Ποιοι ήταν οι πραγματικοί λόγοι της ρήξης. Γιατί ο Τσίπρας επέλεξε να μετατρέψει τον ΥΠΕΞ σε «Βαρουφάκη νούμερο δύο»Από τον
Ανδρέα Καψαμπέλη
Το θέμα των μυστικών κονδυλίων, για το οποίο έχει ήδη πυροδοτηθεί μεγάλη ένταση, δεν αποτελεί παρά την κορυφή του παγόβουνου στην ενδοκυβερνητική κρίση που κατέληξε στην αποχώρηση του Ν. Κοτζιά από το υπουργείο Εξωτερικών. Οσο κι αν η συζήτηση περιστρέφεται τις τελευταίες ημέρες γύρω από τις λεγόμενες «απόρρητες δαπάνες» των υπουργείων και τη διαχείρισή τους, η αιτία έχει να κάνει με τον επαναπροσδιορισμό της τακτικής της ελληνικής κυβέρνησης για το ζήτημα των Σκοπίων, από τον ίδιο μάλιστα τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα.
Αν και το πρόβλημα εμφανίζεται ως ρήξη Καμμένου – Κοτζιά, η πραγματικότητα είναι, όπως προκύπτει από όλα τα σχετικά στοιχεία και τις πληροφορίες, ότι ο κ. Τσίπρας είναι αυτός που αποφάσισε να κάνει, υπό το βάρος των εξελίξεων τόσο στον διεθνή περίγυρο όσο και στο εσωτερικό της χώρας, στροφή στον τρόπο χειρισμού της Συμφωνίας των Πρεσπών.
Αυτή η αλλαγή τακτικής είχε ως «παράπλευρη απώλεια» τον κ. Κοτζιά, ο οποίος ταυτόχρονα είχε χάσει πλέον και τη στήριξη του αμερικανικού παράγοντα, τουλάχιστον με τη μορφή που την είχε στο παρελθόν. Υπό την έννοια αυτή, ο κ. Κοτζιάς είναι ένας «δεύτερος Βαρουφάκης», αφού και εκείνος χρεώθηκε το πρώτο εξάμηνο του 2015, όταν ο κ. Τσίπρας άλλαξε γραμμή.
Στην παρούσα φάση, οι προσωπικές σχέσεις των δύο υπουργών, Εξωτερικών και Εθνικής Αμυνας, μπορεί να είχαν διαταραχθεί σοβαρά το τελευταίο διάστημα, αλλά είναι αφέλεια να θεωρείται ότι, όταν διακυβεύονται τέτοια θέματα, αρκούν μια λεκτική αντιπαράθεση και μερικά υπονοούμενα για να γίνει η ανάφλεξη. Αυτά αποτελούν απλώς την αφορμή.
Εχει ενδιαφέρον, μάλιστα, ότι ο κ. Τσίπρας δήλωσε με έμφαση, ακόμη και μετά την αποχώρηση του κ. Κοτζιά από το υπουργείο Εξωτερικών, πως θα συνεχίσει την ίδια πολιτική, και δεν θα ανεχτεί από εδώ και πέρα τη διγλωσσία σε κυβερνητικό επίπεδο.
Αρκετοί θεώρησαν, δε, ότι το τελευταίο σκέλος αφορούσε τον κ. Καμμένο λόγω των διαφοροποιήσεών του. Με βάση αυτή τη δήλωση, ωστόσο, δεν θα έπρεπε να έχει γίνει αποδεκτή η παραίτηση Κοτζιά, αφού εκείνος έχει ταυτιστεί με την πολιτική της Συμφωνίας των Πρεσπών και όχι ο κ. Καμμένος, ο οποίος επιμένει και τώρα ότι δεν πρόκειται να την ψηφίσει, εφόσον έρθει στη Βουλή.
Η ρητορική του κ. Τσίπρα δεν αντανακλά, πάντως, και τις πραγματικές διαθέσεις του. Δηλώνει μεν στα λόγια συνεχιστής της ίδιας πολιτικής, αλλά αυτό που επιζητεί είναι να μην πιει εκείνος (τουλάχιστον μόνος του) το «πικρό ποτήριον» κύρωσης της συμφωνίας, ελπίζοντας ότι προς μια τέτοια κατεύθυνση θα βοηθήσουν και οι εξελίξεις στο γειτονικό κράτος.
Εκεί βρίσκεται και ο πυρήνας του εσωτερικού θέματος που τροφοδότησε τον πόλεμο Καμμένου – Κοτζιά.
Κεντρική επιλογή
Από τους διαλόγους που έγιναν στην ταραγμένη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου προέκυψε -χωρίς να διαψευστεί- ότι είχε υπάρξει μια κεντρική συμφωνία πως το κείμενο των «Πρεσπών» δεν θα έρθει στην ελληνική Βουλή πριν από τις εκλογές ή τουλάχιστον πριν από τις παραμονές της προκήρυξής τους. Αυτό, άλλωστε, είχε αποτυπωθεί και στην προηγούμενη συνάντηση του κ. Τσίπρα με τον κ. Καμμένο, οι οποίοι είχαν συμφωνήσει να μιλήσουν ξανά για το θέμα αυτό τον ερχόμενο Μάρτιο.
