Μετά την Καθαρά Δευτέρα η συζήτηση για δωροδοκία, δωροληψία και ξέπλυμα μαύρου χρήματος από δέκα πολιτικούςΓια τα αδικήματα της δωροδοκίας – δωροληψίας αλλά και της ενδεχόμενης νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα (ξέπλυμα μαύρου χρήματος) αναμένεται να παραπεμφθούν τελικά σε προκαταρκτική επιτροπή στη Βουλή τα 10 πολιτικά πρόσωπα που φέρεται ότι εμπλέκονται στην υπόθεση Novartis.
Οπως προκύπτει από τη σχετική πρόταση για σύσταση προκαταρκτικής επιτροπής, που συνυπέγραψαν σύσσωμες οι Κοινοβουλευτικές Ομάδες του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝ.ΕΛ., η επιτροπή είναι εκείνη που θα αναλάβει να διερευνήσει τις ενδεχόμενες ευθύνες στην υπόθεση Novartis των δύο πρώην πρωθυπουργών και των οκτώ πρώην υπουργών των κυβερνήσεων της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ.
Οι συντάκτες της πρότασης σημειώνουν ότι τα εγκλήματα της δωροληψίας και της δωροδοκίας καλύπτονται από τις ευεργετικές διατάξεις του άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών μόνο όταν τελούνται «κατά την άσκηση των καθηκόντων». Σε αντίθετη περίπτωση, τον λόγο αναλαμβάνει η Δικαιοσύνη ώστε να ελεγχθούν τα πολιτικά πρόσωπα, όπως ισχύει και για τους υπόλοιπους πολίτες.
Αναφορικά με το ξέπλυμα μαύρου χρήματος, επισημαίνεται αρχικά πως σε περίπτωση που διαπιστωθεί «κατοχή περιουσίας και διακίνησή της στο χρηματοπιστωτικό σύστημα», τότε οι παραβάσεις θεωρούνται διαρκείς και δεν παραγράφονται. Δεν μπορούν, ωστόσο, να ελεγχθούν από τη Βουλή, αλλά θα πρέπει να επιστραφούν στην τακτική Δικαιοσύνη.
Να σημειωθεί, πάντως, πως σχετικά με τη μηνυτήρια αναφορά που διαβιβάστηκε από βουλευτές της Δημοκρατικής Συμπαράταξης για τον πρώην υπουργό Υγείας Παναγιώτη Κουρουμπλή, αναφορικά με το ζήτημα της μη έκδοσης δελτίου τιμών στο πρώτο εξάμηνο του 2015, σημειώνεται στην πρόταση πως επιστρέφει στη Δικαιοσύνη, καθώς «οι παράμετροι της τιμολόγησης των φαρμάκων αποτελούσαν αντικείμενο της διαπραγμάτευσης με τους θεσμούς και η διαμόρφωση του δελτίου τιμών δεν μπορούσε να γίνει αυτοτελώς και αυτοδυνάμως από την ελληνική πλευρά, γεγονός που οδήγησε σε ολιγόμηνη καθυστέρηση».
Στην Ολομέλεια
Σύμφωνα με πληροφορίες από τη Διάσκεψη των Προέδρων, που συνεδρίασε χθες το απόγευμα, η συζήτηση της σχετικής πρότασης για προκαταρκτική επιτροπή θα διεξαχθεί στην Ολομέλεια την ερχόμενη Τρίτη, αμέσως μετά την Καθαρά Δευτέρα ή -το αργότερο- την Τετάρτη.
Το πότε θα διεξαχθεί τελικά η συζήτηση θα εξαρτηθεί από το πόσοι από τους εμπλεκομένους αλλά και τους πολιτικούς αρχηγούς θα εκδηλώσουν ενδιαφέρον για να τοποθετηθούν στην Ολομέλεια. Για τη συγκρότηση της επιτροπής απαιτείται στη μυστική ψηφοφορία, που θα διεξαχθεί αμέσως μετά το πέρας της συζήτησης, απόλυτη πλειοψηφία, τουλάχιστον 151 βουλευτών, ενώ όσοι εμπλέκονται στη δικογραφία δεν έχουν δικαίωμα ψήφου.
Αναφορικά με το τι μέλλει γενέσθαι με τους προστατευόμενους μάρτυρες, σε περίπτωση που κληθούν να καταθέσουν, υπάρχουν οι διαβεβαιώσεις από την κυβέρνηση πως θα τηρηθούν όλες οι προϋποθέσεις ως προς την προστασία τους και σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να αποκαλυφτεί η ταυτότητά τους, μέσω των συνεδριάσεων της επιτροπής.
