Μονομερή ρύθμιση «απειλεί» να φέρει η κυβέρνηση, έτοιμοι να «παγώσουν» την εκταμίευση της δόσης του 1 δισ. οι δανειστέςΡεπορτάζ
Γιώργος Χατζηδημητρίου
Επεισοδιακή τροπή έλαβε χθες η διαπραγμάτευση μεταξύ κυβέρνησης και δανειστών για τις νέες ρυθμίσεις που αφορούν την προστασία της κύριας κατοικίας.
Η κυβέρνηση «απειλεί» να προχωρήσει μονομερώς, καταθέτοντας αύριο στη Βουλή έναν νέο νόμο στη βάση της αρχικής συμφωνίας με τις τράπεζες.
Οι δανειστές, σηκώνοντας το γάντι, διαμηνύουν εξωδίκως ότι, αν η κυβέρνηση προχωρήσει σε μονομερείς αποφάσεις, τότε θα δοκιμαστούν οι σχέσεις της με τους εταίρους και θα «παγώσει» η εκταμίευση της δόσης του 1 δισ. ευρώ, κάτι που θα επηρεάσει αρνητικά τις αγορές.
Το θρίλερ άρχισε να εκτυλίσσεται από νωρίς χθες το πρωί. Ο Ντέκλαν Κοστέλο, ο οποίος βρέθηκε στην Αθήνα για το συνέδριο που συνδιοργάνωσαν το ΙΟΒΕ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, περιγράφοντας τη δυσκολία, υπογράμμισε ότι παρά τις καθημερινές διαβουλεύσεις υπάρχουν ακόμη πολλά ανοιχτά δομικά ζητήματα και συνεπώς απομένει να διανυθεί αρκετός δρόμος έως το άτυπο Eurogroup της 5ης Απριλίου, όπου μετέθεσε τα απώτατα χρονικά όρια για την επίτευξη συμφωνίας.
«Yπό αίρεση»
Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής στην τρόικα όχι μόνο δήλωσε τη διαφωνία του με τις προτάσεις που έχει καταθέσει το οικονομικό επιτελείο, αλλά έθεσε πρώτη φορά και δημοσιονομικό ζήτημα, υποστηρίζοντας ότι το κόστος της κυβερνητικής λύσης «είναι υπό αίρεση», καθώς θα ανέλθει στα 800.000.000 ευρώ κλιμακωτά έως το 2022.
Ο πολιτικός υδράργυρος ανέβηκε κατακόρυφα αμέσως μετά, όταν το Μαξίμου με ανεπίσημη ενημέρωση -η οποία ανακίνησε και σενάρια πρόωρων εκλογών- ανακοίνωσε την απόφασή του, σε περίπτωση ναυαγίου της διαπραγμάτευσης, να καταθέσει την Παρασκευή μονομερώς το νομοσχέδιο για την προστασία της πρώτης κατοικίας στη βάση της συμφωνίας που έχει επιτευχθεί με τις τράπεζες και την ΤτΕ.
Υψηλόβαθμες κοινοτικές πηγές, με τη σειρά τους, απαντώντας στο τελεσίγραφο, αναγνώρισαν μεν ότι η χώρα βρίσκεται πλέον εκτός προγραμμάτων, γεγονός που παρέχει μεγαλύτερη πολιτική ευχέρεια κινήσεων, ωστόσο διαμήνυσαν απειλητικά ότι το πιθανότερο έπειτα από αυτό θα είναι το «πάγωμα» της δόσης στο επόμενο Eurogroup.
Βεβαίως, όπως αναγνώριζαν, η Ελλάδα έχει υψηλό απόθεμα ασφαλείας (37 δισ. ευρώ) και δεν επείγεται για λύσεις.
Ομως η αναστολή εκταμίευσης της δόσης, εκτός από αρνητικός οιωνός για τις αγορές σε μια περίοδο που τα ελληνικά ομόλογα ξαναβγαίνουν στο ξέφωτο, ενδέχεται να συμπαρασύρει σε ναυάγιο το κυβερνητικό σχέδιο για πρόωρη αποπληρωμή των ακριβών δανείων του ΔΝΤ που θα είχε ειδικό προεκλογικό βάρος.
