Τεράστιες ευκαιρίες για τα αγροτοδιατροφικά μας προϊόντα, αλλά χωρίς σχεδιασμό τα οφέλη θα είναι ελάχιστα. Ποια τα κέρδη για την Ευρώπη
Η επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων για συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ενωσης και χωρών όπως η Ινδία ή οι χώρες της Mercosur στη Λατινική Αμερική εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της αναδιάταξης των παγκόσμιων οικονομικών και γεωπολιτικών ισορροπιών.
- Παρίσι Μαρία Δεναξά
Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων εμπορικών εντάσεων, προστατευτισμού και στρατηγικών ανταγωνισμών, οι Βρυξέλλες και οι αναδυόμενες δυνάμεις αναζητούν αμοιβαία οφέλη μέσα από μια πιο στενή και δομημένη συνεργασία.
Για την Ευρωπαϊκή Ενωση οι χώρες της Mercosur και η Ινδία αναδεικνύονται σε κρίσιμους εταίρους για τη διαφοροποίηση των αλυσίδων εφοδιασμού και τη μείωση της εξάρτησης από αγορές όπως η Κίνα. Η εμπειρία της πανδημίας και οι γεωπολιτικοί κλυδωνισμοί των τελευταίων ετών κατέδειξαν τα όρια της υπερσυγκέντρωσης της παραγωγής σε μία χώρα. Παράλληλα, οι εμπορικές εντάσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και η αβεβαιότητα γύρω από τη μελλοντική κατεύθυνση της αμερικανικής πολιτικής ενισχύουν την ανάγκη της Ε.Ε. να διευρύνει το δίκτυο των στρατηγικών εταίρων της.
Σε ό,τι αφορά την Ινδία, η ασιατική χώρα, με πληθυσμό που προσεγγίζει το 1,5 δισ. και προοπτική να εξελιχθεί στην τρίτη μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως, προσφέρει όχι μόνο παραγωγικές δυνατότητες αλλά και μια τεράστια, ταχέως αναπτυσσόμενη καταναλωτική αγορά.
Αλλαγή δομής
Η μετάβαση της χώρας από μια οικονομία που βασιζόταν κυρίως στις υπηρεσίες σε μια πιο εκβιομηχανισμένη δομή, ιδίως στους τομείς της τεχνολογίας, της φαρμακοβιομηχανίας και της μεταποίησης, ενισχύει τη στρατηγική της αξία για την Ευρώπη. Από ευρωπαϊκής πλευράς, το βασικό διακύβευμα της συμφωνίας που ολοκληρώθηκε χθες αφορά τη μείωση των ιδιαίτερα υψηλών ινδικών δασμών και του διοικητικού φόρτου, ειδικά στην αυτοκινητοβιομηχανία, καθώς και το άνοιγμα της ινδικής αγοράς σε προϊόντα όπως τα κρασιά και τα αλκοολούχα ποτά.
Παρότι ορισμένοι ευρωπαϊκοί όμιλοι έχουν ήδη παρουσία παραγωγής στην Ινδία, η προοπτική ευρύτερης πρόσβασης σε μια σχεδόν παρθένα αγορά, όπου εκατομμύρια νοικοκυριά αποκτούν για πρώτη φορά αυτοκίνητα, οικιακές συσκευές και καταναλωτικά αγαθά, παραμένει εξαιρετικά ελκυστική. Για την Ινδία, η συμφωνία με την Ε.Ε. αποτελεί επίσης κάτι πολύ περισσότερο από μια οικονομική συμφωνία. Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής πολυδιάστατης ένταξης στο παγκόσμιο εμπόριο, που επιδιώκει να μειώσει –όπως άλλωστε και για την Ευρώπη- την εξάρτησή της από μεμονωμένες αποκλειστικές αγορές και να ενισχύσει τη διεθνή διαπραγματευτική ισχύ της.
Οι βασικές διεκδικήσεις των Ινδών επικεντρώνονται στην ευκολότερη πρόσβαση των φαρμακευτικών και κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά, καθώς και στη μεγαλύτερη κινητικότητα – μετανάστευση εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού προς τη γηραιά ήπειρο, ζήτημα πολιτικά ευαίσθητο για πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Αμυντική συνεργασία
Ιδιαίτερη διάσταση αποκτά και η αμυντική συνεργασία, με τη Γερμανία και τη Γαλλία να διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο ως αξιόπιστοι στρατηγικοί εταίροι της Ινδίας. Σε ένα πλαίσιο όπου το Νέο Δελχί επιδιώκει να απεξαρτηθεί σταδιακά από τον ρωσικό στρατιωτικό εξοπλισμό, η ευρωπαϊκή τεχνογνωσία και οι συμπαραγωγές αποκτούν αυξημένη σημασία. Η συμφωνία Ε.Ε. – Ινδίας ανοίγει ευκαιρίες και για την Ελλάδα μέσω των επενδύσεων, του εμπορίου, του τουρισμού και της ναυτιλίας. Ταυτόχρονα όμως, χωρίς στρατηγικό σχεδιασμό υπάρχει κίνδυνος περιορισμένου οφέλους από τις πιέσεις στην ελληνική αγορά.
Παρά τις συγκλίσεις, οι διαπραγματεύσεις της ευρωπαϊκής ηγεσίας με τους Ινδούς δεν στερούνται τριβών. Η γεωργία, ο χάλυβας, καθώς και τα περιβαλλοντικά και ρυθμιστικά ζητήματα αποτελούν πεδία έντονων αντιπαραθέσεων, με την Ινδία να κατηγορεί συχνά την Ε.Ε. για «έμμεσες μορφές προστατευτισμού». Ωστόσο, όπως συμβαίνει σε όλες τις μεγάλες εμπορικές συμφωνίες, τα ζητήματα αυτά θεωρούνται διαχειρίσιμα μέσω μεταβατικών περιόδων και μηχανισμών ασφαλείας.
Συνολικά, η προσέγγιση Ε.Ε. – Ινδίας αντανακλά μια κοινή αναζήτηση στρατηγικής αυτονομίας σε έναν κόσμο αυξανόμενων αβεβαιοτήτων. Περισσότερο από μια απλή εμπορική συμφωνία, το υπό διαπραγμάτευση πλαίσιο συνεργασίας φιλοδοξεί να αποτελέσει έναν από τους βασικούς άξονες της νέας πολυπολικής παγκόσμιας οικονομικής τάξης.
