Προβλέπεται εκτίναξη έμμεσων φόρων (σύμφωνα με το προσχέδιο) για να επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι • Πλεονασματικά Ταμεία με «χαράτσι» έως και 47% στο μεικτό εισόδημα Ρεπορτάζ
Στέλιος Κράλογλου,
Μάριος Ροζάκος
Χρονιά φόρων και λιτότητας προδιαγράφει το προσχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού για το 2018, που φέρνει πρόσθετες επιβαρύνσεις ύψους 1 δισ. ευρώ στους φορολογουμένους, ενώ συντηρεί ένα πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 3,57% του ΑΕΠ (6,671 δισ. ευρώ), κυρίως μέσα από την παράταση των χαρατσιών και της άτυπης στάσης πληρωμών του Δημοσίου.
Το προσχέδιο κατατέθηκε χθες στη Βουλή από τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Γιώργο Χουλιαράκη και συνοδεύτηκε από πανηγυρικού τύπου ανακοινώσεις του υπουργείου Οικονομικών περί «τελευταίου Προϋπολογισμού των Μνημονίων», όμως βρίσκεται στον αέρα, καθώς θα αναθεωρηθεί πλήρως με την έλευση των δανειστών στο πλαίσιο της τρίτης αξιολόγησης.
«Κοινωνικό μέρισμα»
Ακόμα και η αόριστη υπόσχεση για «κοινωνικό μέρισμα» φέτος τον Δεκέμβριο στηρίζεται σε πήλινα πόδια λόγω της μεγάλης αστοχίας στα έσοδα. Παρ’ όλα αυτά, οι συντάκτες του προσχεδίου του Προϋπολογισμού κάνουν σαν να μην υπάρχει υστέρηση και θεωρούν ότι το 2017 θα κλείσει με πρωτογενές πλεόνασμα 2,21% του ΑΕΠ (3,977 δισ. ευρώ), έναντι στόχου 1,75%, και ότι το 2018 θα εισπραχθούν πρόσθετα φορολογικά έσοδα ύψους περίπου 1 δισ. ευρώ και συγκεκριμένα: 402.000.000 ευρώ από άμεση φορολογία και άλλα 553.000.000 ευρώ από έμμεση. Προϋποθέτει δε αλματώδη ανάπτυξη 2,4% την επόμενη χρονιά και αύξηση των επενδύσεων κατά 12,6% (!), υπό τον όρο ότι το 2017 θα έχει προηγηθεί αύξηση του ΑΕΠ κατά 1,8% και αύξηση των επενδύσεων κατά 4,3%. Οι εκτιμήσεις αυτές κρίνονται υπεραισιόδοξες, ειδικά εν όψει της άτυπης στάσης πληρωμών, που επιβεβαιώνεται και από την παραδοχή του προσχεδίου ότι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου προς ιδιώτες «θα μειωθούν σημαντικά ως τα μέσα του 2018», αλλά δεν θα μηδενιστούν.
Για το 2018 ο στόχος για την είσπραξη των άμεσων φόρων ανεβαίνει στα 20,775 δισ. ευρώ, κάτι που σημαίνει ότι, παρά τα αλλεπάλληλα μέτρα, το 2018 προβλέπεται ότι θα εισπραχθούν λιγότεροι άμεσοι φόροι συγκριτικά και με το 2016. Οσον αφορά την έμμεση φορολογία, προβλέπεται ότι τα έσοδα φέτος θα διαμορφωθούν στα 27,099 δισ. ευρώ, από 26,718 δισ. ευρώ που ήταν η πρόβλεψη, ενώ για το 2018 ο πήχης ανεβαίνει περαιτέρω στα 27,652 δισ. ευρώ.
Με το προσχέδιο του Προϋπολογισμού ο πήχης των δαπανών κατεβαίνει ακόμη περισσότερο. Για το 2018 προβλέπεται ότι οι δαπάνες θα συγκρατηθούν στα 48,857 δισ. ευρώ, από 49,354 δισ. ευρώ που προβλέπει το Μνημόνιο.
Για το 2017 οι δαπάνες εκτιμάται ότι θα συγκρατηθούν στα 49,251 δισ. ευρώ, από 49,844 δισ. ευρώ που είναι η πρόβλεψη του Μνημονίου.
