Εχει πάνω από 300 δημοσιεύσεις στη διεθνή βιβλιογραφία. Θεωρείται μία από τις πιο επιδραστικές προσωπικότητες της σύγχρονης ευρωπαϊκής ιατρικής. Και το έργο του άλλαξε την εκπαίδευση και την πρακτική των ουρολόγων διεθνώς. Ο Ευάγγελος Λιάτσικος έγινε ο γιατρός που έκανε την πρώτη τηλεχειρουργική ρομποτική επέμβαση στην Ελλάδα από την Κίνα.
- Από τον Βασίλη Γαλούπη
Και δήλωσε, ενθουσιασμένος, πως «αυτό είναι μόνο η αρχή»! Πριν από λίγες ημέρες πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα μια πρωτοποριακή ιατρική επέμβαση. Ενας ασθενής με καρκίνο του προστάτη χειρουργήθηκε στην Αθήνα, αλλά ο χειρουργός δεν βρισκόταν στο ίδιο νοσοκομείο, ούτε καν στην ίδια χώρα. Πραγματοποίησε τη ρομποτική επέμβαση εξ αποστάσεως από την πόλη Γουχάν της Κίνας, περίπου 8.000 χιλιόμετρα μακριά από τον ασθενή.
Μιλώντας στην εκπομπή «Συνδέσεις» του ΕΡΤnews, ο καθηγητής Ιατρικής και διευθυντής της Ουρολογικής Κλινικής στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών, είπε πως είναι «μια τεχνολογική εξέλιξη το να είσαι κάπου τόσο μακριά και να στήνεσαι σε ένα δωμάτιο με τη γραβάτα σου και να χειρουργείς έναν άνθρωπο τόσο μακριά».
Συνέχισε, ωστόσο, τονίζοντας πως «στην Αθήνα ήταν μια ομάδα που αν γινόταν κάτι έκτακτο, όπως ένας σεισμός σαν της Βενεζουέλας, θα μπορούσε να αναλάβει τον ασθενή. Το πιο συγκλονιστικό ήταν ότι δεν υπήρχε καμία καθυστέρηση, ήταν σαν να ήμουν δίπλα του. Αυτή η σύζευξη γίνεται με αποκλειστικές δικτυακές γραμμές. Οι Κινέζοι έχουν εξασφαλίσει τη διαδρομή Κίνα – Φρανκφούρτη και εμείς από εκεί στην Αθήνα».
Για να ολοκληρώσει: «Tώρα ο δορυφόρος υπολείπεται, πλέον τα κάνουμε με σύνδεση οπτικών ινών. Η τεχνολογία της ρομποτικής υπήρχε, σήμερα τα μηχανήματα μπορούν να υποστηριχθούν από τη σύνδεση αυτή. Αυτά τα βλέπαμε κάποτε στις ταινίες. Η λογική της τηλεϊατρικής με ρομποτικά μηχανήματα είναι να μπορεί να εκπαιδεύσεις χειρουργούς χωρίς να ταξιδέψεις και να χειρουργείς από απόσταση. Και αυτό είναι μόνο η αρχή. Ο ασθενής ήταν πλήρως ενήμερος και πολύ ενθουσιασμένος επειδή πρωτοπόρησε».
Ο καθηγητής εκτίμησε ότι χειρουργικές επεμβάσεις όπως αυτή που έκανε από την Κίνα θα γίνονται πλέον όλο και πιο συχνά. Η ρομποτική θεραπεία προστάτη «Aquablation» είναι μια σύγχρονη, ασφαλής, προηγμένη, ελάχιστα επεμβατική και αποτελεσματική θεραπεία για ασθενείς που πάσχουν από καλοήθη υπερπλασία του προστάτη. Χρησιμοποιεί πίδακα νερού με ρομποτική ακρίβεια για την εκτομή του υπερπλαστικού ιστού του προστάτη, προσφέροντας μακροχρόνια ανακούφιση. Είναι η μόνη μέθοδος που αφαιρεί τον υπερπλαστικό ιστό του προστάτη χωρίς θερμότητα, μειώνοντας τον κίνδυνο βλάβης στις γειτονικές με τον προστάτη δομές και τα γύρω νεύρα. Ετσι διατηρούνται σε πολύ μεγάλα ποσοστά βασικές για τον άνδρα λειτουργίες, όπως η εκσπερμάτιση, η εγκράτεια κ.ά.
