Τη νύχτα της Δευτέρας η Γαλλία πανηγύριζε καθώς περνούσε μετά τη νίκη της στο Μουντιάλ στους προημιτελικούς. «Επεσε» στο κρεβάτι με τη γλυκιά γεύση της νίκης, για να ξυπνήσει με την πίκρα… της πολιτικής αναταραχής. Ο Νικολά Σαρκοζί υπό κράτηση. Η είδηση έπεφτε ως κεραυνός εν αιθρία. Οχι γιατί δεν υπήρχε προηγούμενο στις δικαστικές περιπέτειες του πρώην προέδρου αλλά γιατί αυτό συνέβαινε στην πλέον κρίσιμη συγκυρία για το πολιτικό μέλλον του Σαρκοζί, της Δεξιάς, αλλά και της ίδιας της χώρας. Ηταν επίσης η πρώτη φορά από το 1958 που ένας πρώην πρόεδρος της Γαλλίας διάβαινε τις πόρτες των ανακριτικών Αρχών και κρατούνταν επί ώρες, συνολικά δεκαπέντε. Ο μέντορας του Σαρκοζί, ο Ζακ Σιράκ, είχε γράψει και αυτός ιστορία με δικαστικές περιπέτειες, έχοντας καταδικαστεί σε δύο χρόνια φυλάκισης με αναστολή για υπεξαίρεση, αλλά αυτή ήταν μια άλλη ιστορία, σε μια άλλη εποχή.
Ο Σαρκοζί κρίθηκε ύποπτος ότι προσπάθησε να χρησιμοποιήσει την επιρροή του για να εμποδίσει την έρευνα σχετικά με τη χρηματοδότηση από τον Μουαμάρ Καντάφι της προεκλογικής εκστρατείας που διεξήγαγε το 2007. Οι δικαστές θα επιδιώξουν να διαπιστώσουν αν ο Σαρκοζί προσπάθησε να επιτύχει την προαγωγή ενός δικαστικού ως αντάλλαγμα για πληροφορίες σχετικά με την πορεία της δικαστικής έρευνας για την παράτυπη χρηματοδότηση της εκστρατείας του. Οι ανακριτές ερευνούν αν ο Σαρκοζί χρησιμοποίησε την επιρροή του για να εξασφαλίσει τη διαρροή πληροφοριών έρευνας για φερόμενες παρατυπίες στη νικηφόρα προεκλογική εκστρατεία του το 2007. Είναι ύποπτος για αθέμιτη άσκηση επιρροής, δωροδοκία και ότι επωφελήθηκε «από την παραβίαση επαγγελματικών απορρήτων». Σύμφωνα με τη γαλλική νομοθεσία, εάν απαγγελθούν κατηγορίες στον Σαρκοζί, δικαστεί και κριθεί ένοχος, τότε θα βρεθεί αντιμέτωπος με ποινή φυλάκισης έως και δέκα ετών. Είναι η δεύτερη φορά που ο πρώην πρόεδρος, ο οποίος έχασε την προεδρική ασυλία από νομικές διώξεις ένα μήνα αφότου ολοκληρώθηκε η προεδρική θητεία του, τον Ιούνιο του 2012, τίθεται υπό δικαστική έρευνα. Η πρώτη ήταν το 2013, για το σκάνδαλο χρηματοδότησης από την κληρονόμο της αυτοκρατορίας L’Oreal Λιλιάν Μπετενκούρ, αλλά οι δικαστές αργότερα εγκατέλειψαν τη σε βάρος του υπόθεση. Υπάρχουν έξι νομικές υποθέσεις οι οποίες απειλούν τον πρώην πρόεδρο, μια σκιά που πολλοί πιστεύουν πως τον βγάζει οριστικά εκτός παιχνιδιού για την επιστροφή του στην πολιτική σκηνή. Σε αυτή την περίπτωση, η Δεξιά, η οποία περνά κρίση ηγεσίας, θα πρέπει να αναζητήσει λύσεις. Αυτοί, πάντως, που τον γνωρίζουν καλά υποστηρίζουν ότι ο Σαρκοζί ξέρει να ελίσσεται και το έπραξε ήδη με μια αναπάντεχη συνέντευξη «ποταμό»…