—-
Πλεονασματικά Ταμεία με «χαράτσι» έως και 47% στο μεικτό εισόδημα
Με ένα «χαράτσι»-σοκ έως και 47% στο μεικτό εισόδημα (συμπεριλαμβανομένων των εισφορών) 1.000.000 και πλέον ελεύθερων επαγγελματιών κατασκευάζεται το πλεόνασμα των ασφαλιστικών ταμείων για το 2018.
Σύμφωνα με το προσχέδιο του Προϋπολογισμού που κατατέθηκε χθες στη Βουλή, τα οικονομικά των Ταμείων εμφανίζουν πλεόνασμα 689.000.000 ευρώ για το 2018, έναντι ελλείμματος ύψους 634.000.000 ευρώ που εκτιμάται για το συγκεκριμένο έτος, στο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα.
Συνολικά το πλεόνασμα των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης αναμένεται να ανέλθει σε 1,29 δισ. ευρώ, βελτιωμένο κατά 1,36 δισ. ευρώ σε σχέση με τις προβλέψεις του Μεσοπρόθεσμου, που έκαναν λόγο για έλλειμμα ύψους 72.000.000 ευρώ. Το πλεόνασμα, πέρα από κάθε πρόβλεψη και σίγουρα πέραν της πρόβλεψης του Μεσοπρόθεσμου, οφείλεται, εκτός των άλλων, και στις αυξημένες εισφορές του 2018, οι οποίες θα υπολογίζονται επί εικονικού εισοδήματος, αφού δεν θα αφαιρούνται οι εισφορές, αλλά θα «θεωρούνται» κι αυτές εισόδημα. Ετσι, ακόμη κι αν το εισόδημα του 2017 είναι μικρότερο από εκείνο του 2016, οι επιβαρύνσεις θα είναι μεγαλύτερες.
Μεταβατικό στάδιο
Ειδικά για το 2018 θα υπάρχει ένα μεταβατικό στάδιο με έκπτωση 15% επί των νέων εισφορών, η οποία καταργείται από το 2019. Από το νέο χαράτσι ο ΕΦΚΑ θα πάρει επιπλέον 53.000.000 ευρώ για το 2018.
Το θετικό αποτέλεσμα στους ΟΚΕ οφείλεται, σύμφωνα με το προσχέδιο, στους εξής παράγοντες:
• στην αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης και στη μείωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης για κύριες συντάξεις κατά 480.000.000 ευρώ, για επικουρικές κατά 190.000.000 ευρώ και για λοιπές δαπάνες κατά 163.000.000 ευρώ τη διετία 2017-2018,
• στην αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών (κυρίως λόγω της μισθωτής εργασίας) κατά 235.000.000 ευρώ,
• στην αύξηση των εσόδων από ρυθμίσεις παλαιών οφειλών κατά 206.000.000 ευρώ, εξαιτίας των πιέσεων του ΚΕΑΟ και του καταιγισμού ηλεκτρονικών κατασχετηρίων από τις τράπεζες σε όσους χρωστούν στα Ταμεία.
Ωστόσο, η αύξηση των απλήρωτων υποχρεώσεων κατά 703.000.000 ευρώ αναμένεται να οδηγήσει το δημοσιονομικό αποτέλεσμα των ασφαλιστικών ταμείων σε έλλειμμα ύψους 813.000.000 ευρώ, βελτιωμένο όμως και πάλι κατά 868.000.000 ευρώ σε σχέση με τον στόχο.
Αγ. Μαρίνου
Διαβάστε παρακάτω τη συνέχεια:
Μειώνουν άρον άρον το στοκ των ληξιπρόθεσμων για την υποδόση των 800.000.000 ευρώ
«Ξεκλείδωσε» στις επιστροφές φόρων η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, διευκολύνοντας έτσι τις προσπάθειες του υπουργείου Οικονομικών να επιταχύνει τις πληρωμές ληξιπρόθεσμων οφειλών, ώστε να μην τεθεί σε κίνδυνο η εκταμίευση της δόσης των 800.000.000 ευρώ. Η υποδόση πρόκειται να διοχετευθεί επίσης για την εξόφληση των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς τους ιδιώτες.
