Σε σταυρόλεξο για πολύ δυνατούς λύτες εξελίσσεται για την κυβέρνηση και κατά συνέπεια για χιλιάδες δημοσίους υπαλλήλους το ζήτημα των απολύσεων ή της διαθεσιμότητας – κινητικότητας, σύμφωνα με το υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης. Οι τελικές αποφάσεις, πάντως, θα επηρεάσουν καθοριστικά την καθημερινότητά τους, καθώς το μόνο σίγουρο είναι η μνημονιακή υποχρέωση της χώρας μας να θέσει εντός του έτους 25.000 δημοσίους υπαλλήλους σε καθεστώς διαθεσιμότητας, κάτι που δυνητικά μπορεί να τους οδηγήσει στην έξοδο από το Δημόσιο αν μέσα σε 12 μήνες δεν έχουν μετακινηθεί στο πλαίσιο της κινητικότητας σε άλλες υπηρεσίες.
Με δεδομένο ότι η τρόικα, είτε στην παρούσα χρονική στιγμή είτε στην επόμενη άφιξή της στις αρχές του Ιουνίου, θα συνεχίσει να ζητάει ονοματεπώνυμα, διευθύνσεις και… τηλέφωνα των υπαλλήλων που θα απολυθούν από το Δημόσιο, η «κυριακάτικη δημοκρατία» παρουσιάζει σήμερα έναν χρηστικό οδηγό ερωτήσεων – απαντήσεων, οι οποίες θα βοηθήσουν τους δημοσίους υπαλλήλους να μάθουν και να κατανοήσουν τα σχέδια της κυβέρνησης και του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης: από το εάν θα υπάρξουν τελικά απολύσεις μέχρι τον τρόπο και τα κριτήρια της αξιολόγησής τους.
Ειδικότερα:
1. Θα γίνουν απολύσεις στο Δημόσιο;
Ολα είναι ανοιχτά. Ο κ. Μανιτάκης έχει σε όλους τους τόνους διαβεβαιώσει ότι «δεν πρόκειται να βάλει την υπογραφή του σε καμία απόλυση υπαλλήλου» και ότι οι εργαζόμενοι που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα κινητικότητας – διαθεσιμότητας θα απορροφηθούν σε άλλες υποστελεχωμένες υπηρεσίες. Ωστόσο, η δέσμευση αυτή του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης δείχνει να αμφισβητείται από το ίδιο το κείμενο του Μνημονίου 3, όπου γίνεται αναφορά στο πλαίσιο κινητικότητας, ενώ υπάρχει και η εκτίμηση ότι «μόνο ένα μικρό ποσοστό των υπαλλήλων αυτών θα επανέλθει σε υπηρεσίες του Δημοσίου μέσα στο χρονικό διάστημα του ενός έτους».
2. Ποιος είναι ο στόχος του προγράμματος κινητικότητας;
Από το 2013 η κινητικότητα του προσωπικού αποτελεί μια παγιωμένη διοικητική πρακτική. Ο θεσμός κρίνεται απαραίτητος, πρώτον, για να καλύψει τα κενά που δημιουργούνται από τις μαζικές συνταξιοδοτήσεις (μόνο τον περασμένο χρόνο ξεπέρασαν τις 30.000), αλλά και για να υπερβεί το υπουργείο την απαίτηση του Μνημονίου 2 για 15.000 «τυφλές» απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων μέχρι το τέλος του 2012.
3. Ποιο το μέλλον των υπαλλήλων που εντάσσονται στο πρόγραμμα κινητικότητας;
Στο πρόγραμμα θα ενταχθεί, σύμφωνα με τον κ. Μανιτάκη, περιορισμένος αριθμός υπαλλήλων, 2.000 σε πρώτη φάση, συγκεκριμένων ειδικοτήτων, οι οποίοι θα μετακινηθούν σε υπηρεσίες όπου υπάρχουν επείγουσες ανάγκες σε προσωπικό. Οι μετακινήσεις θα γίνουν κατά προτεραιότητα σε υπηρεσίες όπου υπάρχουν διαπιστωμένες ανάγκες σε προσωπικό, όπως σε νοσοκομεία, αστυνομικά τμήματα, ΚΕΠ, Διευθύνσεις Συντάξεων στο Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία.
4. Ποιους αφορά και πότε εντάσσονται;
Οσοι υπάλληλοι πληρούν τα κριτήρια έχουν τεθεί αυτοδικαίως από τις 12 Νοεμβρίου, ημέρα δημοσίευσης του Ν. 4093/2012, στο πρόγραμμα κινητικότητας – διαθεσιμότητας. Από την ημερομηνία αυτή θα υπολογιστεί αναδρομικά η καταβολή των μηνιαίων απολαβών, δηλαδή το 75% επί των αποδοχών για διάστημα έως και 12 μήνες. Η διαθεσιμότητα αφορά μόνο συμβασιούχους αορίστου χρόνου, αποφοίτους Λυκείου, που προσλήφθηκαν εκτός διαγωνισμού (ΑΣΕΠ) και εργάζονται σε υπηρεσίες κεντρικές και περιφερειακές, του Δημοσίου, των ανεξάρτητων Αρχών, των ΝΠΔΔ, των ΟΤΑ και των ΝΠΙΔ που ανήκουν στον δημόσιο τομέα.
5. Πώς θα μετακινηθούν οι υπάλληλοι εκεί όπου οι κενές οργανικές θέσεις έχουν καταργηθεί;
Με τη μετάταξη προβλέπεται η σύσταση θέσης όπου δεν υπάρχει κενή οργανική θέση αλλά υπάρχει πραγματική ανάγκη. Η μετακίνηση υπαλλήλου για την κάλυψη πραγματικών και διαπιστωμένων αναγκών γίνεται ανεξάρτητα από το αν υπάρχει οργανική θέση, δεδομένου ότι το προβλέπει ο ίδιος ο νόμος.
6. Η διαδικασία μετακίνησης υπαλλήλων σε άλλες θέσεις ενέχει τον κίνδυνο ιδιαίτερης μεταχείρισης υπαλλήλων;
Οχι, διότι το μέτρο έχει γενικό και αντικειμενικό χαρακτήρα και οι διαδικασίες θα γίνουν τάχιστα, με προκαθορισμένα κριτήρια σύμφωνα με τις ανάγκες των υπηρεσιών και τα προσόντα των υπαλλήλων, μακριά από ρουσφετολογικές πιέσεις. Την αντικειμενικότητα της διαδικασίας διασφαλίζει η κρίση για τις μετακινήσεις των υπαλλήλων από το τριμελές συμβούλιο που αποτελείται από τον αντιπρόεδρο του ΑΣΕΠ, από έναν εκπρόσωπο του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και έναν εκπρόσωπο του υπουργείου Οικονομικών.
7. Ποιες είναι οι βασικές «δεξαμενές» των 25.000 υπαλλήλων που θα τεθούν σε διαθεσιμότητα;
Βασική «δεξαμενή» αποτελούν οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που αριθμεί πάνω από 80.000 υπαλλήλους, αλλά και η Παιδεία, η οποία έχει πάνω από 150.000 υπαλλήλους. Το ίδιο ισχύει και για τον ευρύτερο δημόσιο τομέα (δημοτικές επιχειρήσεις, Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου και Ιδιωτικού Δικαίου, ΔΕΚΟ, κρατικές ανώνυμες εταιρίες του κράτους), όπου υπηρετούν πάνω από 100.000 υπάλληλοι.
8. Γιατί όχι από τα υπουργεία;
Τα υπουργεία διαθέτουν μόνο το 10%, περίπου 55.000, των υπαλλήλων του δημόσιου τομέα και δεν υπάρχουν περιθώρια περαιτέρω μείωσης του ανθρώπινου δυναμικού.
9. Δεν υπάρχει πλεονάζον προσωπικό στα υπουργεία μετά τα νέα οργανογράμματα;
Υπάρχει και σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ανέρχεται σε 4.115 έως 4.445 άτομα.
Τα κριτήρια και οι ερωτήσεις για την αξιολόγηση
10. Πώς θα γίνει η αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων;
Με γραπτό τεστ στο οποίο θα υποβληθούν όλοι οι εργαζόμενοι στο Δημόσιο (πανεπιστημιακής, τεχνολογικής, δευτεροβάθμιας και υποχρεωτικής εκπαίδευσης), υπό την επίβλεψη του ΑΣΕΠ.
11. Από ποιους θα ξεκινήσει η αξιολόγηση;
Η αξιολόγηση θα ξεκινήσει απ’ όσους κατέχουν θέσεις ευθύνης, δηλαδή από τους προϊσταμένους τμημάτων, διευθύνσεων και γενικών διευθύνσεων. Γι’ αυτή την κατηγορία είναι ανοιχτό το ενδεχόμενο της συνέντευξης.
12. Ποιες βασικές γνώσεις θα ζητηθούν;
Οι βασικές γνώσεις οι οποίες θα ζητηθούν είναι σχετικές με την Ιστορία της ανθρωπότητας και τη γεωγραφία του πλανήτη, τους θεσμούς, τα όργανα και το πλαίσιο λειτουργίας της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Ευρωπαϊκής Ενωσης, την οργάνωση και τη διοίκηση του κράτους, τον πολιτισμό, τα θέματα που απασχολούν την επικαιρότητα κ.λπ.
13. Θα υπάρχουν ειδικές ερωτήσεις;
Οι ειδικές ερωτήσεις θα αφορούν πρακτικά θέματα που αντιμετωπίζουν οι υπάλληλοι ανά κλάδο. Για παράδειγμα, θα υπάρχουν διαφορετικές πρακτικές ερωτήσεις για την καταγραφή και αντιμετώπιση φορολογικών παραβάσεων για τους υπάλληλους των Εφοριών, ενώ οι επιθεωρητές Εργασίας θα κληθούν να απαντήσουν σε πρακτικά ερωτήματα της ειδικότητάς τους. Η διάρθρωση των ερωτημάτων θα οριστικοποιηθεί μεταξύ της Ομάδας Δράσης της Ε.Ε. και στελεχών του ΑΣΕΠ και του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ).
14. Ποια είναι τα κριτήρια της αξιολόγησης;
Οι σπουδές, στις οποίες θα υπολογίζονται και τα πτυχία που διαθέτει και δεν έχουν σχέση με το αντικείμενο εργασίας. Η επιμόρφωση που έχει λάβει ο υπάλληλος με τη συμμετοχή του σε σεμινάρια ή εκπαιδευτικά προγράμματα. Η εμπειρία που διαθέτει από προηγούμενη προϋπηρεσία. Στη συγκεκριμένη κατηγορία θα συνυπολογίζεται και η εμπειρία που τυχόν διαθέτει από τον ιδιωτικό τομέα. Η γνώση ξένων γλωσσών. Ο ατομικός φάκελος του υπαλλήλου.
Μακάριος Β. Λαζαρίδης
