«Επέστρεψα, Ομπάμα, και επέστρεψα εξαιτίας της αλαζονικής εξωτερικής πολιτικής σου… Οπως οι πύραυλοί σου συνεχίζουν να χτυπούν τους ανθρώπους μας, τα μαχαίρια μας θα συνεχίσουν να σφάζουν τους λαιμούς των δικών σου ανθρώπων». Το βίντεο της δολοφονίας, πανομοιότυπο. Ο μαυροφορεμένος τζιχαντιστής με τη βρετανική προφορά -τον οποίο πολλοί ονομάτισαν ως τον Βρετανό ράπερ Τζιχάντι Τζον, χωρίς όμως να αποκλείουν το ενδεχόμενο να πρόκειται για τελείως διαφορετικό πρόσωπο- απευθύνεται προσωπικά στον Αμερικανό πρόεδρο, όπως και ο μελλοθάνατος, ο Αμερικανός δημοσιογράφος Στίβεν Σοτλόφ, που κλήθηκε να αναγνώσει κείμενο για την αποτυχία του Μπαράκ Ομπάμα να προστατεύσει τις ζωές των Αμερικανών. Ακολουθεί η σφαγή δι’ αποκεφαλισμού του 31χρονου Σοτλόφ, λιγότερες από 15 ημέρες μετά τη δολοφονία του έτερου Αμερικανού δημοσιογράφου Τζέιμς Φόλεϊ. Το βίντεο, γυρισμένο σε προσωπικό τόνο, κλείνει με την απειλή δολοφονίας ακόμη ενός ομήρου δημοσιογράφου, αυτή τη φορά Βρετανού.
Σχολιάζοντας τη νέα θηριωδία του Ισλαμικού Κράτους, το αμερικανικό περιοδικό «Time» -με το οποίο είχε συνεργαστεί ο δολοφονηθείς δημοσιογράφος- έγραψε: «Ο κουκουλοφόρος που σκότωσε τον Σοτλόφ χρησιμοποίησε μαχαίρι, όμως το βίντεο ήταν το πραγματικό όπλο». Οπως όλα δείχνουν, εκτός από τον μαυροφορεμένο δολοφόνο, στις οθόνες των υπολογιστών μας επέστρεψε και η τακτική των διαδικτυακών αποκεφαλισμών…
Σύμφωνα με το «Time», οι εκτελέσεις αιχμαλώτων, μια ξεκάθαρη παραβίαση των κανόνων του πολέμου, είναι η «απάντηση» των τζιχαντιστών στο διαρκές σφυροκόπημα από αμερικανικά αεροπορικά πυρά των θέσεών τους στο Ιράκ. Αποτελεί συνέπεια του γεγονότος ότι οι εξτρεμιστές είναι οπλικά τόσο αδύναμοι σε σχέση με τους Αμερικανούς, ώστε υπό αυτές τις συνθήκες του λεγόμενου «ασύμμετρου πολέμου» βρίσκουν στις δολοφονίες έναν τρόπο για να κατατροπώσουν ηθικά τους αντιπάλους τους. Είναι, όμως, μόνο αυτό; Η ακραία βία βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη των εξτρεμιστών του Ισλαμικού Κράτους. Στο Βόρειο Ιράκ ξεκοίλιασαν γυναίκες και αποκεφάλισαν παιδιά, περιγράφει ο Σεμπαστιάν ντε Κουρτουά, Γάλλος συγγραφέας και δημοσιογράφος, ειδικός σε θέματα Μέσης Ανατολής, που έφτασε στο ιρακινό Κουρδιστάν για να καταγράψει μαρτυρίες των θυμάτων. Σε βάρος των Γεζίντι, των χριστιανών και των Τουρκμένων του Βόρειου Ιράκ τελείται «εθνοτική και θρησκευτική εθνοκάθαρση», καταγγέλλει η Διεθνής Αμνηστία. Στις δε τάξεις των μαχητών βρίσκονται τουλάχιστον 5.000 έφηβοι, όπως ο 13χρονος Γιουνές Αμπααούντ από τις Βρυξέλλες, που πήγε να καταταγεί για να πολεμήσει στη Συρία με τον μεγαλύτερο αδελφό του. Την εικόνα της ακραίας βίας ενέτεινε η φωτογραφία του επτάχρονου γιου ενός καταζητούμενου Αυστραλού εξτρεμιστή, του Καλέντ Σαρούφ, ο οποίος φωτογραφήθηκε κρατώντας το κομμένο κεφάλι ενός Σύρου στρατιώτη! Η ριζοσπαστικοποίηση εντείνεται, στοχεύοντας νεαρούς μουσουλμάνους, οι οποίοι είναι και το κατεξοχήν κοινό των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Στα τέλη Αυγούστου και έπειτα από διαμαρτυρίες, το facebook προχώρησε στο μπλοκάρισμα εικόνων με κομμένα κεφάλια που ανάρτησαν χρήστες από τη Συρία. Πρακτική του μέσου παραμένει το να επιτρέπει την ανάρτηση βίντεο με αποκεφαλισμούς, εφόσον όμως ο χρήστης καταδικάσει το περιεχόμενό τους.