Ειδικότερα, ενώ την 1 Σεπτεμβρίου οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις από επιστροφές φόρων -δηλαδή όσες υπερβαίνουν το διάστημα των 90 ημερών- ανέρχονταν σε 2,5 δισ. ευρώ, στις 29 Σεπτεμβρίου μειώθηκαν σημαντικά στο ποσό των 1,25 δισ. ευρώ. Πρόκειται για επιστροφές φόρων που προσεγγίζουν το 1,3 δισ. ευρώ, στις οποίες θα πρέπει να προστεθούν και άλλα 300.000.000 ευρώ φόρων που επέστρεψε η ΑΑΔΕ από νέες υποχρεώσεις που δημιουργήθηκαν στο διάστημα αυτό.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται ύστερα από την «γκρίνια» η οποία υπήρξε στο τελευταίο Εuro Working Group, εξαιτίας των καθυστερήσεων στις πληρωμές ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του Δημοσίου.
Η συμφωνία με τους δανειστές στις 30/4/2017 προβλέπει την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών του κράτους ύψους 1,2 δισ. ευρώ, προκειμένου έως το τέλος του Οκτωβρίου να αποδεσμευτεί η υποδόση των 800.000.000 ευρώ. Από το ποσό αυτό, το 30% αφορούσε επιστροφές φόρων από την ΑΑΔΕ προς τους ιδιώτες, δηλαδή ένα ποσό ύψους 360.000.000 ευρώ. Στο διάστημα αυτό, από τις συγκεκριμένες ληξιπρόθεσμες επιστροφές φόρων η ΑΑΔΕ έχει επιστρέψει ποσό σχεδόν διπλάσιο, που ανέρχεται σε 670.000.000 ευρώ.
Διαρκώς παράταση του φαύλου κύκλου του χρέους
Την παράταση του φαύλου κύκλου του χρέους, παρά την αύξηση των φορολογικών βαρών και την άγρια περικοπή δαπανών, επισφραγίζει το προσχέδιο του Προϋπολογισμού του 2018, που προβλέπει νέες εξόδους στις αγορές με καινούργια ομόλογα και ανταλλαγές ομολόγων που εκδόθηκαν το 2012, στο πλαίσιο του PSΙ, με νέα ομόλογα.
Το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης όχι μόνο δεν μειώνεται, αντιθέτως διογκώνεται διαρκώς, φθάνοντας φέτος, σύμφωνα με το προσχέδιο, τα 318,7 δισ. ευρώ, έναντι 314,897 δισ. ευρώ πέρυσι. Το 2018 προβλέπεται νέο άλμα στα 327,9 δισ. ευρώ, με τη δικαιολογία ότι το χρέος θα αυξηθεί επειδή τα έσοδα από νέες εκδόσεις ομολόγων και από τα 5,5 δισ. ευρώ της δανειακής δόσης που αναμένεται να εκταμιευθεί μετά την ολοκλήρωση της τρίτης αξιολόγησης θα διατηρηθούν ως ταμειακά διαθέσιμα ασφαλείας.
Ως ποσοστό του ΑΕΠ το χρέος θα εμφανιστεί μειωμένο χάρη στην προσδοκώμενη ανάπτυξη (υπό την προϋπόθεση, βεβαίως, ότι οι σχετικές προβλέψεις του προσχεδίου θα επιβεβαιωθούν): από 179% του ΑΕΠ πέρυσι, αναμένεται να διαμορφωθεί στο 176,8% φέτος και στο 175,6% την επόμενη χρονιά. Τα έξοδα του Ελληνικού Δημοσίου για τόκους εκτιμάται ότι θα ανέλθουν φέτος στα 5,65 δισ. ευρώ και το 2018 θα αυξηθούν ελαφρώς στα 5,7 δισ. ευρώ.
Οσον αφορά το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ), οι δαπάνες του προβλέπεται να παραμείνουν κολλημένες φέτος και το 2018 στα 6,75 δισ. ευρώ (5,75 δισ. ευρώ για συγχρηματοδοτούμενα έργα και 1 δισ. ευρώ για έργα χρηματοδοτούμενα από αμιγώς εθνικούς πόρους).
Την ώρα που επιβάλλονται νέα μέτρα, το προσχέδιο αποκαλύπτει ότι έχουν ήδη διατεθεί 612.000.000 ευρώ από το κονδύλι έκτακτων δαπανών (ύψους 1 δισ. ευρώ) του φετινού Προϋπολογισμού για εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων, επιχορηγήσεις σε συγκοινωνιακούς φορείς, επιστροφές στην Ε.Ε. από ανεκτέλεστα προγράμματα, περιβαλλοντικά πρόστιμα και συμμετοχή του Δημοσίου στην Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ.