Ο πρώην Ιεροσολύμων επέστρεψε στην Ελλάδα, 14 χρόνια μετά την κρίση στο Πατριαρχείο, με κλονισμένη υγείαΡεπορτάζ
Αντώνης Τριανταφύλλου
Στην Αθήνα νοσηλευόμενος σε ιδιωτικό θεραπευτήριο βρίσκεται από το βράδυ της Πέμπτης ο Πατριάρχης πρώην Ιεροσολύμων Ειρηναίος. Ο πρωταγωνιστής της κρίσης στα Ιεροσόλυμα το 2005 ύστερα από 14 ολόκληρα χρόνια επέστρεψε στην Ελλάδα την περασμένη Πέμπτη με πολύ κλονισμένη υγεία.
Σωματικά είναι ιδιαίτερα καταβεβλημένος, αλλά πνευματικά αρχίζει να ανακάμπτει. Ο κ. Ειρηναίος αναρρώνει νοσηλευόμενος σε ιδιωτικό θεραπευτήριο στην Αθήνα. Εκεί τον επισκέφθηκε ιδιωτικά και χωρίς τυμπανοκρουσίες ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, που πήρε πρωτοβουλία και πρότεινε να έλθει ο πρώην Πατριάρχης στην Ελλάδα για φροντίδα υπό την επίβλεψη της Αρχιεπισκοπής.
Η ζωή του κ. Ειρηναίου θα μπορούσε να είναι πρώτης τάξης σενάριο για ένα χολιγουντιανό πολιτικό και ιστορικό θρίλερ. Ο Μανώλης Σκοπελίτης, αμούστακο παιδί 13 χρονών, έφτασε το 1953 στους Αγίους Τόπους και αντίκρισε με δέος τον Πανάγιο Τάφο και τον Ναό της Αναστάσεως.
Οι μοναχοί τον κοιτούσαν με δυσπιστία, αλλά ο ίδιος είχε βάλει σκοπό της ζωής του να υπηρετήσει την Αγιοταφιτική Αδελφότητα. Τα χρόνια πέρασαν, ο Μανώλης εκάρη μοναχός και πήρε το όνομα Ειρηναίος.
Σπούδασε στη Θεολογική Σχολή της Αθήνας, ανέβηκε στους βαθμούς της ιεροσύνης και έγινε μητροπολίτης Ιεραπόλεως. Επέστρεψε στην Αθήνα το 1979 υπηρετώντας ως έξαρχος του Παναγίου Τάφου. Το 2000 ο γηραιός και ασθενής Πατριάρχης Ιεροσολύμων Διόδωρος ετελεύτησε το ζην.
Οι ψίθυροι για την οικονομική διαχείριση επί Διοδώρου της τεράστιας περιουσίας του Πατριαρχείου σε Ισραήλ, Παλαιστίνη και Ιορδανία είχαν αρχίσει να γίνονται φωνές διαμαρτυρίας από την πλευρά των Παλαιστινίων.
Οκτώ μήνες μετά τον θάνατο του Πατριάρχη Διοδώρου, έπειτα από έντονο παρασκηνιακό διπλωματικό και εκκλησιαστικό θρίλερ, καθώς το Ισραήλ τον είχε διαγράψει από τους εκλόγιμους, ο μητροπολίτης Ιεραπόλεως Ειρηναίος εκλέχθηκε στις 13 Αυγούστου Πατριάρχης Ιεροσολύμων.
Εύθραυστη ισορροπία
Το αποτέλεσμα επικύρωσαν αμέσως οι Ιορδανοί και οι Παλαιστίνιοι, όχι όμως οι Ισραηλινοί. Ως Πατριάρχης ο κ. Ειρηναίος προσπάθησε να κρατήσει μια εύθραυστη ισορροπία. Επί περίπου τέσσερα χρόνια φάνηκε να κερδίζει το στοίχημα, διατηρώντας τις παραδοσιακά καλές σχέσεις του με τους Αραβες και προσπαθώντας να κερδίσει και την εμπιστοσύνη των καχύποπτων Ισραηλινών.
Στα τέλη του 2004 άρχισαν να υπάρχουν δημοσιογραφικές διαρροές περί μισθωτηρίου-πωλητηρίου σε δύο στρατηγικής σημασίας ακίνητα του Πατριαρχείου στην παλιά πόλη της Ιερουσαλήμ, στα ξενοδοχεία Πέτρα και Ιμπίριαλ, καθώς και στην οικία Μουαζαμία.
Ως αγοραστής φερόταν η ριζοσπαστική σιωνιστική οργάνωση Ateret Cohanim. Η εταιρία, που κατηγορείται ότι λειτουργεί ως όχημα για την εδραίωση του εβραϊκού εποικισμού στα Παλαιστινιακά Εδάφη μέσω της αγοράς γης, παρουσίασε πληρεξούσια έγγραφα εξουσιοδότησης που έφεραν την υπογραφή του Πατριάρχη Ειρηναίου, ενώ όλα τα διαδικαστικά διεκπεραίωσε ο -τότε- οικονομικός διαχειριστής του Πατριαρχείου Νίκος Παπαδήμας.
Στο άκουσμα των εξελίξεων ο Παπαδήμας εξαφανίστηκε, το αραβόφωνο ποίμνιο εξοργίστηκε, η Ιορδανία και η Παλαιστινιακή Αρχή απέσυραν την εμπιστοσύνη τους προς τον Πατριάρχη Ειρηναίο, που βρέθηκε στη δίνη του κυκλώνα.
Οι φήμες περί κακοδιαχείρισης άρχισαν να δυναμώνουν τις φωνές εντός και εκτός Πατριαρχείου για την αποπομπή Ειρηναίου. Τον Μάιο του 2005 η Αγιοταφιτική Αδελφότητα αποκήρυξε τον κ. Ειρηναίο, προκειμένου να σώσει το Πατριαρχείο. Ο κ. Ειρηναίος αρνιόταν να παραιτηθεί.
Λίγες ημέρες μετά μείζων και υπερτελής Σύνοδος που συγκάλεσε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος στην Κωνσταντινούπολη διέγραψε τον κ. Ειρηναίο από τα Δίπτυχα και τον υποβίβασε στον βαθμό του μοναχού.
