να προσευχηθεί δύο φορές στα λείψανα του Αγίου Σελεστίνου, του τελευταίου Ποντίφικα που παραιτήθηκε με τη θέλησή του, ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη φημολογία.
Ο λευκός καπνός, ο πρώτος μαύρος Ποντίφικας και οι λεπτές ισορροπίες στο Κονκλάβιο των καρδιναλίων
Η εκλογή του νέου Πάπα δεν είναι μια εύκολη διαδικασία. Για να βγει λευκός καπνός χρειάζονται πολλές διεργασίες πίσω από τις κλειστές πόρτες του Βατικανού. Ολα αποφασίζονται από ένα Κονκλάβιο συνολικά 117 καρδιναλίων. Τυπικά η διαδικασία θα ξεκινήσει μετά τις 15 Μαρτίου και είναι χρονοβόρα αν το Κονκλάβιο των καρδιναλίων που είναι νεότεροι των 80 ετών και συνέρχεται στην Καπέλα Σιστίνα δεν καταφέρει να εκλέξει Πάπα αμέσως. Επειτα από κάθε καταμέτρηση τα ψηφοδέλτια καίγονται και περιχύνονται με ειδικά χημικά, ώστε από το χρώμα του καπνού που βγαίνει από την καπνοδόχο της Καπέλα Σιστίνα οι πιστοί που έχουν συγκεντρωθεί στην πλατεία του Αγίου Πέτρου να μπορούν να πληροφορηθούν τις εξελίξεις. Ο μαύρος καπνός σημαίνει ότι η διαδικασία εκλογής δεν έχει ολοκληρωθεί, ενώ ο λευκός ότι έχει εκλεγεί ο νέος Πάπας. Στη δεύτερη περίπτωση αρχίζουν να χτυπούν οι καμπάνες του Αγίου Πέτρου, ενώ ο επικεφαλής του Κολεγίου των καρδιναλίων εξέρχεται στον εξώστη του Βατικανού και ανακοινώνει στα λατινικά: «Annuntio vobis gaoudium magnum. Habemus Papam» («Σας ανακοινώνω με μεγάλη χαρά ότι εξελέγη Πάπας»). Η πρώτη δημόσια πράξη του νεοεκλεγέντος Πάπα είναι η ευλογία «urbi et orbi» (σ.σ.: στην πόλη και στην οικουμένη) από τον εξώστη της βασιλικής του Βατικανού.
Από τους 117 καρδιναλίους οι 61 είναι Ευρωπαίοι, οι 19 Λατινοαμερικανοί, οι 14 Βορειοαμερικανοί, οι 11 Ασιάτες, οι 11 Αφρικανοί και ο ένας από την Αυστραλία. Ομως το 75% των καθολικών ζει εκτός Ευρώπης, με το μεγαλύτερο ποσοστό (42%) να ζει στη Λατινική Αμερική.
