Περιορίζονται οι γεννήσεις και αυξάνονται οι θάνατοι. Οι δραματικές επισημάνσεις καθηγητή του Πανεπιστημίου ΘεσσαλίαςΧώρα μεσηλίκων και γερόντων θα είναι σε μερικά χρόνια από τώρα η Ελλάδα. Οι ειδικοί κρούουν και πάλι τον κώδωνα του κινδύνου για τη δημογραφική γήρανση της χώρας μας, που οφείλεται ως επί το πλείστον στην υπογεννητικότητα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, τις τελευταίες δεκαετίες περιορίστηκε σημαντικά ο αριθμός των γεννήσεων (γύρω στις 90.000 ανά έτος, την τρέχουσα δεκαετία) και αυξήθηκε λόγω της γήρανσης του πληθυσμού μας ο αριθμός των θανάτων (120.000 ετησίως, κατά μέσο όρο την ίδια περίοδο), με αποτέλεσμα ένα αρνητικό φυσικό ισοζύγιο. Οπως σημειώνει ο Βύρων Κοτζαμάνης, καθηγητής Δημογραφίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, «η τάση αυτή δεν πρόκειται πιθανότατα να αναστραφεί μέχρι το 2050. Απλώς είναι δυνατό, εάν οι γεννήσεις σταθεροποιηθούν -και στην ευνοϊκότερη των περιπτώσεων αυξηθούν-, το αρνητικό αυτό ισοζύγιο στο μέλλον να περιοριστεί».
Βασικό ρόλο στη γήρανση αυτή, διευκρινίζει ο ίδιος, έπαιξε κυρίως η χαμηλή γονιμότητα -, κάτω από το όριο αναπαραγωγής- καθώς οι γυναίκες που γεννήθηκαν λίγο πριν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο έκαναν κατά μέσο όρο 2,2 παιδιά, αυτές που γεννήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του ’70 1,65, ενώ οι νεότερες θα κάνουν πιθανότατα ακόμη λιγότερα (γύρω στα 1,55).
Ο κ. Κοτζαμάνης θεωρεί δεδομένη τη μείωση του πληθυσμού στις επόμενες δεκαετίες και προβλέπει ότι στην Ελλάδα έπειτα από 35 έτη θα κατοικούν από 10,4 εκατομμύρια έως 9,5 εκατομμύρια άνθρωποι, ενώ η δημογραφική γήρανση θα είναι διαρκώς αυξανόμενη, καθώς το φαινόμενο όχι μόνο δεν ανακόπτεται αλλά θα βαίνει αυξανόμενο με την πάροδο των ετών.
Πρόταση
Η δημογραφική γήρανση εκ των «άνω» -αυτή δηλαδή που οφείλεται στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής- δεν είναι δυνατόν να ανακοπεί.
Η δημογραφική γήρανση εκ των «κάτω» αντιθέτως -αυτή δηλαδή που οφείλεται στην πτώση των γεννήσεων- μπορεί να επιβραδυνθεί αν ανακοπεί η μείωσή τους σε μια πρώτη φάση και εν συνεχεία οι γεννήσεις αυξηθούν ελαφρώς. Σύμφωνα με τον κ. Κοτζαμάνη «θα πρέπει να προγραμματίσουμε την πορεία μας τις αμέσως επόμενες δεκαετίες με βάση τη σίγουρη μείωση τόσο του συνολικού πληθυσμού όσο και των ηλικιών 15-64 ετών και ταυτόχρονα την αναμενόμενη αύξηση του αριθμού των ηλικιωμένων. Ο ίδιος προτείνει μεσοπρόθεσμα μέτρα στοχεύοντας «αφενός μεν στην αύξηση της τελικής γονιμότητας των γυναικών που γεννήθηκαν μετά το 1980 (από 1,5 σε 1,7-1,8 παιδιά ανά γυναίκα) και στη σταθεροποίηση μελλοντικά των γεννήσεων γύρω από τις 100.000 κατ’ έτος, αφετέρου δε στην ανακοπή του ρεύματος φυγής νέων αναπαραγωγικής ηλικίας από τη χώρα μας».
