Εδώ και μερικούς μήνες ο εκδοτικός κόσμος, οι μεταφραστές αλλά και οι συγγραφείς βρίσκονται σε αναβρασμό. Η αιτία, η πρόσφατη μελέτη του ΟΟΣΑ, η οποία κάνει λόγο για την απελευθέρωση των τιμών σε μεγάλο αριθμό προϊόντων, μεταξύ των οποίων και το βιβλίο. Με αφορμή τη συζήτηση για την κατάργηση της ενιαίας τιμής του βιβλίου, ο αντιπρόεδρος της Ενωσης Ελληνικού Βιβλίου (ΕΝΕΛΒΙ) και πρόεδρος των εκδόσεων Μίνωας Ιωάννης Κωνστανταρόπουλος μιλάει στη «δημοκρατία» για τις συνέπειες που θα επιφέρει η αλλαγή αυτή, όχι μόνο στο εκδοτικό τοπίο αλλά και στους ίδιους τους αναγνώστες.
Τι ακριβώς σημαίνει, όμως, ενιαία τιμή βιβλίου; Σύμφωνα με τον ίδιο, «ο νόμος που ισχύει έως και σήμερα ορίζει ότι ο κάθε εκδότης οφείλει να θέτει μια συγκεκριμένη τιμή για τα βιβλία που εκδίδει. Σε αυτή την τιμή, λοιπόν, οι βιβλιοπώλες δεν μπορούν να κάνουν έκπτωση πάνω από 10%, κάτι που ουσιαστικά δεν αφήνει τα καταστήματα μεταξύ τους να ανταγωνίζονται με βάση την τιμή. Βέβαια, ο περιορισμός αυτός ισχύει για τα βιβλία που κυκλοφόρησαν την τελευταία διετία ή για εκείνα που ανατυπώνονται ανά τακτικά χρονικά διαστήματα».
Η πρόταση-βόμβα που συμπεριλήφθηκε στη μελέτη του ΟΟΣΑ και μιλάει για το άνοιγμα των αγορών σε 329 περιπτώσεις (μεταξύ των οποίων τα φάρμακα και το γάλα) θέλει την κατάργηση της ενιαίας τιμής του βιβλίου, μια κίνηση που για όλο τον εκδοτικό κόσμο αλλά και τους συγγραφείς θα ήταν καταστροφική.
«Οι επιπτώσεις θα ήταν αλλεπάλληλες» σχολιάζει ο κ. Κωνστανταρόπουλος. «Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αλλά και τα εξειδικευμένα βιβλιοπωλεία θα εξαφανίζονταν. Αντίθετα, ευνοημένα θα ήταν τα σούπερ μάρκετ, διότι θα κατάφερναν να μπουν δυναμικά στην αγορά του βιβλίου, προσφέροντας μόνο best sellers, αφού δεν τους ενδιαφέρει να προωθήσουν τους νέους συγγραφείς. Και οι εκδοτικοί οίκοι, με τον περιορισμό της παραγωγής τους στα best sellers, κινδυνεύουν είτε να αφανιστούν είτε να συνενωθούν με άλλους εκδότες προκειμένου να επιβιώσουν» επισημαίνει ο κ. Κωνστανταρόπουλος.
Μάλιστα, για πρώτη φορά όλα τα σωματεία από τον χώρο του βιβλίου έχουν συστρατευθεί προκειμένου να αντιμετωπίσουν την απειλή, που μόνο… αόρατη δεν είναι. Πρόσφατα έδωσαν κοινή συνέντευξη Τύπου για να υπερασπιστούν τον νόμο περί ενιαίας τιμής βιβλίου που θεσπίστηκε το 1997.
«Ολες οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, πλην των αγγλοσαξονικών, χρησιμοποιούν τον νόμο αυτό για να διαφυλάξουν τη συνέχιση της γλώσσας τους και του πολιτισμού τους» τονίζει ο αντιπρόεδρος του ΕΝΕΛΒΙ. «Είναι λοιπόν εντελώς παράλογο εμείς να επιθυμούμε την κατάργησή του».
Το βασικό επιχείρημα όσων διατείνονται ότι με την απελευθέρωση της εν λόγω αγοράς τα βιβλία θα γίνουν πιο φτηνά, κατά τον ίδιο, σε καμία περίπτωση δεν ισχύει. «Το αντίθετο, θα έλεγα. Οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ και τα πολυκαταστήματα, που πωλούν πλέον και βιβλία, θα εκβιάζουν τους εκδότες προκειμένου να παίρνουν μεγαλύτερες εκπτώσεις. Εκείνοι, λοιπόν, για να μη χάσουν από τα κέρδη τους, θα αναγκάζονται να αυξήσουν με τη σειρά τους τις ονομαστικές τιμές των βιβλίων, ώστε να μπορούν να προσφέρουν υψηλές εκπτώσεις στα καταστήματα αυτά. Τελικά, το κοινό θα αγοράσει το βιβλίο στην ίδια τιμή -πριν από την κατάργηση του νόμου-, έχοντας την εντύπωση ότι το έχει πάρει με έκπτωση».
Γιώτα Βαζούρα