Γνωστός για τις επικοινωνιακές του ικανότητες, που βέβαια δεν τον βοήθησαν ιδιαίτερα στις τελευταίες προεδρικές εκλογές, ο Σαρκοζί πέρασε στην αντεπίθεση με μια διακαναλική συνέντευξη λίγες ώρες αφότου αφέθηκε ελεύθερος από τα γραφεία του ανακριτή στη Ναντέρ. Το νομικό σύστημα της χώρας έπεσε θύμα εκμετάλλευσης για «πολιτικούς λόγους», είπε ο πρώην πρόεδρος, αρνήθηκε ότι έκανε κάτι παράνομο και είπε ότι δεν πρόδωσε ποτέ την εμπιστοσύνη που του έδειξε ο γαλλικός λαός. Στη συνέντευξή του στα γαλλικά δίκτυα Europe1 και Tf1 ο Σαρκοζί είπε ότι οι τελευταίες εξελίξεις που οδήγησαν στην κράτησή του είναι κομμάτι μιας πολιτικής συνωμοσίας εις βάρος του. «Ολα έγιναν για να μου δοθεί η εικόνα του ανθρώπου που δεν είναι ειλικρινής. Ηρθε η ώρα να εξηγήσω και να πω τη γνώμη μου». Σε ερώτηση για την πολύωρη κράτηση και ανάκρισή του ο Σαρκοζί σχολίασε: «Δίνοντάς μου το καθεστώς του κρατουμένου, δείχνει ότι υπήρχε η επιθυμία να με εξευτελίσουν». Ο Σαρκοζί δεν έκλεισε την πόρτα της διεκδίκησης της προεδρίας, τοποθετώντας μάλιστα τις αποφάσεις του στο τέλος Αυγούστου ή στις αρχές Σεπτεμβρίου.
Ο Σαρκοζί, που επιδίωκε την επανεμφάνισή του στην κεντρική πολιτική σκηνή, έχει δεχτεί πλήγμα στην εικόνα και το γόητρό του, όμως τα φτερά του δεν έχουν κοπεί. Για τη γαλλική πολιτική ζωή, άλλωστε, τα τρία χρόνια έως την επόμενη προεδρική εκλογή είναι μια αιωνιότητα…
Ποιον εξυπηρετεί η δικαστική δίωξη
Σε μια βιαστική, πρώτη ανάγνωση, τον Φρανσουά Ολάντ. Η επιστροφή του χαρισματικού «Σαρκό» θα έπληττε οριστικά τον σοσιαλιστή πρόεδρο που έχει πιάσει τον πάτο της δημοφιλίας και παλεύει, ανεπιτυχώς, να δαμάσει τα κύματα. Ο Ολάντ όμως δεν απειλείται από τον Σαρκοζί… αλλά από τη Μαρίν Λεπέν, την άνοδο του Εθνικού Μετώπου, που έχει αλλάξει τις ισορροπίες στη γαλλική πολιτική σκηνή. Το γεγονός είναι ότι το Λαϊκό Κίνημα (UMP) χρειάζεται επειγόντως έναν ηγέτη που θα ταράξει τα νερά του και που θα φέρει πίσω τους χαμένους ψηφοφόρους. Οι οπαδοί και τα μέλη του πιστεύουν ακόμα ότι αυτός είναι ο Σαρκοζί.
