Τεράστιες οι ευθύνες υπουργών και υπηρεσιακών παραγόντων που είχαν την ευθύνη για την αντιμετώπιση της πυρκαγιάς. Ανύπαρκτος ο συντονισμός και το επιχειρησιακό σχέδιο για προστασία των πολιτώνΔεν θα έκανα τίποτε διαφορετικό, γιατί δεν υπήρχε να κάνω κάτι διαφορετικό» είπε κυνικά και προκλητικά ο αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος, αντιστράτηγος Σωτήρης Τερζούδης, στη συνέντευξη της ντροπής για το επιχειρησιακό σχέδιο αντιμετώπισης της φονικής πυρκαγιάς. Η πραγματικότητα, όμως, είναι ότι δεν υπήρξε και δεν εφαρμόστηκε ποτέ επιχειρησιακό σχέδιο στη φωτιά της ανατολικής Αττικής, ούτε από το Πυροσβεστικό Σώμα, αλλά ούτε και από την Πολιτική Προστασία, ούτε για την καταστολή της πυρκαγιάς ούτε για την εκκένωση της περιοχής και την προστασία των πολιτών! Η επόμενη ημέρα αποκάλυψε το μέγεθος της τραγωδίας, που δεν γνώριζαν στην κυβέρνηση τη νύχτα της Δευτέρας, και η αποτίμηση «καίει» όλους τους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες οι οποίοι εμπλέκονται βάσει νόμου στην αντιμετώπιση μιας πυρκαγιάς, φωτίζοντας τις εγκληματικές ευθύνες τους.
Η ηγεσία του Πυροσβεστικού Σώματος και της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας γνώριζε ότι, όταν ο βαθμός επικινδυνότητας είναι στο «κόκκινο» για την εκδήλωση πυρκαγιάς, πύρινα μέτωπα μπορεί να εκδηλωθούν ταυτόχρονα σε αρκετά σημεία, αλλά προτεραιότητα έχουν αυτά που απειλούν κατοικημένες περιοχές και ανθρώπινες ζωές. Γιατί δεν υπήρχαν λοιπόν επαρκείς δυνάμεις στην περιοχή της ανατολικής Αττικής, που αποτελεί «Νο1» στόχο εμπρηστών (αφού η κυβέρνηση καταγγέλλει και σχέδιο εμπρηστών), αλλά δόθηκε έμφαση στη φωτιά της Κινέτας, υποτιμήθηκε αυτή στην Πεντέλη και καθυστέρησαν να φτάσουν ισχυρές δυνάμεις στην περιοχή; Γιατί δεν δόθηκε εντολή να σπεύσουν όλα τα ιπτάμενα μέσα της διασποράς στην Αττική. προκειμένου να αντιμετωπίσουν τα δύο πύρινα μέτωπα, αλλά τελικά τα δύο Καναντέρ της Σάμου παρέμειναν στο νησί; Σημειώνεται εδώ ότι την επιχειρησιακή διαχείριση όλων των μέσων, εναέριων και επίγειων, έχει το Συντονιστικό του Πυροσβεστικού Σώματος.
Από τη στιγμή που εκδηλώθηκε η φωτιά και ενώ υπήρχαν τα μετεωρολογικά δεδομένα, τα οποία έδειχναν θυελλώδεις δυτικούς ανέμους, γιατί δεν δημιουργήθηκε μια ζώνη ασφαλείας, μια αντιπυρική ζώνη, με τη ρίψη μεγάλων ποσοτήτων νερού από τα εναέρια και τα επίγεια μέσα, ενδεχομένως στη λεωφόρο Μαραθώνος, προκειμένου να αναχαιτισθεί το ισχυρό μέτωπο της πυρκαγιάς, να μην περάσει ανατολικά της λεωφόρου και τελικά να κάψει τους ανθρώπους ζωντανούς στα σπίτια τους, στα αυτοκίνητά τους, στους δρόμους;
Στο σημείο αυτό έχει ήδη «καεί» το ανύπαρκτο επιχειρησιακό σχέδιο του Πυροσβεστικού Σώματος… Μάταια οι πυροσβέστες την τελευταία στιγμή προσπαθούσαν αποσπασματικά να ρίξουν νερό και να σβήσουν τις φλόγες, που έβλεπαν να κατευθύνονται με ταχύτητα προς τη θάλασσα. Αν δεν υπάρχει συνολικό σχέδιο, με κεντρική καθοδήγηση, σε τέτοιου είδους -εξαιρετικά δύσκολες, είναι η αλήθεια- καταστάσεις, δεν αντιμετωπίζεται η φωτιά.