Την ίδια ώρα, πάντως, ενδιαφέρον παρουσιάζει το αν κάποια από τις Κοινοβουλευτικές Ομάδες αποφασίσει να κάνει χρήση της δυνατότητας που δίνει το άρθρο 155 του Κανονισμού της Βουλής, και να αναθέσει σε τριμελές δικαστικό συμβούλιο τον νομικό έλεγχο των στοιχείων της κατηγορίας αλλά και την αξιολόγηση της ουσιαστικής βιωσιμότητάς τους.
Η κυβέρνηση δεν φαίνεται να σκέφτεται να προσφύγει σε αυτή τη λύση, ωστόσο όλα είναι ακόμη ανοιχτά, από τη στιγμή που η εν λόγω γνωμοδότηση μπορεί να ζητηθεί και από την αντιπολίτευση και, μάλιστα, από τους εμπλεκομένους στο σκάνδαλο. Το παραπάνω ενδεχόμενο δεν φαντάζει απίθανο, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς πως σε περίπτωση αρνητικής γνωμοδότησης θα επιταχυνθεί η αναπομπή του φακέλου στη Δικαιοσύνη.
Οταν ολοκληρώσει τις εργασίες της, η προανακριτική υποβάλλει το πόρισμά της στην Ολομέλεια. Σε περίπτωση που διαπιστωθούν ευθύνες κατά συγκεκριμένων προσώπων, θα διεξαχθεί ξεχωριστή μυστική ψηφοφορία για καθένα από αυτά, με ερώτημα εάν θα παραπεμφθούν ή όχι σε Ειδικό Δικαστήριο. Σε κάθε περίπτωση, πριν από την παραπομπή σε Ειδικό Δικαστήριο το πόρισμα θα αποσταλεί στο Δικαστικό Συμβούλιο, που θα κρίνει οριστικά εάν έχουν παραγραφεί ή όχι οι ευθύνες των πολιτικών προσώπων.
Τα σενάρια για μη παραγραφή αδικημάτων με βάση την υπουργική ευθύνη
Πληθαίνουν τα σενάρια που κάνουν λόγο για επιστροφή της δικογραφίας της Novartis στη Δικαιοσύνη, μετά και την κατάθεση χθες της πρότασης σύστασης προανακριτικής επιτροπής από τους βουλευτές της συγκυβέρνησης. Αρχικά, το αίτημα των δύο κοινοβουλευτικών ομάδων αναφέρει ότι το αδίκημα της απιστίας για τα 10 πολιτικά πρόσωπα που εμπλέκονται έχει ήδη παραγραφεί λόγω του νόμου περί ευθύνης υπουργών.
Από εκεί και πέρα, απαιτείται, σύμφωνα με τους συντάκτες της πρότασης, περαιτέρω διερεύνηση για τα αδικήματα της δωροληψίας και δωροδοκίας και πιο συγκεκριμένα για το αν αυτά τελέστηκαν κατά την άσκηση των καθηκόντων των εμπλεκομένων, οπότε θα είναι και αυτά παραγεγραμμένα. Εάν, ωστόσο, έγιναν εκτός του παραπάνω πλαισίου, τότε δεν έχουν παραγραφεί και την αρμοδιότητα θα έχει η τακτική Δικαιοσύνη.
Την ίδια ώρα, στην πρόταση γίνεται, επίσης, αναφορά στο αδίκημα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομη δραστηριότητα (ξέπλυμα βρόμικου χρήματος), αν και το εν λόγω αδίκημα δεν αναφερόταν αρχικά στη δικογραφία που διαβιβάστηκε στη Βουλή. Και στην περίπτωση αυτή ισχύει ό,τι και για τη δωροληψία – δωροδοκία, δηλαδή τίθεται θέμα παραγραφής, αν εντάσσεται στο πλαίσιο της άσκησης των καθηκόντων των εμπλεκομένων, ενώ σε αντίθετη περίπτωση, αν δηλαδή έχει τελεστεί εκτός της άσκησης των καθηκόντων τους, και πάλι θα πάρει τον δρόμο της Δικαιοσύνης. Με βάση και τα παραπάνω, πληροφορίες αναφέρουν ότι η ζωή της προανακριτικής θα είναι βραχεία, αφού σε όλες τις περιπτώσεις αδικημάτων, δύο είναι τα σενάρια: είτε τα αδικήματα εμπίπτουν στο άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών, και άρα παραγράφονται, είτε δεν εμπίπτουν, επομένως η Βουλή θα είναι αναρμόδια να τα διερευνήσει και έτσι ο φάκελος αναπέμπεται στη Δικαιοσύνη.