Ο κ. Κοτζιάς φέρεται ότι «έσπασε» αυτή τη γραμμή και τη συμφωνία. Πίεζε από την πλευρά του για ταχεία διευθέτηση του ονοματολογικού, όπως ήθελε κατ’ αναλογία να κάνει και με τις εκκρεμότητες με τα Τίρανα, δηλώνοντας το καλοκαίρι ότι «πριν πάω διακοπές θα έχω τελειώσει και με τα ζητήματα που εκκρεμούν εδώ και δεκαετίες με την Αλβανία».
Αυτό τελικά δεν το κατάφερε, καθώς υποχρεώθηκε να βάλει «φρένο», αλλά για το Σκοπιανό ήθελε «να μη χαθεί χρόνος», ακόμη και μέσω του σχηματισμού άλλης πλειοψηφίας από την παρούσα Βουλή, δίχως τη συμμετοχή των ΑΝ.ΕΛ.
Αντίθετα, μάλιστα, με όσα λέγονται, ότι υπέκυψε στον κ. Καμμένο επειδή από αυτόν εξαρτάται η δεδηλωμένη, ο κ. Τσίπρας φέρεται ότι συνειδητοποίησε πως είναι (και) προς το δικό του συμφέρον να «σπρώξει» πλέον όσο γίνεται προς τα πίσω την κύρωση μιας τέτοιας συμφωνίας, χωρίς να χρεώνεται η ελληνική πλευρά την ευθύνη.
Γι’ αυτό και τα σενάρια που είχε πάνω στο τραπέζι το Μέγαρο Μαξίμου ήταν δύο: Το ένα για εκλογές στην Ελλάδα τον Μάιο, μαζί με τις ευρωεκλογές, εφόσον έβγαινε «λευκός καπνός» στο γειτονικό κράτος, και το δεύτερο για πλήρη εξάντληση της τετραετίας, εάν μπορέσει να βρει «πρόθυμους» να τον στηρίξουν.
Οι αιτιάσεις Καμμένου για επιθέσεις με «άρωμα» Σόρος
Ανθρωπος με ισχυρή αυτοπεποίθηση ως εκ χαρακτήρος, ο κ. Κοτζιάς υπολόγιζε πολύ και στην αμερικανική υποστήριξη για τους δικούς του σχεδιασμούς. Η πλευρά με την οποία όμως είχε τις πιο οικείες επαφές αφορούσε περισσότερο το «σύστημα Κλίντον» στις ΗΠΑ, που ειδικά αυτή την περίοδο βρίσκεται σε πόλεμο μέχρις εσχάτων με τον Τραμπ. Δεν θεωρείται τυχαίο ότι οι διαδικασίες που κατέληξαν στην έξοδο του κ. Κοτζιά από την κυβέρνηση δρομολογήθηκαν χρονικά ύστερα από την επιστροφή του Π. Καμμένου από τις ΗΠΑ και το τετ α τετ που είχε στη ΛΑΕΔ με τον κ. Τσίπρα, την παραμονή της συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου. Την ημέρα που έφευγε από την Ουάσινγκτον ο υπουργός Εθνικής Αμυνας φαίνεται ότι είχε αποδυναμωθεί καθοριστικά και η «εμπιστοσύνη» της σημερινής αμερικανικής ηγεσίας προς το πρόσωπο του έως εκείνη την ώρα Ελληνα υπουργού Εξωτερικών.
Ενημέρωση
Ορισμένες πληροφορίες αναφέρουν επίσης ότι, εκτός από το κλίμα αυτό, ο κ. Καμμένος ενημέρωσε, στη συνάντησή τους, τον κ. Τσίπρα και για κάποια συγκεκριμένα στοιχεία, τα οποία (αντίθετα με το θέμα των μυστικών κονδυλίων, που λειτούργησε και ως «καπνός») δεν έχουν γίνει γνωστά, αλλά έγειραν οριστικά την πλάστιγγα προς τις γνωστές εξελίξεις που ακολούθησαν.
Οπως λέγεται, με τα στοιχεία αυτά ο κ. Καμμένος τεκμηρίωσε τις αιτιάσεις του ότι οι σε βάρος του επιθέσεις έχουν «άρωμα» Σόρος και ευρύτερες πολιτικές διακλαδώσεις. Ισως γι’ αυτό και στο Μέγαρο Μαξίμου δεν επικρατεί ιδιαίτερη ανησυχία για τη στάση που θα κρατήσει εφεξής ο παραιτηθείς υπουργός Εξωτερικών, αν και πέραν τούτου το πρώτο crash test, που έγινε μέσω του «Πράττω» την Πέμπτη, έδειξε ήδη ότι ο κ. Κοτζιάς δεν μπορεί να επηρεάσει πλέον κανέναν άλλον βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, πλην της Γ. Γεννιά…
