Απόφαση-σταθμός ανοίγει τον δρόμο για ρύθμιση σε όσους είχαν πάρει δάνειο
Ρεπορτάζ
Παναγιώτης Στάθης
Χαστούκι» από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δέχονται οι τράπεζες σχετικά με τα δάνεια σε ξένο νόμισμα και κατά συνέπεια και σε ελβετικό φράγκο. Το δικαστήριο ουσιαστικά εναποθέτει στον εθνικό δικαστή κάθε χώρας να κρίνει αν οι τράπεζες ενημέρωσαν επαρκώς τους δανειολήπτες για τους κινδύνους που έχει η σύναψη δανείου σε ελβετικό φράγκο. Η απόφαση αυτή σημαίνει πολλά για την τύχη εκατοντάδων χιλιάδων δανειοληπτών σε ολόκληρη την Ευρώπη στη διαμάχη τους με τις τράπεζες σε σχέση με τα δάνεια που είχαν συναφθεί σε ελβετικό φράγκο.
Τα ελληνικά δικαστήρια σε πρώτο βαθμό δικαιώνουν τους δανειολήπτες, ενώ στις 28 Σεπτεμβρίου διεξάγεται σχετική δίκη και στο Εφετείο Αθηνών. Ομως στο μεσοδιάστημα μέχρι να τελεσιδικήσει η υπόθεση στη χώρα μας ασχολήθηκε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης (ΔΕΕ) σε υπόθεση που αφορά την Banca Romaneasca, θυγατρική μέχρι πρόσφατα της Εθνικής Τράπεζας, που πωλήθηκε στην OTP. Το προδικαστικό ερώτημα έχει απευθύνει το εφετείο της Ρουμανίας, ζητώντας από το δικαστήριο να διευκρινίσει την έκταση της υποχρέωσης των τραπεζών να ενημερώνουν τους πελάτες σχετικά με τον συναλλαγματικό κίνδυνο που συνδέεται με τα δάνεια που εκδίδονται σε ξένο νόμισμα.
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποφάνθηκε πως το ζήτημα αυτό πρέπει να εξεταστεί από το ρουμανικό δικαστήριο, λαμβανομένων υπόψη όλων των κρίσιμων πραγματικών στοιχείων, στα οποία συγκαταλέγονται η διαφήμιση και η πληροφόρηση που παρέχει ο δανειστής στο πλαίσιο της διαπραγματεύσεως συμβάσεως δανείου.
Ειδικότερα, αναφέρει στη σημερινή απόφασή του το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο: «Στον εθνικό δικαστή εναπόκειται να διερευνήσει εάν ο καταναλωτής πληροφορήθηκε όλα τα στοιχεία που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την έκταση της δεσμεύσεως που αναλάμβανε και τα οποία του επιτρέπουν να υπολογίσει το συνολικό κόστος του δανείου του».
Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο διευκρινίζει ότι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα πρέπει να παρέχουν στους δανειολήπτες επαρκή πληροφόρηση ώστε αυτοί να είναι σε θέση να λαμβάνουν συνετές και εμπεριστατωμένες αποφάσεις. Επομένως, οι εν λόγω πληροφορίες πρέπει να αφορούν όχι μόνο την πιθανότητα ανατιμήσεως ή υποτιμήσεως του νομίσματος, στο οποίο συνομολογήθηκε το δάνειο, αλλά και τις επιπτώσεις που θα είχαν στις δόσεις του δανείου οι διακυμάνσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών και οι ανατιμήσεις του νομίσματος στο οποίο συνομολογήθηκε το δάνειο. Κατά συνέπεια, καταλήγει το Ευρωδικαστήριο, «ο δανειολήπτης πρέπει να ενημερώνεται σαφώς για το ότι, συνάπτοντας σύμβαση δανείου σε ξένο νόμισμα, εκτίθεται σε ορισμένο συναλλαγματικό κίνδυνο στον οποίο ενδέχεται να δυσκολευτεί οικονομικά να αντεπεξέλθει σε περίπτωση υποτιμήσεως του νομίσματος στο οποίο λαμβάνει τα εισοδήματά του».
