Οταν το 1974 ο Κωνσταντίνος Καραμανλής προχωρούσε στη σύνταξη του καταστατικού χάρτη της χώρας, είναι σίγουρο ότι δεν μπορούσε, όχι να προβλέψει, αλλά ούτε καν να διανοηθεί ότι δυο τρεις δεκαετίες αργότερα θα υπήρχαν κόμματα και πολιτικοί αρχηγοί που θα σκέφτονταν να εκμεταλλευτούν τη διάταξη για τις αναπληρωματικές εκλογές, με ορατό το ενδεχόμενο της αποσταθεροποίησης.
Αφορμή για να επανέλθει στη δημόσια συζήτηση το μικρό κενό ερμηνείας στο Σύνταγμα, το οποίο όμως σπεύδουν να αξιοποιήσουν κάθε φορά πρόεδροι μικρών, ως επί το πλείστον, σε δύναμη Κοινοβουλευτικών Ομάδων στάθηκε η φημολογία ότι οι βουλευτές της Χρυσής Αυγής ετοιμάζονται να παραιτηθούν μαζικά -το ίδιο και οι αναπληρωματικοί τους- ώστε η χώρα να οδηγηθεί σε εκλογές. Κι αυτό γιατί, μολονότι το Σύνταγμα προβλέπει επαναληπτικές μόνο στις περιφέρειες όπου κενώνεται έδρα, το γεγονός ότι η Χρυσή Αυγή έχει βουλευτές σε 15 περιφέρειες, οι οποίες καλύπτουν περίπου το 70% του εκλογικού σώματος (Α’ και Β’ Αθηνών, Α’ και Β’ Θεσσαλονίκης κ.λπ.), μετατρέπει αυτομάτως το όποιο αποτέλεσμα σε εν δυνάμει αποτέλεσμα εθνικών εκλογών. Πόσο μάλλον σε μια χώρα που εδώ και τρία χρόνια βρίσκεται σε συνεχή αναστάτωση.
Αν πάντως το σενάριο αναπλήρωσης παραιτηθέντων βουλευτών που έχουν εκλεγεί σε περιφέρειες είναι ξεκάθαρο, οι συνταγματολόγοι διασταυρώνουν τα ξίφη τους για το τι γίνεται σε περίπτωση που παραιτηθεί βουλευτής Επικρατείας. Με δεδομένο ότι ούτε στο Σύνταγμα αλλά ούτε στον εκλογικό νόμο υπάρχει ξεκάθαρη πρόβλεψη για το ενδεχόμενο παραίτησης βουλευτή Επικρατείας, οι συνταγματολόγοι τοποθετήθηκαν εκφράζοντας ο καθένας τη δική του ερμηνεία. Το μόνο ωστόσο που κατάφεραν ήταν να προκαλέσουν ακόμα μεγαλύτερη σύγχυση. Τα σενάρια ήταν τρία. Διεξαγωγή εκλογών σε όλες τις περιφέρειες, απόδοση της έδρας στο κόμμα με τα μεγαλύτερα αδιάθετα υπόλοιπα (κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι βουλευτής θα εκλεγόταν η Φώφη Γεννηματά του ΠΑΣΟΚ), ενώ από πολλούς υποστηρίχθηκε το σενάριο Βουλής με 299 βουλευτές.
Το σενάριο της παραίτησης βουλευτών προκειμένου να οδηγηθεί η χώρα σε εκλογές δεν είναι πρωτοφανές. Ο πρώτος μάλιστα που όχι απλώς το χρησιμοποίησε όχι ως απειλή αλλά το έκανε πράξη ήταν ο Ανδρέας Παπανδρέου το 1992. Ηταν όταν ο Δημήτρης Τσοβόλας έχασε την έδρα του στη Β’ Αθηνών καταδικαζόμενος για το σκάνδαλο Κοσκωτά. Ο Ανδρέας Παπανδρέου ανάγκασε όλους τους αναπληρωματικούς σε παραίτηση του δικαιώματος κάλυψης της κενής έδρας, με αποτέλεσμα να γίνουν εκλογές μόνο στη Β’ Αθηνών στις 5 Απριλίου 1992. Η Ν.Δ. είχε χαρακτηρίσει τότε αυτή την πρωτοβουλία «παιχνίδι με τους θεσμούς» και «πολιτικό καραγκιοζιλίκι», με συνέπεια το ΠΑΣΟΚ να σαρώσει, αφού μόνος αντίπαλός του ήταν ο Βασίλης Λεβέντης.
Το «απειλητικό» σενάριο ξεχάστηκε και επανήλθε στη μνημονιακή Βουλή από τον μετρ της σκηνοθεσίας πρόεδρο του ΛΑΟΣ Γιώργο Καρατζαφέρη, ο οποίος τον Ιούνιο του 2011 άφηνε να διαρρεύσει ότι «παραιτεί» τους βουλευτές του προκειμένου να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές ώστε να μην ψηφιστεί το Μεσοπρόθεσμο. Εφτασε μάλιστα στο σημείο να χρησιμοποιήσει μια τυπική συνάντηση με τον τότε πρόεδρο της Βουλής Φ. Πετσάλνικο προκειμένου να προκαλέσει την αίσθηση ότι μεταβαίνει στον πρόεδρο της Βουλής για να ανακοινώσει την παραίτηση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του. Εξερχόμενος από το γραφείο, ωστόσο, ενημέρωσε ότι μίλησαν για μια προ ημερησίας διάταξης συζήτηση, την ίδια ώρα που στο περιστύλιο βουλευτές του ΛΑΟΣ είχαν βάλει τα γέλια με τα καμώματα του προέδρου τους.
Ο Καμμένος και ο Τσίπρας
Ακολουθώντας την ίδια τακτική αλλά και τα ίδια επιχειρήματα με τον Γιώργο Καρατζαφέρη, δηλαδή της αποφυγής ψήφισης νέων μέτρων, και ο Πάνος Καμμένος πρότεινε τον περασμένο Οκτώβριο στον Αλέξη Τσίπρα να προχωρήσουν και αυτοί στις παραιτήσεις των βουλευτών και των αναπληρωματικών τους για να προκληθούν έτσι πρόωρες εκλογές. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ δεν συμφώνησε, με αποτέλεσμα ούτε ο Πάνος Καμμένος να υλοποιήσει την απειλή.
Γιώργος Λυκουρέντζος
