Η συζήτηση γύρω από την ακρίβεια και τις πιέσεις που δέχεται η ελληνική αγορά επανέρχεται στο προσκήνιο, με φόντο τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο που βρίσκεται σε εξέλιξη, προκαλώντας έντονη ανησυχία για τις επιπτώσεις στην ενέργεια, τις μεταφορές και τελικά στις τιμές των προϊόντων.
Εκπρόσωποι της αγοράς επισημαίνουν ότι ήδη καταγράφονται ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά, ενώ παράλληλα εκφράζονται φόβοι ότι αν η σύγκρουση παραταθεί, το κόστος παραγωγής, μεταφοράς και εισαγωγών θα αυξηθεί σημαντικά, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους καταναλωτές.
Οι πρώτες αντιδράσεις της αγοράς
Η κ. Κουκουμέρια, εκπρόσωπος της αγοράς και των αρτοποιών, αναφέρθηκε στις εξελίξεις που καταγράφονται τις τελευταίες ημέρες, σημειώνοντας ότι προς το παρόν δεν έχουν εμφανιστεί σημαντικές αυξήσεις στις πρώτες ύλες, ωστόσο η κατάσταση παρακολουθείται στενά λόγω της ενεργειακής αβεβαιότητας.
«Την εβδομάδα που διανύσαμε, δεν είχαμε κάποια αύξηση στα μεταφορικά κυρίως, γιατί αυτό που βλέπουμε και εμείς στις αντλίες είναι το θέμα του πετρελαίου. Να πω ότι σαν επιχειρήσεις, πάρα πολλές, συνήθως εκτός από μεγάλες πόλεις, χρησιμοποιούν το πετρέλαιο ως καύσιμη ύλη», εξήγησε αρχικά και συνέχισε:
«Προφανώς και δυστυχώς, όσο αυτός ο πόλεμος τραβάει σε μάκρος, σίγουρα θα δούμε αλλαγές. Μέχρι στιγμής, στις πρώτες ύλες που έχουμε παραλάβει την προηγούμενη εβδομάδα, είτε αυτό είναι αλεύρι, είτε είναι ηλιέλαιο, είτε οτιδήποτε, δεν έχουμε ανατιμήσεις. Σίγουρα έχουμε και κάποια αποθέματα. Επιχειρήσεις είμαστε, μια επιχείρηση δεν έχει αποθήκη μηδέν ποτέ. Οπότε περιμένουμε, κοιτάμε».
Η ίδια υπογράμμισε ότι πολλές επιχειρήσεις διατηρούν αποθέματα πρώτων υλών, γεγονός που προς το παρόν συγκρατεί τις τιμές, ωστόσο η εξέλιξη του πολέμου θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για το επόμενο διάστημα.
Καταγγελίες για αδικαιολόγητες αυξήσεις
Από την πλευρά του, ο Απόστολος Ραυτόπουλος, πρόεδρος Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδος, έκανε λόγο για ήδη καταγεγραμμένες αυξήσεις σε προϊόντα πρώτης ανάγκης, αφήνοντας αιχμές για φαινόμενα κερδοσκοπίας.
«Από την πρώτη του μήνα έχουμε δει αυξήσεις με την πρώτη τουφεκιά που έπεσε, έχουμε δει αυξήσεις και στα κατεψυγμένα, και στις κονσέρβες. Ενδεικτικά να σας αναφέρω, ένα προϊόν το οποίο ήταν σε προσφορά πάλι, που είχε 90 λεπτά, έχει σήμερα 94 λεπτά. Παράδειγμα, μία μαργαρίνη των 200 γραμμαρίων, η οποία την Παρασκευή είχε 1,03 ευρώ το Σάββατο έχει 1,23. Σε προσφορά την Παρασκευή, σε προσφορά και το Σάββατο», επεσήμανε και προσέθεσε:
«Θα μας πουν ότι οφείλεται στον πόλεμο. Αλλά αυτό το οποίο μας λένε, είναι ότι υπάρχουν αποθέματα, ιδίως στις μεγάλες αλυσίδες, για περίπου έξι εβδομάδες. Είναι αδικαιολόγητες οι οποιεσδήποτε αυξήσεις γίνονται σήμερα».
Συνεχίζοντας, ο ίδιος υποστήριξε ότι οι μεταβολές στις τιμές εμφανίζονται ακόμη και μέσα σε λίγες ώρες, ενώ καταγράφηκαν περιπτώσεις όπου προϊόντα αποσύρονται από προσφορές και επανέρχονται σε αυτές πολύ σύντομα.
«Και σήμερα που μιλάμε, που θα πάμε μόλις ανοίξουν οι αλυσίδες να κάνουμε μία έρευνα αγοράς, θα διαπιστώσουμε ότι από το Σάββατο είμαστε σε πολλά, όχι σε όλα, σε πολλά προϊόντα πρώτης ανάγκης, θα είναι αυξημένα σε σχέση με το Σάββατο. Μπορεί να βρίσκονται και πάλι σήμερα σε προσφορά. Και το Σάββατο σε προσφορά. Αλλά έχει μειωθεί η προσφορά. Ένα προϊόν το είχες σε προσφορά, το βγάζεις και το πας στην αρχική τιμή. Όταν το έχεις σε προσφορά, πρέπει να το διατηρήσεις αφού το αφαίρεσες από την προσφορά και το πήγες στην αρχική τιμή, ένα μήνα. Όχι να μην το διατηρήσεις ένα μήνα. Στις επόμενες 48 ώρες, πάλι αυτό το προϊόν που πήγε στην αρχική τιμή, θα πάει σε προσφορά», τόνισε.
Πιέσεις στην οικονομία αν παραταθεί ο πόλεμος
Η πιθανότητα παρατεταμένης κρίσης στη Μέση Ανατολή δημιουργεί έντονες ανησυχίες για τις επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία, κυρίως μέσω της ενέργειας, των μεταφορών και των εισαγωγών πρώτων υλών.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις:
- Σε διάστημα 1–2 εβδομάδων κρίσης, το κόστος εισαγωγών μπορεί να αυξηθεί περίπου 5%, ενώ το κόστος μεταφοράς κατά 10% έως 15%.
- Αν η κρίση διαρκέσει 3–5 εβδομάδες, το κόστος εισαγωγών ενδέχεται να αυξηθεί 10% έως 15%, ενώ τα μεταφορικά κόστη μπορεί να φτάσουν ακόμη και 25% έως 40%.
Παράλληλα εκτιμάται ότι:
- ο χρόνος παράδοσης προϊόντων μπορεί να αυξηθεί από 3 έως 10 ημέρες,
- οι εισαγωγές να μειωθούν από 2% έως 5%,
- οι εξαγωγές να καταγράψουν πτώση από 1% έως 4%, επηρεάζοντας την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.