Πάντως, σε όσα αναμένεται να ειπωθούν από τους εμπλεκομένους στην υπόθεση περί παραγραφής των αδικημάτων, η κυβέρνηση αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να επικαλεστεί την ύπαρξη μιας διαφορετικής νομικής ερμηνείας που αναφέρει ότι το αδίκημα της δωροληψίας και της δωροδοκίας δεν υπόκειται σε παραγραφή, σε περίπτωση που «γίνεται επ’ ευκαιρία και κατά τη διάρκεια που κάποιος είναι υπουργός και όχι λόγω άσκησης των υπουργικών καθηκόντων». Ενδεικτικό των παραπάνω είναι η φράση που χρησιμοποίησε χθες το πρωί ο Αλέξης Τσίπρας, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στην Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ.
«Το κλειδί σε αυτή την υπόθεση κρύβεται σε μία και μόνο φράση του νόμου περί ευθύνης υπουργών: Στη φράση “κατά την άσκηση των καθηκόντων”» όπως σημείωσε ο πρωθυπουργός, προσθέτοντας ότι τα αδικήματα, για τα οποία θα κριθεί ότι δεν εντάσσονται στην άσκηση των καθηκόντων, έχουν την παραγραφή του κοινού ποινικού νόμου και όχι του νόμου περί ευθύνης υπουργών, αφήνοντας έτσι να διαφανεί η πιθανότητα η προανακριτική να ασχοληθεί αναλυτικά και με αυτό το ζήτημα.
«Ναι» από την αντιπολίτευση, αλλά με πολλούς… αστερίσκους
«Ναι» λέει η αντιπολίτευση στην προανακριτική για το σκάνδαλο της Novartis, αλλά με αρκετές ενστάσεις και με σφοδρή επίθεση κατά της κυβέρνησης και του Αλέξη Τσίπρα.
Αμεση ήταν η αντίδραση των κομμάτων και στην ομιλία του πρωθυπουργού στην Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ. «Ολα στο φως με ανεπηρέαστη τη Δικαιοσύνη. Ψηφίζουμε ναι στη σύσταση προκαταρκτικής επιτροπής, για να αποκαλύψουμε τη σκευωρία τύπου 1989» αναφέρει η Χαριλάου Τρικούπη και συνεχίζει: «Ομως είναι ντροπή να μην κάνει την αυτοκριτική του ο κ. Τσίπρας για την αρνητική στάση του ΣΥΡΙΖΑ, στα μέτρα των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ που οδήγησαν στη δραστική μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης, στο ύψος που παραμένει και μέχρι σήμερα με τρία χρόνια διακυβέρνησής του».
Το ΚΚΕ τονίζει ότι «θα ψηφίσει στη Βουλή τη σύσταση επιτροπής και θα συμβάλει -όσο περνάει απ’ το χέρι του- για να αποκαλυφθεί η αλήθεια».
Η Ενωση Κεντρώων διαμηνύει ότι θα στηρίξει την πρόταση της πλειοψηφίας, ωστόσο διευκρινίζει ότι «ακόμη εκτιμούμε πως, αν δεν προκύψουν ποινικές ευθύνες σε πολιτικά πρόσωπα, υπάρχει βαρύτατη αμέλεια στην άσκηση των καθηκόντων τους».
Η Χρυσή Αυγή ζητά «οι εμπλεκόμενοι στο σκάνδαλο Novartis να κριθούν από τη Δικαιοσύνη και όχι από τη Βουλή, που καλύπτει τα σκάνδαλα και την κλοπή του δημόσιου χρήματος».
Τέλος, το Ποτάμι κατηγορεί τον πρωθυπουργό ότι παρεμβαίνει στη Δικαιοσύνη και δεν σέβεται την ανεξαρτησία των θεσμών. «Αυτό που τους ενδιαφέρει είναι τα μικροπολιτικά παιχνίδια και όχι η πλήρης διαλεύκανση του σκανδάλου που επιζητούν οι πολίτες» σημειώνει.