Σύμφωνα με τον Γκάρι Γκάμπιλ, πολιτικό αναλυτή του εκδοτικού οίκου Freedom House, καθηγητή στο Κολέγιο του Μάουντ Σεντ Βίνσεντ και πρώην εκδότη του «Middle East Intelligence Bulletin», οι απαγωγές και οι αποκεφαλισμοί πολιτών (εργολάβων, μελών ανθρωπιστικών οργανώσεων και άλλων ξένων πολιτών), καθώς και η διακίνηση των βίντεο στο διαδίκτυο ήταν μέρος της στρατηγικής τρόμου τεσσάρων σημείων που ακολουθούσε ο Αλ Ζαρκάουϊ – τα υπόλοιπα σημεία ήταν οι βόμβες σε αστυνομικά τμήματα, οι βομβιστικές επιθέσεις σε σιιτικά τεμένη και η στοχοποίηση διεθνών στόχων, όπως το κτίριο του ΟΗΕ στη Βαγδάτη τον Αύγουστο του 2003. Οπως επισημαίνει ο Ιορδανός δημοσιογράφος Φουάντ Χουσεΐν στο βιβλίο του «Αλ Ζαρκάουϊ: Η δεύτερη γενιά της Αλ Κάιντα», ο Ζαρκάουι (μεγάλος αντίπαλος του Οσάμα Μπιν Λάντεν και ιδρυτής αρχικά του δικτύου Αλ Ταουίντ ουάλ Τζιχάντ) ανήκε στους κύκλους της Αλ Κάιντα οι οποίοι συμμερίζονταν τις απόψεις του επικεφαλής της ασφάλειας της οργάνωσης Σαΐφ αλ Αντλ και έβλεπαν ένα μακροχρόνιο σχέδιο για την Αλ Κάιντα, διαφορετικό από το όραμα του Μπιν Λάντεν. Αυτό θα ξεκινούσε το 2001-2003 με την αφύπνιση των ισλαμικών συνειδήσεων, θα συνεχιζόταν με την παγκόσμια οργάνωση στο διάστημα 2003-2006 και στη συνέχεια, το 2007-2010, θα δινόταν βάρος στις επιχειρήσεις σε τρεις χώρες: στη Συρία, στην Τουρκία και στο Ισραήλ. Στο τέταρτο στάδιο, το 2011-2013, θα δινόταν προτεραιότητα στις ισλαμικές εξεγέρσεις στα εκφυλισμένα αραβικά καθεστώτα της Μέσης Ανατολής. Στο πέμπτο στάδιο, το 2014-2016, θα εγκαθιδρυόταν το χαλιφάτο της νέας εποχής και το 2017-2025 θα λάμβανε χώρα η ολοκληρωτική σύγκρουση με τη Δύση. Μοιάζει να μην είναι τυχαίο ότι το Ισλαμικό Κράτος έχει ήδη ιδρύσει χαλιφάτο στο Ιράκ και στη Συρία.
Ο θεωρητικός του ισλαμικού κινήματος Αμπού Μπαρκ Νατζί, η πραγματική ταυτότητα του οποίου δεν είναι γνωστή, υποστηρίζει ότι αυτήν ακριβώς την εκδοχή της ισλαμιστικής ουτοπίας ακολουθεί αυτό που ονομάζει «τρίτη γενιά των μουτζαχεντίν». Μια γενιά που βγήκε μέσα από τις τακτικές του Ζαρκάουι, ριζοσπαστικοποιημένη και απόλυτα εξοικειωμένη με το διαδίκτυο και τις νέες τεχνολογίες.