Τα μέτωπα της διαφωνίας με τους θεσμούς
Οι διαφωνίες κυβέρνησης – δανειστών επικεντρώνονται τόσο στο εύρος των δανειοληπτών που θα περάσουν τον πήχη της προστασίας με τις νέες ρυθμίσεις για την πρώτη κατοικία όσο και σε τρία κρίσιμης σημασίας μέτωπα.
1 Το μεγαλύτερο ίσως αγκάθι είναι η επιθυμία της κυβέρνησης να εντάξει στο νέο πλαίσιο και τα ενυπόθηκα επιχειρηματικά δάνεια. («Εχουμε φάει πολύ ξύλο γι’ αυτό» έχει εξομολογηθεί υψηλόβαθμος κυβερνητικός παράγοντας.) Ο «λογαριασμός» της ρύθμισης, σύμφωνα με τις επίσημες εκτιμήσεις της ΤτΕ, «δεν είναι υπερβολικός», καθώς φτάνει τα 2 δισ. ευρώ. Οι δανειστές, ωστόσο, αρνούνται να δώσουν τη συγκατάθεσή τους, υποστηρίζοντας ότι οι περισσότεροι επιχειρηματίες προσαρμόζουν τις φορολογικές δηλώσεις τους κοντά ή και κάτω από τα αφορολόγητα όρια, με αποτέλεσμα να αποκρύπτουν εισοδήματα και να εμφανίζονται ως αναξιοπαθούντες.
2Το δημοσιονομικό: «Το κόστος των 200.000.000 ευρώ μπορεί να φαίνεται διαχειρίσιμο, αλλά φτάνει τα 800.000.000 ευρώ σε ορίζοντα τετραετίας» υποστήριξε χθες από την Αθήνα ο Ντέκλαν Κοστέλο, βάζοντας -δημόσια, τουλάχιστον- για πρώτη φορά τη δημοσιονομική παράμετρο. Βεβαίως, όπως υπογραμμίζει η κυβέρνηση, και αυτό είναι αντιμετωπίσιμο, δεδομένου ότι υπάρχει δημοσιονομικός χώρος προκειμένου το κράτος να συμμετάσχει στην επιδότηση της δόσης. Οι δανειστές, αντίθετα, επισείουν απειλητικά το επιχείρημα ότι, αν η Αθήνα επιμείνει στις θέσεις της, τότε δεν θα ήταν ιδιαίτερα δύσκολο για τη Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ε.Ε. να χαρακτηρίσει το μέτρο «αθέμιτη κρατική επιδότηση» προς τις tράπεζες και να το απορρίψει.
3Ο «ισχύων» νόμος Κατσέλη: Οι δανειστές θεωρούν «αιτία πολέμου» τις διατάξεις του νόμου, που έχουν μεν καταργηθεί, αλλά παραμένουν επί της ουσίας σε ισχύ, και αφορούν προβλέψεις για τη δικαστική ρύθμιση των χρεών. Oπως υποστηρίζουν, οι επιτήδειοι οφειλέτες θα μπορούν αρχικά να υπαχθούν στην εξωδικαστική πλατφόρμα και στη συνέχεια να μεταπηδήσουν στη δικαστική προστασία.
Εξ αυτού επιμένουν σε όρια-σοκ για την πρώτη κατοικία. Αντί για 130.000 ευρώ συνολική οφειλή και 250.000 ευρώ αντικειμενική αξία, βάζουν τώρα τον πήχη στα 50.000 ευρώ και τα 130.000 ευρώ αντίστοιχα.
Ο δανειολήπτης που θα ενταχθεί στον διάδοχο νόμο Κατσέλη θα πρέπει να έχει καταθέσεις το μέγιστο 20.000 ευρώ, από 50.000 ευρώ που αρχικώς περιελάμβανε ο νέος νόμος. Το ετήσιο εισόδημα για φυσικό πρόσωπο χωρίς οικογένεια ορίζεται στα 13.000 ευρώ και φτάνει στα 30.000 ευρώ για τριμελή οικογένεια.
