Τι ισχύει για χρηματοδότηση από τα κοινοτικά κονδύλια. Τα δυνατά σημεία και οι μεγάλες ευκαιρίεςΑπό τον
Βασίλη Παπακωνσταντόπουλο
Ο αση στην έρημο αποτελεί για τους υφιστάμενους και τους επίδοξους επιχειρηματίες το ΕΣΠΑ. Με τις τράπεζες να έχουν κλείσει την κάνουλα των δανείων και την πρόσβαση στη χρηματοδότηση να παραμένει εξαιρετικά δύσκολη, τα τρέχοντα και επικείμενα προγράμματα του ΕΣΠΑ προσελκύουν το ενδιαφέρον δεκάδων χιλιάδων επιχειρήσεων. αν ούτε για τις μισές αιτήσεις, κάτι που σημαίνει ότι όσοι φιλοδοξούν να πετύχουν την ενίσχυση των επιχειρηματικών σχεδίων τους θα πρέπει να είναι προσεκτικοί, καθώς οι προκηρύξεις των δράσεων του ΕΣΠΑ κρύβουν παγίδες.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν η έγκυρη πληροφόρηση και η αξιολόγηση της πραγματικής επιχειρηματικής ανάγκης, όπως και η χαρτογράφηση κρίσιμων διαδικασιών που σχετίζονται με τη χρηματοδότηση μιας επιχείρησης.
Τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία του «Εταιρικού Συμφώνου για το Πλαίσιο Ανάπτυξης» 2014-2020, όπως λέγεται το ΕΣΠΑ, τις ευκαιρίες και τις απειλές παρουσιάζει το Ινστιτούτο Μικρομεσαίων της Γενικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ). Σε ένα πολυσέλιδο ενημερωτικό σημείωμα, που έχει δημοσιευτεί στην ηλεκτρονική σελίδα του, επιχειρεί να εμβαθύνει στην κατανόηση των προγραμμάτων χρηματοδότησης που υλοποιούνται στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2014-2020. Παράλληλα, αξιοποιούνται σύγχρονη εμπειρία και αποτελέσματα ολοκληρωμένων δράσεων προκειμένου να εξοικειωθεί ο επιχειρηματίας με διαδικασίες που θα τον απασχολήσουν στο πλαίσιο των προγραμμάτων.
Προγράμματα και δράσεις που συγχρηματοδοτούνται από πόρους της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ενωσης αποτελούν τις τελευταίες δεκαετίες βασική πηγή ενίσχυσης της επιχειρηματικής πρωτοβουλίας.
Οπως αναφέρει το Ινστιτούτο της ΓΣΕΒΕΕ, επίδοξοι επιχειρηματίες, νέες και καθιερωμένες επιχειρήσεις αναζητούν διαρκώς ενίσχυση είτε για να στηρίξουν τα πρώτα τους βήματα είτε για να αναβαθμίσουν την επιχείρησή τους, επιτυγχάνοντας το συγκριτικό εκείνο πλεονέκτημα που θα τους κάνει να ξεχωρίσουν στην αγορά στην οποία δραστηριοποιούνται. Κοινή συνισταμένη στις επιχειρηματικές προσπάθειες αποτελεί, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, η πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Πολλές φορές, μάλιστα, η πιθανότητα έγκρισης μιας χρηματοδότησης έχει τέτοια επιρροή στην πρόθεση επιχειρηματικότητας, που μπορεί να αναστείλει ή και να ακυρώσει μια επιχειρηματική πρωτοβουλία.
Τι πρέπει να κάνει κάθε ενδιαφερόμενος, επίδοξος ή υφιστάμενος επιχειρηματίας, ανεξαρτήτως προγράμματος χρηματοδότησης; Να διαθέτει ένα επιχειρηματικό πλάνο που θα αποτελεί ουσιαστικά μία επιχειρηματική «πυξίδα» για αποφάσεις του παρόντος και μελλοντικές κινήσεις. Ενα απλό και βασικό συστατικό κάθε επιχειρηματικού σχεδιασμού αποτελεί η ανάλυση SWOT (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats) που αφορά την καταγραφή των δυνατών και των αδύνατων σημείων, των μελλοντικών ευκαιριών και των δυνητικών απειλών. Το εργαλείο αυτό, που ουσιαστικά αντικατοπτρίζει την πραγματική εικόνα της επιχείρησης σε μία σελίδα, είναι κατάλληλο για την διεξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων και τη λήψη ορθολογικών αποφάσεων. Οι δυνάμεις και οι αδυναμίες αναφέρονται κυρίως στο εσωτερικό περιβάλλον μιας επιχείρησης, ενώ οι ευκαιρίες και οι απειλές εντοπίζονται συνήθως στο εξωτερικό περιβάλλον.
