Τη δυνατότητα να νομιμοποιήσουν το αυθαίρετό τους θα έχουν όσοι προχώρησαν στην κατασκευή του πριν από το 1983. Ανάλογη ευκαιρία δίνεται και σε όσους ιδιοκτήτες έχουν αυθαίρετο με μικρές παραβάσεις ή με αλλαγές χρήσεων που δεν υπερβαίνουν το 40% στην κάλυψη και τη δόμηση και το 20% στο ύψος σε σχέση με την οικοδομική άδεια. Δεν ισχύει το ίδιο όμως για όσους έχουν αυθαίρετο κτίσμα με μεγαλύτερες παραβάσεις από τις παραπάνω, οι οποίοι θα περιοριστούν σε όσα ήδη τους παρείχε ο νόμος, δηλαδή στην τακτοποίηση για 30 χρόνια.
Το νέο σχέδιο νόμου για την αυθαίρετη δόμηση στην Ελλάδα θα αναρτηθεί σήμερα για διαβούλευση στο διαδίκτυο από το ΥΠΕΚΑ. Στο εξής οι δόσεις, από 48 που ήταν έως σήμερα, αυξάνονται σε 60, οι οποίες θα μπορούν να είναι είτε μηνιαίες είτε 10 εξαμηνιαίες.
Επίσης, δίνονται μεγάλες εκπτώσεις στην καταβολή του προστίμου που φτάνουν έως το 85% για ειδικές κατηγορίες πολιτών (π.χ. ανάπηροι, πολύτεκνοι).
Το ειδικό πρόστιμο που ίσχυε και στην τρέχουσα ρύθμιση δεν αλλάζει, δηλαδή, τιμή ζώνης επί τα τετραγωνικά επί συντελεστή 15%, αλλά ανά κατηγορία υπάρχουν εκπτώσεις. Ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος Σταύρος Καλαφάτης έκανε λόγο για μια «εθνική προσπάθεια καταγραφής και νομιμοποίησης των αυθαιρέτων», παίρνοντας ωστόσο αποστάσεις από την άντληση εσόδων από τη διαδικασία. Ερωτήματα πάντως δημιουργεί εάν θα εγκριθεί ο συγκεκριμένος νόμος από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), καθώς στο παρελθόν έχουν δημιουργηθεί προβλήματα στα ζητήματα νομιμοποίησης των αυθαιρέτων. Ισως γι’ αυτό το υπουργείο κάνει λόγο για «οριστική εξαίρεση από την κατεδάφιση».
Οι κατηγορίες αυθαιρέτων που νομιμοποιούνται είναι οι εξής:
-Αυθαίρετες κατασκευές προ του 1975. Θα έχουν οριστική εξαίρεση από την κατεδάφιση, αρκεί ο ιδιοκτήτης να πληρώσει το παράβολο των 500 ευρώ. Θα πρέπει να υποβάλουν σχετική αίτηση, στην οποία θα συμπεριλαμβάνεται τεχνική έκθεση μηχανικού που θα εμπεριέχει αεροφωτογραφίες ή τυχόν δημόσια έγγραφα για τον χρόνο υλοποίησης του αυθαιρέτου. Δεν χρειάζεται η κατάθεση σχεδίων.
-Αυθαίρετες κατασκευές από το 1975 έως το 1983. Εξαιρούνται οριστικά από την κατεδάφιση με κόστος την καταβολή του 15% του ειδικού προστίμου συν το παράβολο των 500 ευρώ. Επίσης, δεν χρειάζεται να κατατεθεί σχέδιο, αλλά είναι απαραίτητη η τεχνική έκθεση του μηχανικού και τυχόν φωτογραφίες ή αεροφωτογραφίες, μαζί με δημόσια έγγραφα για τον χρόνο υλοποίησης.
-Αυθαίρετες κατασκευές, που έχουν μικρές παραβάσεις (π.χ. πέργκολες, μπάρμπεκιου, αύξηση διάστασης του εξώστη, αλλαγή θέσης στην κουζίνα). Στις περιπτώσεις αυτές έχουμε οριστική εξαίρεση από την κατεδάφιση με την καταβολή μόνο του παραβόλου των 500 ευρώ. Σημειώνεται ότι το παράβολο καταβάλλεται για όλες τις παραβάσεις μαζί και όχι για καθεμία χωριστά.
-Αυθαίρετες κατασκευές ή αλλαγές χρήσης με παραβίαση της οικοδομικής άδειας έως 40% σε κάλυψη και δόμηση και έως 20% σε ύψος. Στις περιπτώσεις αυτές συγκαταλέγονται κτίρια που χτίστηκαν από το 1983 έως το 2003. Προβλέπεται οριστική εξαίρεση από την κατεδάφιση με την καταβολή του 80% του ειδικού προστίμου συν το παράβολο των 500 ευρώ.
-Αυθαίρετες κατασκευές ή αυθαίρετες αλλαγές χρήσεων που δεν ανήκουν στις παραπάνω κατηγορίες. Πρόκειται για αυθαίρετα κτίσματα που εξαιρούνται από την κατεδάφιση για 30 χρόνια, όπως ακριβώς ίσχυε έως σήμερα.
Σε κάθε περίπτωση, όσα αυθαίρετα βρίσκονται σε δάσος, αιγιαλό ή αρχαιολογικό χώρο δεν μπορούν να υπαχθούν στη νέα ρύθμιση.
Οσοι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων έχουν 80% αναπηρία έχουν έκπτωση 85% στην καταβολή προστίμου.
Η έκπτωση μειώνεται στο 80% για τους πολυτέκνους και για αναπήρους με 67% ποσοστό αναπηρίας και ατομικό εισόδημα έως 8.000 ευρώ ή οικογενειακό εισόδημα έως 12.000 ευρώ. Εκπτωση 70% έχουν οι τρίτεκνοι με ατομικό εισόδημα έως 25.000 ευρώ ή οικογενειακό εισόδημα έως 40.000 ευρώ.
Από τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το ΥΠΕΚΑ έγινε γνωστό ότι έως τα τέλη Μαρτίου είχαν υποβληθεί περίπου 310.000 αιτήσεις, ενώ άλλες 137.000 βρίσκονται σε στάδιο επεξεργασίας. Ως τώρα έχουν εισπραχθεί 801.649.000 ευρώ, ενώ, εάν όλες οι αιτήσεις φτάσουν στο τελικό στάδιο, τότε αναμένεται να εισπραχθούν άλλα 600.000.000 ευρώ.
Βασίλης Αγγελόπουλος