Οι πολίτες δεν του συγχώρεσαν το ότι παρέδωσε τα «κλειδιά» της χώρας στη Μέρκελ
Οι δημοσκοπήσεις που ακολούθησαν αποτύπωσαν το κλίμα που επικρατεί στη γαλλική κοινή γνώμη και επιβεβαίωσαν ότι οι Γάλλοι δεν συγχώρεσαν ποτέ στον ροκ σταρ της γαλλικής πολιτικής σκηνής ότι παρέδωσε άνευ όρων τα κλειδιά της χώρας στο Βερολίνο… Είναι ενδεικτικό ότι τα 2/3 των Γάλλων τάχθηκαν κατά της επιστροφής του Σαρκοζί στην πολιτική. Οι απαντήσεις στην έρευνα της εταιρίας CSA, η οποία διενεργήθηκε για το τηλεοπτικό δίκτυο BFMTV, έδειξαν ότι το 65% των Γάλλων αντιτίθεται στην προοπτική επιστροφής του Σαρκοζί στην πολιτική σκηνή, ενώ το 33% δήλωσε ότι θα τον υποστηρίξει.
Δεν ισχύει όμως το ίδιο και για τα μέλη του της Κεντροδεξιάς Ενωσης για ένα Λαϊκό Κίνημα (UMP), όπου το 72% υποστηρίζει την επιστροφή Σαρκοζί στην προεδρία. Αλλη δημοσκόπηση της «Le Parisien» έδειξε ότι δύο στους τρεις Γάλλους, ποσοστό 63%, πιστεύουν ότι η γαλλική Δικαιοσύνη είναι αμερόληπτη και δεν μεταχειρίζεται ευνοϊκά τον Νικολά Σαρκοζί. Το 35% μάλιστα θεωρεί ότι η μεταχείρισή του είναι «ιδιαίτερα σκληρή, για πολιτικούς λόγους». Η υπόθεση θεωρείται ότι έχει πλήξει σημαντικά τις φιλοδοξίες του Σαρκοζί να επιστρέψει στη γαλλική προεδρία το 2017, ως επικεφαλής του UMP. Μάλιστα, το 59% των ερωτηθέντων απαντά ότι ο Σαρκοζί «έχει κλείσει τον κύκλο του». Το 72% των ερωτηθέντων χαρακτηρίζει τον Σαρκοζί «ισχυρή προσωπικότητα» και το 62% «χαρισματικό», αρκετά λιγότεροι (το 23%) θα τον χαρακτήριζε ειλικρινή.
Ο Νικολά Σαρκοζί ξεχώρισε από τον αστικό συντηρητισμό της γαλλικής Δεξιάς, κυρίως, για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκε τη δημόσια εικόνα του, καθώς, σε αντίθεση με τους συναδέλφους του στο UMP, ο δημόσιος λόγος του ήταν εκρηκτικός, με αποτέλεσμα να συγκεντρώνει τα πυρά της Αριστεράς. Ωστόσο, ο «μαέστρος» της πολιτικής κατάφερνε να ενώνει όλες τις τάσεις του κόμματος και να οδηγήσει το κόμμα σε νίκες. Το 2007 ο Σαρκοζί συγκέντρωσε το 53,06%, κερδίζοντας την αντίπαλό του Σεγκολέν Ρουαγιάλ, η οποία συγκέντρωσε το 46,94%. Η προεδρία του Σαρκοζί συνέπεσε με την οικονομική κρίση και είχε ως αποτέλεσμα τη λήψη σκληρών δημοσιονομικών μέτρων. Ο πρώην πρόεδρος, τουλάχιστον στο εσωτερικό της χώρας, άσκησε σκληρή κριτική κατά της οικονομίας των αγορών και του τρόπου με τον οποίο όριζαν τις δημοσιονομικές πολιτικές της Ευρωζώνης. Ωστόσο, ο Σαρκοζί δεν εναντιώθηκε στην Ανγκελα Μέρκελ, αντίθετα, ακολούθησε τις πολιτικές της επιταγές. Αποτέλεσμα ήταν να χάσει με διαφορά 3,2% από τον Φρανσουά Ολάντ το 2012.
Στέλλα Θεοδώρου
