Οικονομικά αντισταθμίσματα ή ανταλλαγή με δημόσια κτήματα προβλέπει Π.Δ. για τις περιουσίες που δεν μπορούν να αξιοποιηθούν λόγω περιβαλλοντικών περιορισμώνAπό τον
Βασίλη Παπακωνσταντόπουλο
Οικονομικά αντισταθμίσματα για ιδιωτικές εκτάσεις, οι οποίες δεν μπορούν να αξιοποιηθούν λόγω περιορισμών για την προστασία του περιβάλλοντος, προβλέπει Προεδρικό Διάταγμα που ετοιμάζει το υπουργείο Περιβάλλοντος, επιχειρώντας να λύσει μια εκκρεμότητα 33 ετών. Τα οικονομικά αντισταθμίσματα που προβλέπονται είναι η ανταλλαγή της έκτασης με δημόσια έκταση, η παραχώρηση δημόσιας έκτασης για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και η καταβολή χρηματικής αποζημίωσης.
Τα αντισταθμίσματα της ανταλλαγής ή παραχώρησης δημόσιας έκτασης χορηγούνται μόνο σε περίπτωση που ο ιδιοκτήτης δηλώνει υπεύθυνα ότι θα εκπονήσει επενδυτικό σχέδιο για την αξιοποίηση της έκτασης. Αφορά περιοχές στις οποίες περιορίζεται ή καταργείται η δυνατότητα οικιστικής, τουριστικής, βιομηχανικής και κάθε άλλης αξιοποίησης και εκμετάλλευσης ακινήτων από την εφαρμογή μέτρων πολεοδομικής και περιβαλλοντικής προστασίας. Με την έκδοση του Π.Δ., η δημόσια διαβούλευση του οποίου ολοκληρώθηκε, δίνεται η δυνατότητα παροχής οικονομικών αντισταθμισμάτων ή αποζημίωσης στους πολίτες, χωρίς να υποχρεώνονται να προσφύγουν στα δικαστήρια.
Τα ανταλλάγματα θα δοθούν σε ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης, σε περιοχές προστασίας της φύσης, σε φυσικά πάρκα, σε περιοχές προστασίας οικοτόπων και σε προστατευόμενα τοπία και στοιχεία τοπίου. Η παραχώρηση κατά χρήση δημόσιας έκτασης μπορεί να γίνει για 90 ή 40 χρόνια, εφόσον τις εκτάσεις διαχειρίζεται το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.
Η διαδικασία
Ο θιγόμενος ιδιοκτήτης θα υποβάλει αίτηση διά της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Περιουσίας του υπουργείου Οικονομικών, αίτηση σε διυπουργική επιτροπή με αντικείμενο είτε την αποζημίωση είτε την ανταλλαγή της θιγόμενης ιδιοκτησίας του με άλλην του Δημοσίου ή την παραχώρηση σε αυτόν κατά χρήση, για χρονικό διάστημα μέχρι 99 ετών, δημόσιας έκτασης σε παραπλήσια περιοχή για ανάλογη χρήση ή εκμετάλλευση, κατάλληλη για υλοποίηση επένδυσης.
Η αίτηση πρέπει να συνοδεύεται από νόμιμους τίτλους ιδιοκτησίας, βεβαίωση από το αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο, από την οποία να προκύπτει ότι η θέση της θιγόμενης ιδιοκτησίας εμπίπτει σε περιοχή χαρακτηρισμένη, σε εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 18, 19 και 21 του ν. 1650/1986, τοπογραφικό διάγραμμα του θιγόμενου ακινήτου, χάρτη κατάλληλης κλίμακας της χαρακτηρισθείσας ως προστατευόμενης περιοχής εντός της οποίας κείται το ακίνητο με σημειωμένο το περίγραμμα της θιγόμενης ιδιοκτησίας, όπως και βεβαίωση από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης (ΥΔΟΜ) της περιοχής, εντός της οποίας βρίσκεται το θιγόμενο ακίνητο, από όπου να προκύπτουν με σαφήνεια το χωροταξικό και το πολεοδομικό καθεστώς στην επίμαχη περιοχή κατά τον χρόνο κτήσης της κυριότητας του θιγόμενου ακινήτου και κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης.
