Η προσάρτηση της Κριμαίας άλλαξε τα σχέδια και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης αποφάσισε να ρίξει χρήμα σε εγχώριες ιδιωτικές επιχειρήσεις πέντε χρόνια μετά το Καστελόριζο. Πόσα έχουν δοθεί και σε ποιες εταιρίες
Από τον
Σταύρο Κ. Χαρίτο
Τι σχέση μπορεί να έχει το… Τουρκμενιστάν με τον Δ. Δασκαλόπουλο; Ή το… Ουζμπεκιστάν με τον Χρ. Γεωργακόπουλο, πρόεδρο
και διευθύνοντα σύμβουλο της Ευρωπαϊκής Πίστης; Ή ακόμη η Νέα Ζηλανδία με την ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών;
Φαινομενικά καμία. Ομως αυτές οι τρεις χώρες αποτελούν -μαζί με άλλες 62- τον βασικό μέτοχο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Επενδύσεων (EBRD), η οποία ιδρύθηκε μετά την πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού στο λυκαυγές της δεκαετίας του ’90, με ορόσημο την πτώση του Τοίχους του Βερολίνου.
Ο σκοπός της ίδρυσής της ήταν οι επενδύσεις στις οικονομίες των χωρών της πρώην Σοβιετικής Ενωσης. Κι αν στην Ελλάδα η παρουσία της EBRD τα τελευταία δύο χρόνια είναι ισχυρή και έντονη, αυτό δεν έχει να κάνει με το ότι είμαστε μια υπανάπτυκτη χώρα, όπως εξηγεί στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ο υπεύθυνος διαχείρισης του fund Damma (συμφερόντων Δ. Δασκαλόπουλου) Γ. Παπουτσής, αλλά διότι λόγω της κρίσης που ενέσκυψε στη χώρα με τα Μνημόνια από το 2010, η ανάγκη για επενδύσεις ήταν επιτακτική, όπως το νερό για το ξερό έδαφος.
Κεφάλαια
Η «λεπτομέρεια», βεβαίως, που διαφεύγει από όλους είναι γιατί η EBRD αποφάσισε να διαθέσει κεφάλαια στην Ελλάδα πέντε χρόνια μετά το Καστελόριζο και ενώ οι Ελληνες έχασαν σε εισόδημα τουλάχιστον 30% (σ.σ.: με βάση τα επίσημα στοιχεία για το ΑΕΠ). Οι επενδύσεις της EBRD άρχισαν στην Ελλάδα το 2015 και μάλιστα αφορούν τον ιδιωτικό τομέα, δηλαδή επιχειρήσεις. Ο λόγος είναι, όπως εξηγούν τραπεζικές πηγές, ότι τα αρχικά κεφάλαια της EBRD προορίζονταν για τη Ρωσία, αλλά στο μεταξύ προέκυψε το εμπάργκο μετά την προσάρτηση της Κριμαίας, με αποτέλεσμα να χαλάσουν τα σχέδια.
Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα είναι ιδρυτικό μέλος της EBRD και μέχρι σήμερα οι ελληνικές επιχειρήσεις και οι τράπεζες έχουν διαθέσει 2,3 δισ. ευρώ σε κοινές επενδύσεις σε χώρες όπου δραστηριοποιείται η EBRD, με έμφαση στις χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Σημειώνεται δε ότι το 2010, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας της Βιένης, η ΕΒRD υποστήριξε τις θυγατρικές των ελληνικών τραπεζών στην περιοχή κατά τη διάρκεια της χρηματοοικονομικής κρίσης. Πλέον, οι ελληνικές επιχειρήσεις και οι μέτοχοί τους, όπως προκύπτει από τα στοιχεία, δεν επενδύουν από κοινού με την EBRD, αλλά περιμένουν τη ρευστότητα της «πολυκρατικής» επενδυτικής τράπεζας ως μάννα εξ ουρανού.
Προγραμματισμός
Η πρώτη επένδυσή της στην Ελλάδα, λοιπόν, ήταν τον Νοέμβριο του 2015 στο fund Diorama του Δ. Δασκαλόπουλου με 20.000.000 ευρώ, ενώ είναι γνωστό ότι το συγκεκριμένο επενδυτικό σχήμα έχει προγραμματίσει επενδύσεις περί τα 150.000.000 ευρώ.
Τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου μπήκε στην ανακεφαλαιοποίηση των τεσσάρων συστημικών τραπεζών, διοχετεύοντας περί τα 80.000.000 ευρώ σε κάθε τράπεζα χωριστά. Πρόκειται για μεγάλη επένδυση, αλλά ήδη οι τράπεζες -τουλάχιστον με βάση την τιμή τους στο Χρηματιστήριο- διαπραγματεύονται σχεδόν 50% κάτω από τις τιμές των αυξήσεων κεφαλαίου.
Που σημαίνει ότι η EBRD, τουλάχιστον λογιστικά, χάνει…
Μεγάλες προσδοκίες από την κυβέρνηση
Η κυβέρνηση προσβλέπει πολλά στην EBRD, η οποία -ως γνωστόν- έχει έδρα στο Λονδίνο.
Οι επαφές τόσο του πρωθυπουργού Αλ. Τσίπρα όσο και των κατά καιρούς υπουργών Ανάπτυξης, όπως οι κ. Σταθάκης και Παπαδημητρίου (σήμερα), με τη διοίκηση αυτής της «πολυκρατικής» και «πολυμετοχικής» τράπεζας αποσκοπούν στο να αποτελέσει τον «κράχτη» για την έλευση ξένων επενδύσεων στην Ελλάδα. Δεν είναι τυχαίο ότι το αντικείμενο των συνομιλιών που είχε προ ενός έτους ο κ. Σταθάκης με τη διοίκηση της EBRD, τόσο κατά την επίσκεψή της στην Ελλάδα όσο και στο Λονδίνο, ήταν η βοήθεια προς τις επιχειρήσεις και γενικότερα τον ιδιωτικό τομέα να γίνεται με όσο το δυνατόν χαμηλότοκα δάνεια.
Ο κ. Παπουτσής, που έχει συνεργαστεί μαζί τους, αναφέρει ότι η EBRD πριν χρηματοδοτήσει μια εταιρία ή ένα project το εξετάζει ενδελεχώς επί ένα εξάμηνο. Οι δε επενδύσεις της τράπεζας έχουν ορίζοντα δεκαετίας…
