Ο πόλεμος συμφερόντων στο λιμάνι καταδίκασε τις ελληνικές ακτές
Ειδικού συνεργάτη
Εάν πάρει φωτιά το σπίτι σου, δεν περιμένεις τη γενική συνέλευση της πολυκατοικίας για να χρησιμοποιήσεις τον πυροσβεστήρα. Ομως, ενώ μαύριζαν από τα πετρέλαια οι ακτές της Σαλαμίνας και της Αττικής, το υπουργείο το ελληνικό και η εταιρία που είχε αναλάβει την επιχείρηση απορρύπανσης δεν φώναξαν όποιον μπορούσε να βοηθήσει αμέσως. Ούτε την Κυριακή ούτε τη Δευτέρα. Μόνο την Τρίτη, περισσότερες από 48 ώρες μετά το ναυάγιο, ζήτησαν βοήθεια από τρίτη ιδιωτική εταιρία και την Τετάρτη από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ασφάλειας Ναυσιπλοΐας (EMSA). Και η EMSA έστειλε το «Aktea OSRV». Μόνο που το «Aktea OSRV» δεν ανήκει σε ευρωπαϊκή υπηρεσία, αλλά στην ίδια την εταιρία που είχε αναλάβει την απορρύπανση – δηλαδή, στην εταιρία που ανέλαβε το έργο την Κυριακή.
Πρόκειται για την Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Α.Ε. ή Environmental Protection Engineering S.A. (EPE), συμφερόντων του Γιάννη Πολυχρονόπουλου. Το «Aktea OSRV», που έπιασε δουλειά την Τετάρτη, ήταν διαθέσιμο από το Σάββατο, και μάλιστα αυτό το ήξερε η EPE. Και ήταν, μάλιστα, πολύ κοντά. Μέχρι την Παρασκευή πριν από το ναυάγιο του «Αγία Ζώνη ΙΙ» δούλευε στην προσάραξη του «Blue Star Patmos» στην Ιο, αντλώντας τα καύσιμά του ώστε να μεταφερθεί στο Πέραμα. Αλλά αυτή η επιχείρηση είχε τελειώσει και το «Aktea OSRV» μπορούσε να φτάσει την Κυριακή, έστω αργά το βράδυ, στο «Αγία Ζώνη ΙΙ», αναφέρουν κύκλοι του λιμανιού.
Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι αμείλικτα και οι πιθανές εξηγήσεις αποκαλύπτουν μια άνευ προηγουμένου ιδιοτέλεια. Γιατί η κυβέρνηση δεν ζήτησε την άμεση εμπλοκή του «Aktea OSRV», αλλά και τις τρίτης ειδικευμένης ιδιωτικής εταιρίας (Antipollution ΑΝΕ) σε απορρύπανση; Γιατί η EPE δεν έδωσε εντολή στο σκάφος της «Aktea OSRV» να πιάσει δουλειά άμεσα, αφού μπορούσε να δουλεύει για το «Blue Star Patmos» δύο ημέρες πριν, στην επιχείρηση που η EPE είχε επίσης αναλάβει;
Η απάντηση που δίνουν όσοι γνωρίζουν πρόσωπα και καταστάσεις στον Πειραιά είναι πρωτοφανής. Οι πηγές αυτές αποκαλύπτουν τρεις άγνωστες μέχρι τώρα πτυχές της υπόθεσης.
Πρώτον, η Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος και η Antipollution είναι σφοδροί ανταγωνιστές, κι έτσι η πρώτη -ισχυρίζονται αυτές οι πηγές- δεν ήθελε να δώσει τη δουλειά στη δεύτερη.
Δεύτερον, την επιχείρηση απορρύπανσης δεν ανέλαβε απευθείας η Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος, αλλά ο όμιλος Σπανόπουλου, που έδωσε υπεργολαβία τη δουλειά στην Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος.
