Εκθεση – σοκ για την άθλια κατάσταση των αντιδραστήρων στη γειτονιά μας! Σοβαρός κίνδυνος ενός ατυχήματος στο Κοζλοντούι! «Χωματερή» αποβλήτων γίνονται τα Βαλκάνια
Από τον
Νίκο Σταυρουλάκη
Σήμα «θανάτου» εκπέμπει το Διεθνές Πρακτορείο Ατομικής Ενέργειας (International Atomic Energy Agency – ΙΑΕΑ) για την άθλια κατάσταση ορισμένων πυρηνικών αντιδραστήρων που βρίσκονται και λειτουργούν στη γειτονιά μας, σε έκθεση που δημοσίευσε πρόσφατα για την «ατομική εικόνα» της Ευρώπης. Στην έκθεση αναφέρεται ότι οι πιο επικίνδυνοι αντιδραστήρες (ως προς πιθανό ατύχημα) στην ευρωπαϊκή ήπειρο εξακολουθούν να λειτουργούν στο βουλγαρικό εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας, το γνωστό Κοζλοντούι, 200 χιλιόμετρα βόρεια της Σόφιας, στις όχθες του Δούναβη.
Ειδικά για τους γερασμένους αντιδραστήρες του Κοζλοντούι το ΙΑΕΑ εντοπίζει «υπαρκτό κίνδυνο ατυχήματος», που είναι πολύ δύσκολο να αντιμετωπιστεί («very hard to tackle»)!
Η ιστορία του Κοζλοντούι ξεκίνησε πριν από ακριβώς 50 χρόνια, όταν το 1966 η σοσιαλιστική Βουλγαρία υπέγραψε συμφωνία συνεργασίας με την ΕΣΣΔ για την κατασκευή του πρώτου πυρηνικού εργοστασίου στα Βαλκάνια. Η κατασκευή του πρώτου σταθμού ξεκίνησε το 1970. Σήμερα, το Κοζλοντούι διαθέτει έξι αντιδραστήρες. Το 2004 η βουλγαρική κυβέρνηση, στο πλαίσιο εναρμόνισής της για ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ενωση, έκλεισε τους δύο από τους αντιδραστήρες -τους 3 και 4, ισχύος 440ΜW-, αλλά το 2009 λόγω ενεργειακών αναγκών ζήτησε και πέτυχε από την Ε.Ε. την επαναλειτουργία των δύο αντιδραστήρων.
Οι ανησυχητικές ενδείξεις βασίζονται σε συγκεκριμένα στοιχεία-γεγονότα που συνέβησαν πρόσφατα (τη δεκαετία που διανύουμε), όταν το ΙΑΕΑ -το οποίο διενεργεί τεχνικούς ελέγχους σε εν λειτουργία αντιδραστήρες- εντόπισε τον Οκτώβριο του 2010 ρωγμές σε σωληνώσεις ενός εκ των αντιδραστήρων, κατά τη διάρκεια εκτέλεσης εργασιών, χωρίς όμως να διαπιστώσει διαρροή ραδιενέργειας… Λίγους μήνες αργότερα, τον Μάιο του 2011, εντοπίστηκαν άλλες ρωγμές σε ράβδους ελέγχου του αντιδραστήρα 5.
Στη Φουκουσίμα
Ως προς τη χρήση ατομικής ενέργειας για ενεργειακούς σκοπούς, η διεθνής κοινότητα άλλαξε άρδην στάση μετά τον μεγάλο σεισμό στην Ιαπωνία και τις επιπτώσεις που είχε η έκρηξη στο πυρηνικό εργοστάσιο Φουκουσίμα 1. Ετσι, από τον Μάιο του 2011 οι έλεγχοι πολλαπλασιάστηκαν και οι αντιδραστήρες στο εργοστάσιο στο Κοζλοντούι περνούν έκτοτε από «κόσκινο». Το ΙΑΕΑ έθεσε στην πρώτη γραμμή τις εγκαταστάσεις, διεξάγοντας «τεστ αντοχής» στους αντιδραστήρες.
Οποια και αν είναι η εξέλιξη στο Κοζλοντούι, σφίγγει ο πυρηνικός κλοιός γύρω από τη χώρα μας, αν υλοποιηθούν συνολικά οι σχεδιασμοί κατασκευής πυρηνικών εργοστασίων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στις γειτονικές χώρες (Αλβανία, Σκόπια, Τουρκία), ενώ ήδη γύρω από την Ελλάδα λειτουργούν πυρηνικά εργοστάσια -εκτός από τη Βουλγαρία- σε Ρουμανία, Ουγγαρία και Σλοβενία. Σε κράτη που βρίσκονται σε «ενεργειακή απόγνωση», η ατομική ενέργεια θεωρείται εύκολη λύση. Ετσι, ακόμα και τα Σκόπια σχεδιάζουν την κατασκευή δύο πυρηνικών εργοστασίων, ενώ άλλα τόσα έχει εξαγγείλει η Τουρκία. Στον πυρηνικό «χορό» έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον να μπει και η Αλβανία εν ευθέτω χρόνο.
Στη χειρότερη εκδοχή τους, τα σενάρια «πυρηνικής περικύκλωσης» της Ελλάδας περιλαμβάνουν (υποχρεωτικά) και τις οδούς για το «ξεφόρτωμα» των πυρηνικών αποβλήτων. Αυτό θα πει ότι το Αιγαίο, με την κατασκευή αυτών των εργοστασίων, θα χρησιμοποιείται συστηματικά για τη μεταφορά πυρηνικών αποβλήτων, με τους γνωστούς, υπαρκτούς κινδύνους.
Ετσι η χώρα μας περιβάλλεται από αρκετούς πυρηνικούς αντιδραστήρες, μεταξύ των οποίων και πολλοί που έχουν χαρακτηριστεί «σαπάκια» από το ΙΑΕΑ.
Σχέδια για εργοστάσια σε Τουρκία, Σκόπια
Συνολικά 128 πυρηνικά εργοστάσια (πάρκα) υπάρχουν στην Ευρώπη με μέσο όρο ηλικίας τα 30 χρόνια. Σε ό,τι αφορά την Τουρκία, οι Αρχές της χώρας -στο πλαίσιο και του ερντογανικού μεγαλοϊδεατισμού- επιμένουν στην κατασκευή πυρηνικών εργοστασίων στο Ακουγιού, απέναντι από την Κύπρο -στην περιοχή της Σινώπης, κοντά στη Σμύρνη-, ενώ η μελέτες για ένα τρίτο εργοστάσιο, η κατασκευή του οποίου επρόκειτο να δρομολογηθεί στον Βορρά, στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, δεν φαίνεται να προχωρεί, καθώς είχε ανατεθεί σε ρωσικές εταιρίες…
Και στην Αλβανία, όμως, σε απόσταση μόλις 100 χλμ. από τα σύνορα με την Ελλάδα, στο Δυρράχιο, έχει προταθεί η κατασκευή πυρηνικού εργοστασίου, για το οποίο ενδιαφέρον έχει εκφράσει (τι έκπληξη;) η Ιταλία!
Στη Ρουμανία προγραμματίζεται να προστεθεί ακόμη ένας αντιδραστήρας στον πυρηνικό σταθμό Τσέρνα Βόντα, στη Βουλγαρία συνεχίζεται η κατασκευή πυρηνικού σταθμού στο Μπέλενε, ενώ τα Σκόπια λένε ότι προγραμματίζουν την κατασκευή δύο πυρηνικών σταθμών, πάνω στον Αξιό ποταμό!!!
