Το σύνθημα στο πλακάτ, γραμμένο στα αγγλικά «Ιf they don’t let us dream, we won’t let them sleep» (αν δεν μας αφήσουν να ονειρευτούμε, δεν θα τους αφήσουμε να κοιμηθούν), ήταν το μήνυμα που απηύθυναν χθες, Καθαρά Δευτέρα, οι συγκεντρωμένοι έξω από το κυπριακό Κοινοβούλιο, διαμαρτυρόμενοι βέβαια για τον νέο Αττίλα – το ληστρικό «κούρεμα» των κυπριακών καταθέσεων όπως το απαιτούν οι ξένοι δανειστές.
Μετά τις έντονες αποδοκιμασίες που δέχτηκε από το πλήθος ο νεοεκλεγείς Κύπριος Πρόεδρος έξω από τη Βουλή αλλά και το Προεδρικό Μέγαρο, τα κυπριακά ΜΜΕ μετέδιδαν χθες εικόνες… Αργεντινής! Πρωταγωνιστές απλοί πολίτες, διαδηλωτές που κατευθύνθηκαν προς το Προεδρικό Μέγαρο, αλλά και τη γερμανική πρεσβεία. Μάλιστα, ένας εξ αυτών σκαρφάλωσε στην ταράτσα του κτιρίου της πρεσβείας, κατέβασε τη σημαία και την πέταξε συμβολικά στον δρόμο. Νωρίτερα, δεν ήταν λίγοι κι εκείνοι που πετούσαν… προβιές προς τις αστυνομικές δυνάμεις που είχαν παραταχθεί μπροστά στην είσοδο του κυπριακού Κοινοβουλίου.
Τη φωτιά στο φιτίλι της κοινωνικής οργής άναψε την περασμένη Παρασκευή η πρωτοφανής απόφαση του συμβουλίου των Ευρωπαίων υπουργών Οικονομικών στις Βρυξέλλες, η οποία σε αντάλλαγμα για την υπαγωγή της Κύπρου στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας και προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους του νησιού ανακοίνωνε την επιβολή έκτακτης εισφοράς αλληλεγγύης («κούρεμα» δηλαδή) στις καταθέσεις έως 100.000 ευρώ, με συντελεστή 6,75%. Στις δε καταθέσεις άνω των 100.000 ευρώ, εισφορά με συντελεστή 9,9%. Ελάχιστη ώρα αργότερα, μουδιασμένος ενώπιον των μέσων ενημέρωσης, ο Κύπριος υπουργός Οικονομικών Μιχάλης Σαρρής χαρακτήριζε τη συμφωνία «μια ιστορικά δύσκολη απόφαση ευθύνης», η οποία αποτρέπει την άτακτη χρεοκοπία της χώρας.
Τις ώρες που ακολούθησαν, οι ειδήσεις από τις Βρυξέλλες έλαβαν διαστάσεις χιονοστιβάδας και οι Κύπριοι καταθέτες έσπευσαν μαζικά το Σάββατο στα ΑΤΜ των τραπεζών, προκειμένου να αποσύρουν από τους λογαριασμούς τους όσο περισσότερα χρήματα μπορούσαν – φτάνοντας εκεί, όμως, διαπίστωναν ότι το σύστημα αναλήψεων είχε «παγώσει». Ωστόσο, οι αποφάσεις των Βρυξελλών έπιασαν στον ύπνο και τους ξένους καταθέτες στα κυπριακά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ενώ και οι συνεταιριστικές τράπεζες που βρέθηκαν ανοιχτές το Σάββατο έσπευσαν να κλείσουν τις πόρτες μπροστά στο «τσουνάμι» των αποσύρσεων. Ενδεικτικό του πανικού ήταν και το περιστατικό που συνέβη σε τράπεζα της Λευκωσίας, όπου ένας απελπισμένος καταθέτης απειλούσε να μπει στο υποκατάστημα με την… μπουλντόζα του!
Στο πολιτικό παρασκήνιο οι εξελίξεις έτρεχαν έως αργά το βράδυ του Σαββάτου, τόσο σε οικονομικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο. Η Κεντρική Τράπεζα Κύπρου (ΚΤΚ) φέρεται να είχε μεταφέρει ποσό άνω των 5 δισ. ευρώ από την Ευρώπη σε μια επιχείρηση-αστραπή για να στηρίξει τη ρευστότητα της αγοράς, ενώ την ίδια στιγμή από την προεδρία της χώρας γινόταν γνωστό ότι ο Νίκος Αναστασιάδης, την επομένη, επρόκειτο να απευθύνει διάγγελμα προς τον κυπριακό λαό.
Σε αυτό ο Κύπριος πρόεδρος ξεκίνησε με τη φράση «Ζούμε τις πιο τραγικές στιγμές από το 1974», ενώ συνέχισε λέγοντας μάλλον τα… αναμενόμενα. Την ίδια ώρα η αγωνία χτυπούσε κόκκινο, καθώς αναλυτές εκτιμούσαν ότι η ψήφιση του νομοσχεδίου για το «κούρεμα» των καταθέσεων δεν θα περνούσε από την κυπριακή Βουλή.
Το πρωινό της Καθαρής Δευτέρας μόνο ξεκάθαρη δεν βρήκε την κατάσταση στην Κύπρο. Οι αγορές, συγκλονισμένες από τις εξελίξεις, παρακολουθούσαν στενά τις εξελίξεις, ενώ η Μόσχα διά στόματος Πούτιν χαρακτήριζε «άδικη» τη δασμολόγηση των καταθέσεων.
Γιώργος Τραπεζιώτης
