Οι νεοφυείς καινοτόμες επιχειρήσεις αξιοποιούν χρηματοδότηση που παίρνουν από το στενό περιβάλλον τους, καθώς οι τραπεζικές στρόφιγγες εξακολουθούν να παραμένουν «ερμητικά κλειστές»
Από τον
Ομηρο Εμμανουηλίδη
Με ίδια κεφάλαια ή με χρήματα από συγγενείς και φίλους ιδρύονται οι start-ups στην Ελλάδα, καθώς οι τραπεζικές στρόφιγγες παραμένουν κλειστές. Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για νεοφυείς επιχειρήσεις που συνεχώς αυξάνονται επενδύοντας σε πρωτότυπες ή και πρωτοπόρες ιδέες, και πολλές από αυτές επιτυγχάνουν να αγοραστούν στη συνέχεια από πολυεθνικές, η χρηματοδότησή τους είναι τουλάχιστον ανεπαρκής.
Στοιχεία έρευνας του υπουργείου Οικονομίας, με την οποία «χαρτογραφούνται» οι ελληνικές υφιστάμενες και υπό σύσταση start-ups, αποδεικνύουν του λόγου το αληθές για τα προαναφερθέντα. Το 83,5% των ερωτηθέντων δήλωσε τα ίδια κεφάλαια ως πηγή της εξασφαλισμένης χρηματοδότησής του, ενώ μόλις το 4,7% δήλωσε τον δανεισμό από ελληνική τράπεζα. Εκ των πραγμάτων, λοιπόν, το 90,6% αξιολογεί την εύρεση κεφαλαίων ως την κρισιμότερη ανάγκη (87,7% για τις υφιστάμενες και 93,7% για τις υπό σύσταση).
Προθέσεις
Και καθώς οι πόρτες των τραπεζών είναι κλειστές, το 53,6% των υφιστάμενων επιχειρήσεων σκοπεύει να εξασφαλίσει χρηματοδότηση από ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα και το 50% από ελληνικά επενδυτικά κεφάλαια (50% και 46,3% αντιστοίχως για τις υπό σύσταση). Μάλιστα, η υπό σύσταση επιχειρήσεις φαίνεται ότι βασίζονται κατά πολύ (ποσοστό 25,9%) και σε χορηγίες/βραβεία. Τα χρήματα που ζητούν όσοι έχουν ή προχωρούν σε σύσταση start-up δεν είναι υπερβολικά, τουλάχιστον σε σύγκριση με άλλα επιχειρηματικά δάνεια. Η προσδοκώμενη χρηματοδότηση των υφιστάμενων επιχειρήσεων ανέρχεται σε 200.000 ευρώ κατά μέσο όρο, ενώ για τις υπό σύσταση επιχειρήσεις ανέρχεται σε 100.000 ευρώ κατά μέσο όρο, καθώς πολλές από αυτές (ποσοστό 39,7%) είναι ΙΚΕ (Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρία) και ΜΙΚΕ (Μονοπρόσωπη ΙΚΕ). Οι περισσότερες υφιστάμενες επιχειρήσεις απασχολούν έναν εργαζόμενο σε όρους πλήρους ετήσιας απασχόλησης. Οι start-ups, σε αντίθεση με κάποιους άλλους, αποφεύγουν τη «λύση» της Βουλγαρίας ή της Ρουμανίας για να έχουν μειωμένη φορολογία και το 95% των υφιστάμενων επιχειρήσεων έχει φορολογική έδρα στην Ελλάδα, το 3% στις ΗΠΑ και το 2% στη Βρετανία. Το 38,7% των υφιστάμενων επιχειρήσεων έχει φορολογική έδρα στην περιοχή Αθήνας – Πειραιά και περιχώρων.
Οι περισσότεροι από αυτούς που ιδρύουν start-up λέγεται ότι λατρεύουν τα gadgets. Ετσι, σύμφωνα με την έρευνα, η δραστηριότητα της επιχείρησης αφορά την τεχνολογία κατά 35,9%, άλλον κλάδο κατά 31,3%, υπηρεσίες επαγγελματικής, επιστημονικής ή τεχνικής φύσης κατά 15,6%, συμβουλευτικές υπηρεσίες κατά 13,3% και αγροδιατροφή κατά 12,5%. Ακολουθούν οι υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής βοήθειας (8,6%), το λιανικό εμπόριο (επίσης 8,6%), ο τουρισμός (7,8%) και η ενέργεια και οι μεταφορές (από 7%). Στο συγκεκριμένο ζήτημα, κοινοτικοί παράγοντες θεωρούν ότι είναι λάθος πως μόλις το 6,3% προσανατολίζεται στη μεταποίηση. Διότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει ως στόχο την αύξηση της συμβολής τής μεταποίησης στην Ευρωπαϊκή Ενωση στο 20% του ΑΕΠ έως το 2020.
Οσο για το πού προσβλέπουν για πελάτες, η στόχευση για το σύνολο των ερωτηθέντων είναι κυρίως διεθνής (ποσοστό 60,2%). Ενδιαφέρον δε είναι το στοιχείο πως οι υφιστάμενες επιχειρήσεις στοχεύουν στις διεθνείς αγορές σε ποσοστό 50,8% και οι υπό σύσταση start-up σε ποσοστό 69,8%.
Αντικείμενο
Στο ερώτημα πώς προκύπτει η ιδέα για το αντικείμενο της επιχείρησης, το 50,8% του συνόλου δηλώνει ότι η επιχειρηματική ιδέα τους είναι προϊόν έρευνας (το 47,7% των υφιστάμενων επιχειρήσεων) και το 62,3% των υπό σύσταση επιχειρήσεων επεξεργάζεται την επιχειρηματική ιδέα του για διάστημα μεγαλύτερο από ένα έτος, ενώ το 25% αυτών είναι έτοιμο να βρει τους πρώτους πελάτες του.
Και επειδή μια καλή ιδέα πρέπει να προστατεύεται, σε ποσοστό 20% δηλώνουν ότι σκοπεύουν να αξιοποιήσουν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, σε ποσοστό 18,5% ότι αξιοποιούν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας και κατά 10,8% ότι αξιοποιούν τα αποτελέσματα ερευνητικού προγράμματος.
Τελευταίο, αλλά όχι ήσσονος σημασίας, στοιχείο, το εξής: Το 76,3% των υφιστάμενων start-ups έχει ιδρυθεί την τελευταία πενταετία, καθώς τα συνεχή Μνημόνια ώθησαν τους Ελληνες να αλλάξουν επιχειρηματική ρότα σε σύγκριση με ό,τι συνέβαινε στο πρόσφατο παρελθόν.
