Η ΕΚΤ με γμωμοδότησή της χαρακτηρίζει το προσχέδιο για αναστολή πλειστηριασμών πολύ «χαλαρό» ως προς τα όρια
Με μια πεντασέλιδη γνωμοδότηση, την οποία υπογράφει ο ίδιος ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Μάριο Ντράγκι, η κεντρική τράπεζα της ευρωζώνης «κόβει τα πόδια» της κυβέρνησης στο θέμα της αναστολής των πλειστηριασμών, καθώς κρίνει ότι το σχετικό προσχέδιο νόμου είναι πολύ… χαλαρό ως προς τα όρια προστασίας της πρώτης κατοικίας και θα οδηγήσεις πολλούς στη σκέψη να μην πληρώνουν τις υποχρεώσεις τους.
Πρόθεση της ελληνικής πλευράς ήταν να αντιμετωπίσει άμεσα το θέμα, αλλά με τη συγκατάθεση των δανειστών της. Ετσι, το προσχέδιο νόμου που επεξεργάστηκε ο υπουργός Οικονομίας Γιώργος Σταθάκης για την προστασία της πρώτης κατοικίας εστάλη στην ΕΚΤ για να εκφέρει τη γνώμη της. Η απάντηση της ευρωτράπεζας, με ημερομηνία 10 Απριλίου, αποκαλύφθηκε από το ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters και εκφράζει την αντίθεσή της στις προβλέψεις του προσχεδίου νόμου, με το σκεπτικό ότι ξεπερνούν τα όρια των ατόμων με χαμηλά εισοδήματα και επιχειρούν ουσιαστικά να επαναφέρουν την πλήρη αναστολή των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας. Αυτό, σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα της ευρωζώνης, ενδέχεται να ενθαρρύνει κάποιους να προχωρήσουν σε ηθελημένη στάση πληρωμών των δανείων τους.
«Αθέτηση υποχρεόσεων»
Οπως χαρακτηριστικά αναφέρει η ΕΚΤ: «Από πρακτική άποψη το σχέδιο νόμου επανεισάγει ουσιωδώς τη γενικευμένη αναστολή των πλειστηριασμών κύριας κατοικίας. Το πολύ ευρύ φάσμα επιλέξιμων οφειλετών, το οποίο προφανώς εκτείνεται πέραν όσων είναι ευπαθείς και έχουν χαμηλά εισοδήματα, ενδέχεται να δημιουργήσει κίνδυνο καταστρατήγησης και θα μπορούσε να οδηγήσει σε στρατηγικού χαρακτήρα αθετήσεις υποχρεώσεων, υπονομεύοντας περαιτέρω τη νοοτροπία των πληρωμών και τη μελλοντική πιστωτική ανάπτυξη».
Το προσχέδιο Σταθάκη προβλέπει προστασία για πρώτη κατοικία αξίας έως 300.000 ευρώ και ιδιοκτήτες με ετήσιο εισόδημα έως 50.000 ευρώ, ενώ παράλληλα θέτει ανώτατο όριο 500.000 ευρώ για τη συνολική περιουσία του δανειζόμενου και 30.000 ευρώ για τις καταθέσεις και τα ρευστοποιήσιμα πάγιά του. Αυτά τα κριτήρια είναι σαφώς ευνοϊκότερα για τους δανειολήπτες σε σύγκριση με τον προηγούμενο σχετικό νόμο, ο οποίος ίσχυε έως το τέλος του 2014 και προέβλεπε προστασία της πρώτης κατοικίας για ακίνητα αξίας έως 200.000 ευρώ και ιδιοκτήτες με ετήσιο εισόδημα έως 35.000 ευρώ και συνολική περιουσία έως 270.000 ευρώ.
Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση της ΕΚΤ, «καμία γενικευμένη αναστολή των πλειστηριασμών κύριας κατοικίας, εφόσον δεν είναι καίρια στοχευμένη προς μία σχετικά περιορισμένη ομάδα ευπαθών οφειλετών που πράγματι χρήζουν προστασίας, δεν μπορεί να αποτελεί πρόσφορο μέσο για την αντιμετώπιση του μεγάλου όγκου δυσχερώς εξυπηρετούμενων οφειλών, καθώς εγείρει τον κίνδυνο καταστρατήγησης των σχετικών ρυθμίσεων (moral hazard) και υπονομεύει τη μελλοντική προσφορά πιστώσεων». Η ευρωτράπεζα συμπληρώνει: «Είναι πιθανό ότι οι σχετικές απαγορεύσεις τις οποίες προβλέπει το σχέδιο νόμου θα λειτουργήσουν ως κίνητρο για όσους οφειλέτες δεν χρήζουν πράγματι προστασίας, προκειμένου αυτοί είτε να παύσουν να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους είτε να συνεχίσουν να τις εκπληρώνουν σε δραστικά μειωμένη βάση, ακόμη και όταν είναι σε θέση να τις εκπληρώσουν στο ακέραιο».
Μάριος Ροζάκος
