Η τελευταία δοκιμασία των αστροναυτών
Στο πλέον κρίσιμο και τεχνικά απαιτητικό στάδιο εισέρχεται η αποστολή Artemis II της NASA, καθώς το πλήρωμα ολοκληρώνει την τροχιά του γύρω από τη Σελήνη και ξεκινά τη διαδικασία επιστροφής στη Γη.
Παρά τη μέχρι στιγμής επιτυχημένη πορεία, η φάση της επανεισόδου στην ατμόσφαιρα αποτελεί το πιο επικίνδυνο και αβέβαιο σκέλος της αποστολής, από το οποίο θα κριθεί και η τελική της έκβαση.
Η τελική προσέγγιση και η αποσύνδεση
Τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου, το διαστημόπλοιο Orion spacecraft αναμένεται να ολοκληρώσει ένα ταξίδι περίπου 1,1 εκατομμυρίων χιλιομέτρων και να εισέλθει στη φάση προσέγγισης της Γης. Στις 02:33 π.μ. ώρα Ελλάδας, σε υψόμετρο περίπου 122 χιλιομέτρων, θα πραγματοποιηθεί μια κομβική διαδικασία: η αποσύνδεση της μονάδας υπηρεσίας από την κάψουλα του πληρώματος.
Από εκεί και πέρα, οι τέσσερις αστροναύτες –Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch και Jeremy Hansen– θα βασίζονται αποκλειστικά στα συστήματα της κάψουλας για την επιβίωσή τους, καθώς θα ξεκινήσει η βίαιη είσοδος στην ατμόσφαιρα με ταχύτητα που προσεγγίζει τα 40.000 χιλιόμετρα την ώρα.
Η πιο επικίνδυνη φάση: επανείσοδος και θερμικό φορτίο
Η επανείσοδος χαρακτηρίζεται από ακραίες φυσικές συνθήκες. Η κάψουλα προστατεύεται από θερμική ασπίδα πάχους περίπου 7,5 εκατοστών, η οποία καλείται να αντέξει θερμοκρασίες που φτάνουν έως και τους 2.760 βαθμούς Κελσίου. Το θερμικό φορτίο δημιουργεί ένα περιβάλλον που συχνά περιγράφεται ως «κόλαση επανεισόδου», καθώς η τριβή με την ατμόσφαιρα προκαλεί υπερθέρμανση και έντονες μηχανικές καταπονήσεις.
Ταυτόχρονα, σχηματίζεται γύρω από το σκάφος ένα στρώμα πλάσματος -υπερθερμασμένου αερίου- το οποίο προκαλεί προσωρινή διακοπή επικοινωνίας με το κέντρο ελέγχου. Για λίγα λεπτά, το πλήρωμα θα επιχειρεί χωρίς άμεση επαφή με τη Γη, γεγονός που αυξάνει την επιχειρησιακή αβεβαιότητα.
Η επιβράδυνση και η προσθαλάσσωση
Αφού η κάψουλα ξεπεράσει τη φάση της μέγιστης θερμικής καταπόνησης, ενεργοποιείται το σύστημα επιβράδυνσης. Αρχικά ανοίγουν δύο μικρά αλεξίπτωτα που μειώνουν την ταχύτητα στα περίπου 480 χιλιόμετρα την ώρα. Στη συνέχεια αναπτύσσονται τα κύρια αλεξίπτωτα, μειώνοντας την ταχύτητα κάτω από τα 32 χιλιόμετρα την ώρα.
Η προσθαλάσσωση αναμένεται στις 03:07 π.μ. ώρα Ελλάδας στον Ειρηνικό Ωκεανό, στα ανοικτά της Καλιφόρνιας, όπου βρίσκεται σε ετοιμότητα το αμερικανικό πλοίο USS John P Murtha για την ανάκτηση της κάψουλας και του πληρώματος.
«Δεν υπάρχει σχέδιο Β»
Η επιτυχία της διαδικασίας εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από την απόδοση της θερμικής ασπίδας. Ο διοικητής της NASA, Jared Isaacman, έχει επισημάνει ότι δεν υπάρχει εναλλακτικό σενάριο σε περίπτωση αστοχίας του συστήματος προστασίας, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ομαλής ολοκλήρωσης της επανεισόδου.
Βέβαια, η επιφυλακτικότητα της NASA βασίζεται και σε προηγούμενα δεδομένα. Κατά την αποστολή Artemis I, η μη επανδρωμένη κάψουλα Orion παρουσίασε φθορές στη θερμική της ασπίδα, με περισσότερα από 100 σημεία να εμφανίζουν απώλεια υλικού.
Η έρευνα που ακολούθησε κατέδειξε ότι παγιδευμένα αέρια στο υλικό της ασπίδας δημιούργησαν ρωγμές και αποκολλήσεις. Ως απάντηση, οι μηχανικοί προχώρησαν σε τροποποιήσεις, επιλέγοντας πιο απότομη τροχιά επανεισόδου, ώστε να μειωθεί η χρονική έκθεση στα ανώτερα θερμά στρώματα της ατμόσφαιρας.
Δεκατρία λεπτά υψηλής έντασης
Η συνολική διάρκεια της κρίσιμης φάσης, από την είσοδο στην ατμόσφαιρα έως την προσθαλάσσωση, υπολογίζεται σε περίπου 13 λεπτά. Ένα χρονικό διάστημα σύντομο, αλλά επιχειρησιακά πυκνό, καθώς όλες οι βασικές λειτουργίες εξελίσσονται με υψηλές ταχύτητες και περιορισμένα περιθώρια αντίδρασης.