Τρίτον, είναι άγνωστο ακόμα ποιος και πότε θα πληρώσει όλες αυτές τις εταιρίες, κι έτσι λέγεται ότι η Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος προτίμησε να ενεργοποιηθεί το «Aktea OSRV» μέσω της ευρωπαϊκής υπηρεσίας, ώστε να πληρωθεί από αυτήν. Οι λεπτομέρειες του ναυλοσυμφώνου μεταξύ της ευρωπαϊκής EMSA και της ελληνικής Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος για το «Aktea OSRV» είναι άγνωστες. Εικάζεται, όμως, ότι η σύμβαση επιτρέπει στην Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος να το χρησιμοποιεί για ιδιωτικά έργα της, αλλά την υποχρεώνει να το παραχωρεί άμεσα όταν το επιτάσσει η EMSA. «Στο “Blue Star Patmos” ήξεραν ότι θα πληρώσει η ασφαλιστική του, που είναι μεγάλη, αλλά στο “Αγία Ζώνη” όλοι ξέρουν πως τα λεφτά των ασφαλίστρων δεν θα επαρκέσουν, με δεδομένο και το μέγεθος της καταστροφής. Ετσι, προτιμήθηκε η οδός της EMSA, ειδικά καθώς το υπουργείο δεν ζήτησε πάσα δύναμη. Αλλά και να το είχε κάνει, οι πληρωμές του Δημοσίου είναι κάτι πολύ αβέβαιο…» αναφέρει στη «δημοκρατία» βετεράνος επιχειρηματίας του λιμανιού.
Αφησαν, λοιπόν, Σαλαμίνα και Αττική στο έλεος της πετρελαιοκηλίδας, χωρίς να φωνάξουν άμεσα τρίτους ιδιώτες αλλά και τα ίδια τους τα μέσα, μέχρι να βεβαιωθούν από πού θα πληρωθούν; Δυστυχώς, αυτή η ανάγνωση των γεγονότων συνηγορεί προς αυτή την εξήγηση. Αλλά υπάρχουν κι άλλες ευθύνες: Σχεδόν όλα τα ρυμουλκά διαθέτουν αντιρρυπαντικό εξοπλισμό. Τα πλωτά αυτά φράγματα, που εμποδίζουν την εξάπλωση των πετρελαιοκηλίδων. Οχι σπουδαία πράγματα, αλλά αρκετά για να «οχυρώσουν» τις ακτές της Αττικής και της Σαλαμίνας από τα μαύρα κύματα πετρελαίου που τις χτύπησαν.
Σ ύμφωνα με πηγές του λιμανιού, όχι μόνο δεν ζητήθηκε από κανέναν η συνδρομή τους, αλλά, όταν αυτή προσφέρθηκε οικιοθελώς, δεν βρέθηκε κανείς να την εγκρίνει. Εμειναν έτσι, τα πρώτα κρίσιμα εικοσιτετράωρα, ανοχύρωτες στο έλεος της πετρελαιοκηλίδας οι ακτές του Σαρωνικού, χωρίς κανένας αρμόδιος να αναλαμβάνει την ευθύνη να στείλει όλες τις διαθέσιμες ιδιωτικές δυνάμεις στον πόλεμο με την περιβαλλοντική καταστροφή.
Ιδού και το απόσπασμα της ανακοίνωσης του εκτελεστικού διευθυντή της EMSA, Markku Mylly, που επιβεβαιώνει την παραπάνω αλληλουχία γεγονότων: «Στις 13 Σεπτεμβρίου οι ελληνικές Αρχές ζήτησαν την κινητοποίηση του σκάφους “Aktea OSRV”, ενός πλοίου αντίδρασης πετρελαιοκηλίδας, το οποίο έχει ναυλώσει η EMSA από την ελληνική εταιρία Environmental Protection Engineering (EPE) και δραστηριοποιείται στο Αιγαίο Πέλαγος.
Μέσα σε λίγες ώρες, κατά τη διάρκεια της νύχτας, το πλοίο σταμάτησε τις εμπορικές του δραστηριότητες και προετοιμάστηκε για επιχειρήσεις αντιμετώπισης της ρύπανσης. Το σκάφος βρέθηκε στο σημείο από τις 11 π.μ. τοπική ώρα, στις 13 Σεπτεμβρίου, και ανακτά το πετρέλαιο που διαρρέει από το ναυάγιο υπό τη διοίκηση των ελληνικών Αρχών».
