Την τελευταία ημέρα εκείνης της ματωμένης άνοιξης του 2010, ελάχιστες ώρες μετά το πρωτοφανές (;) μακελειό στα ανοιχτά της Λωρίδας της Γάζας, το οποίο στοίχισε τη ζωή σε εννέα αθώους ανθρώπους, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπένιαμιν Νετανιάχου δεν έδειχνε διατεθειμένος να απολογηθεί. Για την ακρίβεια, μετά το ρεσάλτο -όπως αποδείχτηκε- των ισραηλινών ειδικών δυνάμεων στο υπό τουρκική σημαία πλοίο «Mavi Marmara», η ηγεσία του Τελ Αβίβ, αφού εξέφρασε τη λύπη της για τον χαμό ανθρώπων, έσπευσε να χαρακτηρίσει «αυτοάμυνα» την επιχείρηση των ειδικών δυνάμεων.
Τα χρόνια πέρασαν και το επεισόδιο που έλαβε χώρα τότε, ξημερώματα… καλοκαιριού, την 1η Ιουνίου 2010, έγινε η αιτία να πληγωθούν βαριά οι σχέσεις Ισραήλ – Τουρκίας, με την Αγκυρα να ζητεί επιμόνως τη «συγγνώμη» των άλλοτε συμμάχων της, καθώς και την αποζημίωση των συγγενών των θυμάτων. Ειδικά στο κομμάτι αυτό και σύμφωνα με την οικονομική εφημερίδα «Israeli Globes», η Τουρκία ζητεί 1.000.000 δολάρια για κάθε νεκρό, ενώ το Ισραήλ είναι διατεθειμένο να καταβάλει μόλις 100.000 δολάρια.
Ομως δεν έχουν περάσει παρά ελάχιστες ημέρες από τη στιγμή που ο Νετανιάχου ζήτησε τελικά «συγγνώμη» απολογούμενος για τον θάνατο των εννέα Τούρκων ακτιβιστών από τον πρωθυπουργό της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Τη χείρα φιλίας προς την Αγκυρα έτεινε, από την πλευρά του, και ο πρόεδρος της χώρας Σιμόν Πέρες την περασμένη Κυριακή, όταν στο πλαίσιο συνέντευξής του στην τουρκική τηλεόραση δήλωνε: «Μπορώ να σκεφτώ χίλιους λόγους για τους οποίους Ισραήλ και Τουρκία μπορούν να είναι φίλες χώρες»!
«Πρόκειται για ένα πρώτο βήμα. Ελπίζω να είναι η αρχή της εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ. Είναι απίθανο όμως οι δύο χώρες να επιστρέψουν στο άμεσο μέλλον στις στρατηγικές σχέσεις του παρελθόντος. Δεν θα ξαναγίνουν ποτέ τόσο στενοί σύμμαχοι όσο στη δεκαετία του ’90» σημείωνε από την πλευρά του στην Deutsche Welle ο Τούρκος αναλυτής και διευθυντής του Γερμανικού Ταμείου Μάρσαλ Οσγκούρ Ουνλουχισαρτσικλέ, εκτιμώντας παράλληλα ότι, αν και η συγγνώμη ήταν απαραίτητη προϋπόθεση για σπάσει ο πάγος στις σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ, η ουσιαστική βελτίωση δεν πρέπει να δημιουργεί μεγάλες προσδοκίες.
Λυκοσυμμαχία, λοιπόν; Πιθανόν. Ρόλο στις προσπάθειες επαναπροσέγγισης των δύο χωρών φέρεται να έπαιξε και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος -σύμφωνα με τον Ισραηλινό πρώην πρέσβη Αλόν Λιέλ και πρώην σύμβουλο του Εχούντ Μπαράκ στη διάρκεια της πρόσφατης επίσκεψής του στο Ισραήλ- άσκησε πιέσεις τόσο στην Ιερουσαλήμ όσο και στην Αγκυρα «να τα βρουν». Αλλωστε, οι γεωπολιτικές προκλήσεις είναι πλέον μεγάλες στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, με τη Συρία από την μια πλευρά να επιχειρεί μέσα από έναν αιματηρό εμφύλιο το «επισφαλές βήμα προς τα εμπρός» και από την άλλη με το παιχνίδι της εκμετάλλευσης του ορυκτού πλούτου της νοτιοανατολικής Μεσογείου να «χοντραίνει» διαρκώς.
Γιώργος Τραπεζιώτης