Και πάμε τώρα στο επόμενο στάδιο, που αναδεικνύει τις μεγαλύτερες, τις εγκληματικές ευθύνες των αρμόδιων υπουργών και των κρατικών παραγόντων. Αφού ήταν αδύνατον να ελεγχθεί η φωτιά, λόγω των «ακραίων καιρικών συνθηκών», γιατί δεν επικεντρώθηκαν στην προσπάθεια εκκένωσης των περιοχών που επλήγησαν;
Ο αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος είπε ότι από την εκδήλωση της πυρκαγιάς μεσολάβησε περίπου μιάμιση ώρα μέχρι η πύρινη λαίλαπα να περάσει τη Μαραθώνος και να κάψει τα πάντα στο πέρασμά της. Δεν ήταν αρκετός ο χρόνος για την εκκένωση της περιοχής; Αν δινόταν εγκαίρως εντολή να γίνει -βάσει σχεδίου, βέβαια-, δεν θα σώζονταν ανθρώπινες ζωές; Προφανώς, ναι. Ωστόσο, εντολή εκκένωσης δεν δόθηκε ποτέ, ούτε από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας ούτε από την Περιφέρεια Αττικής ούτε από τους δήμους.
Αντιθέτως, καταγράφηκαν πλήρης ασυνεννοησία και μη συντονισμός: Καθένας έκανε του κεφαλιού του και οι οδηγίες ήταν συγκεχυμένες. Ενδεικτικό είναι ότι έστελναν τα οχήματα που κατέβαιναν από τα καράβια στο λιμάνι της Ραφήνας προς τη Νέα Μάκρη από τον παραλιακό δρόμο, αφού είχαν κλείσει τη Μαραθώνος, με αποτέλεσμα να φρακάρει ο δρόμος, να εγκλωβιστούν οδηγοί και να καούν πολίτες.
«Δεν υπήρχε αρκετός χρόνος» προσπάθησαν να δικαιολογηθούν ορισμένοι υπεύθυνοι (αντί να ζητήσουν «συγγνώμη» και να παραιτηθούν, ως το λιγότερο που μπορούσαν να πράξουν), ενώ ο αντιπεριφερειάρχης Αττικής Πέτρος Φιλίππου ξεπέρασε κάθε όριο, λέγοντας: «Πώς θα το κάναμε αυτό; Με ντουντούκες;» Αγνοούν ο ίδιος και η Πολιτική Προστασία της Περιφέρειας Αττικής τη σύγχρονη τεχνολογία; Γιατί δεν χρησιμοποιήθηκε ο αριθμός 112, που δίνει τη δυνατότητα να λάβουν sms όλοι οι κάτοχοι κινητών τηλεφώνων οι οποίοι βρίσκονται σε μια περιοχή που κινδυνεύει, έτσι ώστε να την εγκαταλείψουν; Γιατί δεν χρησιμοποιήθηκαν τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα, προκειμένου να ενημερωθεί ο κόσμος να αποχωρήσει από το Μάτι, τον Νέο Βουτζά και τη Ραφήνα;
O μοιραίος Τόσκας, μία ημέρα πριν, έλεγε ότι όλα λειτουργούν στην εντέλεια
Η ανικανότητα του μηχανισμού της Πολιτικής Προστασίας και η εγκληματική ανεπάρκειά της φάνηκαν και στην εκκένωση των παραλιών, στις οποίες βρήκαν καταφύγιο εκατοντάδες πολίτες, κυνηγημένοι από τις «πύρινες γλώσσες», όπως και στην ανάσυρση των ανθρώπων από τη φουρτουνιασμένη θάλασσα. Αν δεν υπήρχαν οι Ενοπλες Δυνάμεις, το Λιμενικό Σώμα, οι ψαράδες και οι εθελοντές, θα είχαν χαθεί πολλές ακόμη ανθρώπινες ζωές.
Η Πολιτική Προστασία έδωσε την εντολή στα παραπλέοντα σκάφη να σπεύσουν στο Μάτι, στο Κόκκινο Λιμανάκι και το Ζούμπερι με πολύ μεγάλη καθυστέρηση. Είχαν ήδη φτάσει στο σημείο η φρεγάτα «Ελλη», το αρματαγωγό «Ικαρία» με λέμβους της Ζ’ ΜΑΚ, το Λιμενικό, οι ψαράδες και οι εθελοντές, ξεκινώντας το έργο της διάσωσης και του απεγκλωβισμού. Καθοριστική ήταν η συνδρομή δύο ελικοπτέρων, ενός της Πολεμικής Αεροπορίας και ενός του Πολεμικού Ναυτικού, που με προβολείς φώτιζαν την περιοχή για την αποφυγή ατυχήματος.
Πώς λοιπόν τα έκαναν όλα σωστά και ο αναπληρωτής υπουργός Προστασίας του Πολίτη Νίκος Τόσκας δεν βρίσκει λάθος στον επιχειρησιακό σχεδιασμό; Πώς να βρει, όμως, όταν πριν από περίπου έναν χρόνο χαρακτήριζε το Πυροσβεστικό Σώμα ως «τον πιο στρεβλό μηχανισμό του Ελληνικού Δημοσίου» και την παραμονή της φονικής πυρκαγιάς έλεγε πως ξεπεράστηκαν οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και ότι εξασφαλίστηκε η μεγαλύτερη πληρότητα-αποτελεσματικότητα, προς όφελος της ασφάλειας και της προστασίας του ελληνικού λαού και του φυσικού περιβάλλοντος;
