Στους κύκλους των εργαζομένων της ΔΕΗ έχουν να λένε για το… σύνδρομο του εκάστοτε διευθύνοντος συμβούλου της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού κατά την πρώτη επίσκεψή του στις εγκαταστάσεις του νομού Κοζάνης.
Πρόκειται για το δέος που τον καταλαμβάνει διαπιστώνοντας ιδίοις όμμασι το κολοσσιαίο, από κάθε πλευρά, έργο που συντελείται στο ενεργειακό κέντρο της Ελλάδας, όπως και το μέγεθος των μέσων που χρησιμοποιούνται για την επίτευξη του στόχου. Τότε μόνο αντιλαμβάνεται ότι η επιχείρηση την οποία διοικεί δεν είναι συγκρίσιμη με οποιαδήποτε άλλη σε ελληνικό έδαφος.
Είναι αλήθεια ότι μόνο όταν βρεθείς εκεί, στις μονάδες της ΔΕΗ στην Πτολεμαΐδα, συνειδητοποιείς πως ό,τι γνώριζες για βιομηχανική παραγωγή και εξόρυξη στην Ελλάδα είναι μπροστά τους μικρό! Τεράστιοι ατμοηλεκτρικοί σταθμοί -αυτός της Καρδιάς σε υποδέχεται στην περιοχή-, πελώρια επιφανειακά ορυχεία λιγνίτη, θεόρατοι εκσκαφείς (μεγάλοι όσο ένα ποδοσφαιρικό γήπεδο και ψηλότεροι από πολυκατοικία) δουλεύουν ακατάπαυστα, χάρη στους εργαζομένους της ΔΕΗ, για να καλύψουν τις ενεργειακές ανάγκες της χώρας μας. Στην αντίπερα όχθη, αυτή η γιγαντιαία δραστηριότητα έχει και τις αρνητικές επιπτώσεις της στην περιοχή, με πρώτη και κύρια την επιβάρυνση του φυσικού περιβάλλοντος. Το νέφος, από τις καύσεις των ηλεκτροπαραγωγών σταθμών, σκεπάζει τον τόπο και είναι αμέσως ορατό, ενώ η σκόνη…κυριαρχεί παντού.
Ωστόσο, για τους κατοίκους της Πτολεμαΐδας και των γύρω κοινοτήτων αυτά αποτελούν μέρος της καθημερινότητάς τους.
Επειδή συζητείται έντονα τελευταία σε κυβερνητικούς και επιχειρηματικούς κύκλους η ιδιωτικοποίηση-εκποίηση παραγωγικών μονάδων της ΔΕΗ, κατόπιν εντολών της τρόικας, παραθέτουμε μερικούς χαρακτηριστικούς αριθμούς (σ.σ.: τα στοιχεία αντλήθηκαν από κείμενο του τέως βοηθού γενικού διευθυντή Ορυχείων ΔΕΗ Χρήστου Δαβάκου, στο βιβλίο «Κοζάνη, η ενεργειακή καρδιά της Ελλάδας») και άλλες ενδιαφέρουσες πληροφορίες, για να γίνει αντιληπτό τι θέλουν κάποιοι να φύγει από τα χέρια του κράτους, με ό,τι αυτό συνεπάγεται:
Ο νομός Κοζάνης είναι το μεγαλύτερο ενεργειακό κέντρο των Βαλκανίων, κατέχει τη δεύτερη θέση στην Ευρώπη και την 6η σε όλο τον κόσμο.
Σύμφωνα με έρευνες στη γεωλογική λεκάνη Φλώρινας – Αμυνταίου – Πτολεμαΐδας, Κοζάνης – Σερβίων είναι συγκεντρωμένοι 6 δισ. τόνοι (εκμεταλλεύσιμοι 3,5 δισ.), από τους 10 δισ. που είναι τα γεωλογικά αποθέματα όλης της χώρας. Τα εναπομείναντα προς εκμετάλλευσιν αποθέματα, έπειτα από 50 χρόνια εξόρυξης, ανέρχονται περίπου σε 1,8-2 δισ. τόνους, που αντιστοιχούν σε 300.000.000 τόνους πετρελαίου, η αξία τους είναι 60 δισ. ευρώ και με τους σημερινούς ρυθμούς παραγωγής επαρκούν για 35-40 χρόνια.
Σήμερα η εκμετάλλευση του λιγνίτη από τη ΔΕΗ, για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις κατανάλωσης των 6 ΑΗΣ (ατμοηλεκτρικών σταθμών) Κοζάνης & Φλώρινας, γίνεται παράλληλα από τέσσερα συγκροτήματα ορυχείων.
Η εξόρυξη του λιγνίτη γίνεται επιφανειακά σε ανοιχτά, υπαίθρια ορυχεία, αφού πρώτα απομακρυνθούν τα άγονα υπερκείμενα υλικά και αποκαλυφθούν τα λιγνιτικά στρώματα. Στα ορυχεία λειτουργούν σήμερα 42 ηλεκτροκίνητοι καδοφόροι εκσκαφείς -μερικοί κολοσσιαίων διαστάσεων- διάφορων τύπων και μεγεθών.
Η μεταφορά του λιγνίτη και των άγονων υλικών στον προορισμό τους γίνεται με ηλεκτροκίνητους ταινιόδρομους. Ο λιγνίτης μεταφέρεται στους ΑΗΣ για να καεί, ενώ τα άγονα υλικά μεταφέρονται και αποτίθενται σε επιλεγμένες περιοχές κοντά στο ορυχείο. Το συνολικό μήκος των εγκατεστημένων ταινιοδρόμων στα ορυχεία υπερβαίνει τα 230 χιλιόμετρα.
Για την υποστήριξη του πάγιου ηλεκτροκίνητου εξοπλισμού και την εξόρυξη-απομάκρυνση των σκληρών σχηματισμών χρησιμοποιούνται περισσότερα από 1.000 ντιζελοκίνητα μηχανήματα, καθώς και 1.200 φορτηγά εργολάβων, για συμπληρωματικά έργα (εκσκαφή, φόρτωση, μεταφορά).
Προκειμένου να παραχθούν 50.000.000 τόνοι λιγνίτη ετησίως μετακινούνται περίπου 330.000.000 κυβικά μέτρα από άγονα υλικά και λιγνίτη τον χρόνο. Δηλαδή περίπου 1.000.000 κυβικά μέτρα τη μέρα. Με άλλα λόγια αλλάζει θέση κάθε μέρα ένα μικρό βουνό! Οι έξι μονάδες παράγουν σήμερα το 50% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας. Τις δεκαετίες του ’80 και του ’90 η παραγόμενη ενέργεια από τις μονάδες της Πτολεμαΐδας έφτανε το 70% της συνολικής εγχώριας ενέργειας.
Δημήτρης Κυριακόπουλος
