Νέα στοιχεία για την οργάνωση της ζωής και της κοινωνίας των προϊστορικών ανθρώπων όπως ήταν δομημένη πριν από περίπου 6.000 χρόνια φέρνει στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στον οικισμό Ντικιλί Τας της Καβάλας.
Ο γνωστός σε όλο τον κόσμο προϊστορικός οικισμός στην περιοχή των Φιλίππων πήρε το όνομά του, κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας, εξαιτίας ενός μαρμάρινου επιτύμβιου μνημείου ρωμαϊκής εποχής που δεσπόζει στο τοπίο. Στα τουρκικά Ντικιλί Τας σημαίνει όρθια πέτρα.
Η τούμπα του Ντικιλί Τας επιφύλασσε για τους αρχαιολόγους εκπλήξεις, που τους επέτρεψαν να έχουν μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για την οργάνωση της ζωής και της κοινωνίας των προϊστορικών ανθρώπων.
Η αρχαιολόγος Δήμητρα Μαλαμίδου εξηγεί ότι «το Ντικιλί Τας είναι μία από τις καλύτερα τεκμηριωμένες θέσεις των Βαλκανίων για τις περιόδους από την Αρχαιότερη Νεολιθική (γύρω στο 6.400-6.200 π.Χ.) ως την Υστερη Εποχή του Χαλκού (12ος αιώνας π.Χ.)».
Οπως τονίζει, είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι στη λεγόμενη “οικία 1”, του προϊστορικού οικισμού που χρονολογείται γύρω στο 4.200 π.Χ., βρέθηκε η πιο παλιά μέχρι στιγμής ένδειξη οινοποίησης στην Ευρώπη. Φέτος, μάλιστα, βρέθηκε άλλο ένα αγγείο που περιείχε μεγάλες ποσότητες από απανθρακωμένους σπόρους και ρώγες πατημένων σταφυλιών. Επίσης, αρκετοί σπόροι σταφυλιού βρέθηκαν γύρω από ένα άλλο αμφορόσχημο αγγείο με περίτεχνη γραπτή διακόσμηση, που βρέθηκε σχεδόν άθικτο.
Στο σύνολο των 1.200 ευρημάτων που αποκαλύφθηκαν το 2012, την επόμενη χρονιά προστέθηκαν ακόμη 300 αντικείμενα κόσμησης που βρέθηκαν μέσα στην «οικία 1». Τα πιο ενδιαφέροντα, σύμφωνα με την κυρία Μαλαμίδου, είναι μια σειρά από ημίεργους κυνόδοντες χοιροειδών, που αποτελούν πρώτη ύλη για την κατασκευή πλακιδίων.
Μεγάλο αρχαιολογικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν και πέντε μικρές φιάλες, τέσσερις πήλινες και μία μαρμάρινη, που φαίνεται ότι αποτελούσαν μέρος του εξοπλισμού ενός «αγγειογράφου». Δύο από αυτές περιείχαν χρωστικές ύλες, η μία γραφίτη (φυσικό άνθρακα) και η άλλη οξείδιο του σιδήρου (ώχρα).
«Εξαιρετικής σημασίας», καταλήγει η κυρία Μαλαμίδου, «αναμένεται να είναι και τα στοιχεία από τις χρονολογήσεις με άνθρακα-14 που βρίσκονται σε εξέλιξη και σχετίζονται με την ανάπτυξη του οικισμού».