Κρίσιμη η απόφαση του Εφετείου Αθηνών στις 28 Σεπτεμβρίου
Ολα αυτά ενώ στην Ελλάδα υπάρχει η ημερομηνία-ορόσημο για όσους έχουν δανειστεί σε ελβετικό φράγκο (υπολογίζονται σε 70.000), καθώς στις 28 Σεπτεμβρίου θα κληθεί το Εφετείο Αθηνών να επαναλάβει τη δικαστική προστασία που έδωσαν οι πρωτοβάθμιες κρίσεις της ελληνικής Δικαιοσύνης σε δεκάδες χιλιάδες δανειολήπτες στεγαστικών δανείων που είχαν πάρει τα δάνειά τους σε ελβετικό φράγκο. Οι πρωτόδικες αποφάσεις, αφενός, οχύρωναν νομικά τους δανειολήπτες και, αφετέρου, κατέβαζαν σημαντικά τις μηνιαίες δόσεις που θα πρέπει να καταβάλλουν, επαναφέροντας σε ισορροπία τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Οι αποφάσεις αυτές κρίνονται εκ νέου από το Εφετείο στις 28 Σεπτεμβρίου. Το πρόβλημα για όσους ακολούθησαν τη «μόδα» ή τις υποδείξεις των τραπεζών και πήραν δάνεια σε ελβετικό φράγκο άρχισε να εμφανίζεται μετά το 2008, όταν άρχισαν να βλέπουν τις μηνιαίες δόσεις τους να αυξάνονται δραματικά λόγω της αλλαγής στην ισοτιμία ευρώ – ελβετικού φράγκου. Οι δικαστικές αποφάσεις είναι πρόδρομος και για άλλους δανειολήπτες να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη, καθώς πλέον με δικαστική βούλα οι τράπεζες δεν μπορούν να εφαρμόζουν συναλλαγματική ισοτιμία διαφορετική από εκείνη που ίσχυε κατά την παροχή των δανείων, αλλά είναι υποχρεωμένες να υπολογίζουν τις δόσεις των στεγαστικών δανείων που χορήγησαν σε ελβετικό φράγκο στους πελάτες τους με βάση την ισοτιμία μεταξύ των δύο νομισμάτων (ελβετικό φράγκο και ευρώ) όπως αυτή ίσχυε κατά την ημέρα που υπέγραψαν τη δανειακή σύμβαση με τους δανειολήπτες και όχι με βάση αυτήν που διαμορφώθηκε μετέπειτα. Οταν, δηλαδή, μειώθηκε η ισοτιμία μεταξύ ελβετικού φράγκου και ευρώ, σε βάρος του ευρώ, με αποτέλεσμα οι δανειολήπτες να καλούνται να καταβάλλουν κατά πολύ αυξημένες μηνιαίες δόσεις και μάλιστα σε μια ιδιαίτερα δύσκολη οικονομική συγκυρία, αφού η οικονομική κρίση είχε επέλθει για τα καλά στη χώρα και είχε ήδη πλήξει τα εισοδήματά τους.
ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ
Διακομματική κοροϊδία
Ο ΣΥΡΙΖΑ προεκλογικά είχε δεσμευτεί ότι θα φέρει στη Βουλή τροπολογία για να δώσει λύση στο μεγάλο πρόβλημα που αντιμετώπιζαν χιλιάδες δανειολήπτες, οι οποίοι είχαν πάρει στεγαστικό δάνειο σε ελβετικό φράγκο. Νέα Δημοκρατία και ΠΑΣΟΚ είχαν υποστηρίξει ότι, εάν η κυβέρνηση φέρει τέτοια τροπολογία-ανάσα για τους δανειολήπτες, θα την ψηφίσουν, ώστε να γίνει άμεσα νόμος του κράτους. Η απόφαση-πιλότος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου λύνει τα χέρια της κυβέρνησης ώστε να προχωρήσει στο επόμενο βήμα, έστω με καθυστέρηση δύο χρόνων. Το θέμα δεν προσφέρεται για κομματική εκμετάλλευση τόσο από την κυβέρνηση όσο και από την αντιπολίτευση. Γι’ αυτό και οι δυο πλευρές οφείλουν εδώ και τώρα να ξεκαθαρίσουν τη θέση τους, ώστε να μπει τέλος στο δράμα των οικογενειών οι οποίες δανείστηκαν σε ελβετικό φράγκο και πληρώνουν τον κούκο… αηδόνι.