Στην περίπτωση που ο αιτών προτείνει να του χορηγηθεί δημόσια έκταση για ανταλλαγή ή παραχώρηση, η αίτηση πρέπει να συνοδεύεται και από υπεύθυνη δήλωση του ιδιοκτήτη περί πρόθεσης πραγματοποίησης επενδυτικού σχεδίου επί της προτεινόμενης προς ανταλλαγή ή παραχώρηση έκτασης. Η επιτροπή θα εξετάζει τα αιτήματα, ενώ η ανταλλαγή ή η παραχώρηση χρήσης ή η χρηματική αποζημίωση οριστικοποιείται με Κοινή Απόφαση ∆ιυπουργικής Επιτροπής, αποτελούμενης από τους υπουργούς Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η οποία δημοσιεύεται συνοδευόμενη από τα οικεία διαγράμματα και των δύο ακινήτων στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η χρηματική αποζημίωση δίνεται από το υπουργείο Οικονομικών.
Σε περίπτωση αποδοχής της αίτησης εντός της ως άνω προθεσμίας, με απόφαση της επιτροπής, καθορίζεται το προς ανταλλαγή ή παραχώρηση κατά χρήση ακίνητο ή η αξία της θιγόμενης ιδιοκτησίας, με βάση το σύστημα των αντικειμενικών αξιών του υπουργείου Οικονομικών, ως ίσχυε κατά τον χρόνο που το ακίνητο είχε περιέλθει στην κυριότητα του αιτούντος ιδιοκτήτη ή υφίσταντο κατά τον χρόνο εκείνον αντικειμενικές αξίες με βάση τους εγγύτερα χρονικά ισχύοντες ως άνω πίνακες σε σχέση με τον χρόνο κτήσης του ακινήτου από τον αιτούντα. Το προτεινόμενο ακίνητο προς ανταλλαγή ή παραχώρηση κατά χρήση οφείλει να είναι ελεύθερο βαρών, διεκδικήσεων και τυχόν άλλων περιορισμών αρχαιολογικής, περιβαλλοντικής, δασικής ή άλλης σχετικής νομοθεσίας.
Σε περίπτωση που το ακίνητο δεν έχει υπαχθεί σε σύστημα αντικειμενικών αξιών, η αξία της έκτασης εκτιμάται με βάση έκθεση πιστοποιημένων εκτιμητών, που έχουν συμπεριληφθεί στον σχετικό κατάλογο τον οποίο τηρεί το υπουργείο Οικονομικών, η αμοιβή των οποίων βαρύνει τον αιτούντα. Αν κατά την εξέταση του αιτήματος διαπιστωθεί ότι δεν είναι δυνατή η ανταλλαγή της έκτασης με έκταση του Δημοσίου ή η παραχώρηση κατά χρήση δημόσιας έκτασης σε παραπλήσια περιοχή, η επιτροπή έχει την υποχρέωση να καθορίσει το ύψος της οφειλόμενης χρηματικής αποζημίωσης και τον τρόπο καταβολής της.
Οι προϋποθέσεις για την ένταξη στη νέα ρύθμιση
Το σχέδιο Π.Δ. θεσπίζει σειρά προϋποθέσεων για τη χορήγηση της αποζημίωσης:
■ Το θιγόμενο ακίνητο δεν βρίσκεται επί αιγιαλού, παραλίας, παλαιού αιγιαλού, κοίτης και όχθης ποταμών, λιμνών, λιμνοθαλασσών, χειμάρρων μόνιμης ή περιοδικής ροής, εντός αρδευόμενων γεωργικών γαιών ή/και γεωργικών γαιών που έχουν προέλθει από αναδασμό, εντός διακατεχόμενων δασικών εκτάσεων όπου η διαδικασία δεν έχει τελεσιδικήσει, δεν έχει παραχωρηθεί άνευ ανταλλάγματος για συγκεκριμένη χρήση, ήταν άρτιο και οικοδομήσιµο πριν από τον χαρακτηρισμό της περιοχής ως προστατευόμενης και είναι ελεύθερο ιδιοκτησιακών βαρών.
■ Οι τίτλοι ιδιοκτησίας του θιγόμενου ακινήτου είναι προγενέστεροι του χαρακτηρισμού της περιοχής, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 18, 19 και 21 του ν. 1650/1986, και οπωσδήποτε προγενέστεροι της θέσης σε δημόσια διαβούλευση της κανονιστικής πράξης χαρακτηρισμού της περιοχής, στην οποία εμπίπτει η θιγόμενη ιδιοκτησία.
■ Οι όροι που επιβλήθηκαν είναι εξαιρετικά επαχθείς, όπως προκύπτει από τη σύγκριση του εύρους των επιτρεπτών χρήσεων της θιγόμενης ιδιοκτησίας πριν και μετά τη θέσπιση της κανονιστικής πράξης χαρακτηρισμού της περιοχής εντός της οποίας εμπίπτει.