Εργαλείο προσηλυτισμού για το Ισλαμικό Κράτος
Οι αποκεφαλισμοί αποτελούν πλέον το «σήμα κατατεθέν» της νέας τρομοκρατικής οργάνωσης των εξτρεμιστών σουνιτών, που έχει ήδη γίνει στόχος των Αμερικανών στο Ιράκ και ίσως (παρότι ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται διστακτικός) και στη Συρία. Μάλιστα, οι αποκεφαλισμοί «διαφημίζονται» μέσω διαδικτύου, χρησιμοποιώντας τα δυτικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η τακτική των δημοσιευμένων βιντεακών εκτελέσεων δεν είναι καινούργια, όπως επισημαίνει στην εφημερίδα «Washington Post» η Μία Μπλουμ, καθηγήτρια Σπουδών σε Θέματα Ασφαλείας στο πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης. Πρώτος την είχε χρησιμοποιήσει ο Αμπού Μουσάμπ Αλ Ζαρκάουι, αρχηγός της Αλ Κάιντα στο Ιράκ, χρησιμοποιώντας την αρχικά στον αποκεφαλισμό του Αμερικανού επιχειρηματία Νίκολας Μπεργκ τον Μάιο του 2004 – τον οποίο, μάλιστα, είχε εκτελέσει αυτοπροσώπως. Ακολούθησαν ακόμη 10 αποκεφαλισμοί, οι οποίοι το δίμηνο Σεπτεμβρίου – Οκτωβρίου 2004 δημοσιοποιήθηκαν σε διαδικτυακά μπλογκ, σε διάφορες ιστοσελίδες και στην Αλ Κάιντα. Στη συνέχεια, η τότε ηγεσία της οργάνωσης καταδίκασε την πρακτική, με το τότε Νο 2 της Αλ Κάιντα, τον Αϊμάν Αλ Ζαουάχρι, να στέλνει επιστολή τον Ιούλιο του 2005 στον Ζαρκάουι προειδοποιώντας τον να σταματήσει, καθώς «χάνει τις καρδιές και το μυαλό των μουσουλμάνων». Εκτοτε οι αποκεφαλισμοί ως πρακτική δεν σταμάτησαν, όμως εξέλιπε η συστηματική μετάδοσή τους μέσω διαδικτύου, στο πλαίσιο συντονισμένης πολιτικής.
Ποιος είναι, λοιπόν, ο λόγος που το Ισλαμικό Κράτος -οι εξτρεμιστές σουνίτες που «γεννήθηκαν» υπό την επιρροή του Αλ Ζαρκάουι στο Ιράκ και στη Συρία- επαναφέρει αυτή την τακτική, την οποία έχουν εδώ και χρόνια αποκηρύξει οι θεωρητικοί και οι επιχειρησιακοί αρχηγοί της Αλ Κάιντα; Σύμφωνα με τη Μία Μπλουμ, τα νέα βίντεο έχουν καλύτερη ποιότητα εγγραφής, χρησιμοποιούν όχι το Αλ Τζαζίρα αλλά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τη διάδοσή τους και οι εκτελεστές είναι αγγλόφωνοι, καθιστώντας σαφές ότι το ακροατήριο στο οποίο απευθύνονται είναι δυτικό. Το παράδοξο λοιπόν είναι ότι, αν και η «παλιά» Αλ Κάιντα γύρισε την πλάτη της στις αποτρόπαιες πρακτικές, θεωρώντας ότι δυσφημίζουν τους σκοπούς της, η νέα γενιά εξτρεμιστών του Ισλαμικού Κράτους φαίνεται ότι τις θεωρεί εργαλείο προσηλυτισμού. Μάλιστα, μερικές ημέρες μετά τον αποκεφαλισμό του Φόλεϊ τα «κοινωνικά» ΜΜΕ γέμισαν με αναρτήσεις και «τιτιβίσματα» επίδοξων τζιχαντιστών. Μεταξύ άλλων, μια γυναίκα, η Χαντίτζα Ντερ, «τουίταρε» ότι θέλει να γίνει η πρώτη Βρετανή που θα σκοτώσει Αμερικανό ή Βρετανό πολίτη…
Μυρτώ Μπούτση