Προκειμένου να αναδειχθεί η χρησιμότητα της ανάλυσης SWOT, παρουσιάζονται τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία, οι ευκαιρίες, όπως και οι απειλές που πρέπει να ληφθούν υπόψη για έναν επιχειρηματία που έχει πρόθεση να υποβάλει αίτηση σε ένα πρόγραμμα χρηματοδότησης στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2014-2020.
Ποσοστό
■ Τα δυνατά σημεία…: Σύμφωνα με το Ινστιτούτο της ΓΣΕΒΕΕ, στα δυνατά σημεία των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ συγκαταλέγεται η χρηματοδότηση των δαπανών της επένδυσης, σε ποσοστό που μπορεί να φτάσει και το 100%, ανάλογα με τη δράση. Επίσης, η διαφορετικότητα δράσεων χρηματοδότησης που μπορούν να καλύψουν εξειδικευμένες ανάγκες μιας επιχείρησης, η δυνατότητα ανάπτυξης – επικαιροποίησης του επιχειρηματικού πλάνου στο πλαίσιο μιας δράσης, όπως και το γεγονός ότι πριμοδοτούνται κατά την αξιολόγηση επιχειρήσεις με καινοτομία και εξωστρέφεια.
■ …και οι ευκαιρίες: Τα προγράμματα του ΕΣΠΑ της περιόδου 2014-2020 κρύβουν σημαντικές ευκαιρίες για τους υφιστάμενους και τους επίδοξους επιχειρηματίες. Αρκετές από τις δράσεις έχουν επιλέξιμες δαπάνες για την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό μιας επιχείρησης, όπως και για την ενίσχυση υπό σύσταση επιχείρησης στα πρώτα της βήματα. Χρηματοδοτούν επίσης την ανάπτυξη της καινοτομίας και της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων. Πέρα από αυτό, υπάρχει απλοποίηση των διαδικασιών υποβολής της αίτησης, αξιολόγησής της από τις αρμόδιες υπηρεσίες και χρηματοδότησής της. Στα «συν» προσμετρώνται ακόμη η αυξανόμενη δημοσιότητα και η προβολή των δράσεων χρηματοδότησης και, φυσικά, τα νέα προγράμματα και οι δράσεις, που θα ανοίξουν το επόμενο διάστημα και μέχρι το τέλος του ΕΣΠΑ.
Οι κίνδυνοι που απειλούν με ματαίωση την υλοποίηση των σχεδίων
Ο δρόμος για τη συμμετοχή στα προγράμματα του ΕΣΠΑ δεν είναι στρωμένος μόνο με ροδοπέταλα, αλλά και με αγκάθια. Κάποια από αυτά είναι το περιεχόμενο και η έκταση των προσκλήσεων των δράσεων, που σε πολλές περιπτώσεις τις καθιστούν δυσνόητες και δυσανάγνωστες. Οπως επισημαίνει το Ινστιτούτο Μικρομεσαίων της Γενικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας, παρουσιάζονται δυσκολίες στην προετοιμασία της αίτησης χρηματοδότησης από τους ίδιους τους ενδιαφερομένους, υπάρχουν αδυναμία συστηματικής παρακολούθησης νέων δράσεων και δυσκολία τήρησης και παρακολούθησης φακέλου χρηματοδότησης εκ μέρους των ενδιαφερομένων.
Οι δυσκολίες όμως δεν σταματούν εδώ, αφού υπάρχει μία σειρά από παραμέτρους που απειλούν την έγκριση, τη χρηματοδότηση και την υλοποίηση μιας επένδυσης. Συγκεκριμένα, σχεδόν σε όλα τα προγράμματα υποβάλλεται μεγάλο πλήθος προτάσεων προς αξιολόγηση, κάτι που αυξάνει τον ανταγωνισμό και μειώνει τις πιθανότητες έγκρισης ενός σχεδίου. Πέρα από αυτό, καταγράφονται σημαντικές καθυστερήσεις στο διάστημα μεταξύ της έγκρισης και της χρηματοδότησης ενός σχεδίου, όπως και στη διαχείριση του όγκου των δράσεων μέσω Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (ΠΣΚΕ). Απειλή για ένα επενδυτικό σχέδιο μετά την έγκρισή του αποτελεί και η πιθανότητα αδυναμίας υλοποίησής του λόγω έλλειψης ρευστότητας.
