«Ο πατέρας μου ήταν από την Καβάλα, η μαμά από τη Σμύρνη. Και οι δύο ήταν λάτρεις του δημοτικού τραγουδιού. Γιατροί. Η μαμά αναισθησιολόγος, ο μπαμπάς χειρουργός. Στις δύσκολες εγχειρήσεις ο μπαμπάς τραγουδούσε δημοτικά τραγούδια. Τον θυμάμαι έντονα να μου το περιγράφει. Εγώ, μοναχοπαίδι, πέρασα στην Ιατρική, πήγα στο πρώτο έτος, αλλά με κέρδισε η μουσική». Με αυτή την πρώτη ανθρώπινη σύσταση, την όμορφη προσωπική ιστορία της οικογένειάς του, έγινε η συνάντησή μας με τον Λάμπρο Λιάβα, παρουσιαστή της εβδομαδιαίας μουσικής εκπομπής της ΝΕΡΙΤ «Το αλάτι της γης», μιας παραγωγής που κάθε Κυριακή μαζεύει στη μία το μεσημέρι όλη την οικογένεια γύρω από το τραπέζι!
Το «Αλάτι της γης», το οποίο μεταδίδεται από το ραδιόφωνο εδώ και 35 χρόνια και γιορτάζει αυτή την επέτειο με ωραία αφιερώματα, έχει κατακτήσει από το 2012 και τους τηλεθεατές (κυρίως τους ομογενείς μας), καθώς προβάλλεται και στη δημόσια τηλεόραση.
«Το τραγούδι έχει μεγάλη σημασία για τον άνθρωπο. Ρωτήστε ένα ηλικιωμένο ζευγάρι ποιο ήταν το τραγούδι που χόρεψε στον γάμο του. Πολλά μπορούν να έχουν ξεχάσει για την κοινή τους ζωή, αλλά όχι τι χόρεψαν στον γάμο τους. Γιατί το τραγούδι είναι σαν το αλάτι. Δίνει νοστιμιά και συντηρεί τις ρίζες μας. Μιλά για τον κύκλο της ζωής, γέννηση, έρωτα, θάνατο» λέει ο καθηγητής Εθνικομουσικολογίας στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.
«Δημιουργούμε με πολλή χαρά την κάθε εκπομπή. Τα επεισόδια που γυρίστηκαν για τη Μικρά Ασία, τα αφιερώματα για τη μουσική του Πόντου είναι τα αγαπημένα μου. Υπήρξαν παραγωγές όμως όπου προβάλαμε όλους τους μεγάλους δεξιοτέχνες των λαϊκών μουσικών οργάνων, που θα μπορούσαν κάλλιστα να μπουν και στο μουσικό αρχείο της δημόσιας τηλεόρασης» τονίζει ο Λάμπρος Λιάβας.
Η εκπομπή, που καταπιάνεται με την παράδοση, βρίσκεται ήδη σε χριστουγεννιάτικη διάθεση.
«Ετοιμάζουμε για τα Χριστούγεννα ένα “Αλάτι της γης” με κάλαντα που θα ερμηνεύσουν νέοι καλλιτέχνες, που παίζουν μουσικά όργανα σε πανεπιστήμια και ωδεία. Για τη Πρωτοχρονιά θα κάνω ένα αφιέρωμα στη Σμύρνη, την πόλη της μάνας μου, την οποία λατρεύω, όπως και τα τραγούδια της» υπογραμμίζει στη «δημοκρατία» ο δημιουργός.
«Το δημοτικό τραγούδι δεν αποτελεί μουσειακό είδος»
Ο Λάμπρος Λιάβας μίλησε για την ανάγκη να διατηρηθεί ζωντανή η παράδοση. «Η δημόσια τηλεόραση οφείλει να προβάλλει την παράδοση όχι με επιφανειακό τρόπο, φολκλόρ με τσολιαδάκια. Γιατί ό,τι συντηρείται τεχνητά πεθαίνει. Το δημοτικό τραγούδι δεν είναι μουσειακό είδος. Θέλουμε ζωντανή την παράδοση. Στο πώς έχει εξελιχθεί στο σήμερα. Για μένα το “Αλάτι της γης” είναι μια παρακαταθήκη κληρονομιάς. Εχει μεγάλη επισκεψιμότητα στο ίντερνετ από συλλόγους και σχολεία του εξωτερικού, από δασκάλους της διασποράς, οι οποίοι μου τηλεφωνούν και με ευχαριστούν για το αξιόπιστο υλικό. Η παράδοση δεν θέλει ράμματα, μπαλώματα, ψαλιδιές. Είναι πάντα στη μόδα γιατί είναι κλασική. Και αυτό το διαπιστώνω και στο Μουσείο Λαϊκών Οργάνων στην Πλάκα, όπου είμαι πρόεδρος.
Κάθε μέρα το επισκέπτονται δύο σχολεία, ενώ 200 άτομα κάθε ηλικίας κάνουν κάθε απόγευμα μαθήματα μουσικής. Εχουν να διαλέξουν πάνω από 23 διαφορετικά μουσικά όργανα. Μάλιστα το μουσείο θα ταξιδέψει και στην ελληνική περιφέρεια με μια κινητή έκθεση. Πρώτος σταθμός, η Λάρισα. Τα παιδιά, μικρά και μεγάλα, που θα επισκεφτούν την έκθεση θα έχουν την ευκαιρία να συνδυάσουν την εκπαίδευση με καλλιτεχνική δράση, γλέντι, τραγούδι, χορό» αναφέρει ο κ. Λιάβας.
Μαρία Ανδρέου