Η επιτυχής ολοκλήρωση της επέμβασης δείχνει στην πράξη πώς η ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να μετατρέψει δύο απομακρυσμένα σημεία του πλανήτη σε έναν ενιαίο χειρουργικό χώρο. Στην Αθήνα βρισκόταν ο ασθενής και η τοπική χειρουργική ομάδα, ενώ στη Γουχάν ο καθηγητής Ευάγγελος Λιάτσικος χειριζόταν το ρομποτικό σύστημα, πραγματοποιώντας την επέμβαση με ακρίβεια και ασφάλεια. Η διαδικασία πραγματοποιήθηκε μέσω του ρομποτικού συστήματος EDGE, με τηλεπικοινωνιακό δίκτυο που επέτρεψε τον απαραίτητο συγχρονισμό ανάμεσα στις δύο χώρες.
Σε τέτοιες εφαρμογές, η αξιοπιστία της σύνδεσης, ο ελάχιστος χρόνος απόκρισης και η σταθερότητα του συστήματος αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για την ασφάλεια του ασθενούς. Η τηλεχειρουργική αποτελεί μία από τις πιο προηγμένες εφαρμογές της ψηφιακής υγείας. Η βασική της υπόσχεση είναι ότι ο εξειδικευμένος χειρουργός δεν χρειάζεται να βρίσκεται απαραίτητα στον ίδιο χώρο, στην ίδια πόλη ή ακόμη και στην ίδια χώρα με τον ασθενή. Αυτό μπορεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο παρέχονται υψηλής εξειδίκευσης ιατρικές υπηρεσίες, ιδίως σε περιπτώσεις που η πρόσβαση σε κορυφαίους χειρουργούς ή εξειδικευμένα κέντρα είναι περιορισμένη.
Για τον ασθενή, το πιθανό όφελος στο μέλλον δεν αφορά μόνο την τεχνολογική καινοτομία. Αφορά την πρόσβαση σε προηγμένες θεραπευτικές λύσεις, τη δυνατότητα διασύνδεσης με διεθνείς ομάδες και τη μεταφορά εξειδικευμένης τεχνογνωσίας εκεί όπου υπάρχει ανάγκη. Η συγκεκριμένη επέμβαση δεν αποτελεί μόνο τεχνολογικό επίτευγμα. Αναδεικνύει και ένα νέο μοντέλο συνεργασίας ανάμεσα σε επιστημονικά κέντρα, πανεπιστημιακούς γιατρούς, ιδιωτικές κλινικές και διεθνή δίκτυα τεχνολογίας.
Η δυνατότητα πραγματοποίησης χειρουργικής πράξης από απόσταση μπορεί να ενισχύσει τη διεπιστημονική συνεργασία, την ανταλλαγή εμπειρίας και τη διάδοση εξειδικευμένων τεχνικών σε χώρες ή περιοχές όπου η πρόσβαση σε τέτοια εμπειρία είναι περιορισμένη. Παράλληλα, η τηλεχειρουργική θέτει και νέα ζητήματα για το μέλλον: την ανάγκη για αυστηρά πρωτόκολλα ασφάλειας, ισχυρές τηλεπικοινωνιακές υποδομές, πιστοποίηση συστημάτων, εκπαίδευση ομάδων και σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο. Η πλήρης ενημέρωση του ασθενούς και η ύπαρξη οργανωμένου πρωτοκόλλου ασφάλειας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τέτοιου είδους επεμβάσεις, στις οποίες η τεχνολογία διευρύνει τις δυνατότητες του χειρουργού, αλλά δεν μειώνει την ανάγκη για αυστηρή ιατρική εποπτεία.
Ο Ευάγγελος Λιάτσικος υπογράμμισε ότι για τέτοιες επεμβάσεις δεν αρκεί η τεχνολογία. Χρειάζεται, όπως είπε, υψηλού επιπέδου ιατρική γνώση, την οποία η Ελλάδα διαθέτει. Τόνισε ακόμη ότι η τεχνολογία δεν έχει σύνορα και πως ό,τι υπάρχει στο εξωτερικό μπορεί πλέον να υπάρχει και στη χώρα μας. Η συγκεκριμένη επέμβαση ενισχύει τη θέση της ελληνικής ιατρικής κοινότητας στον διεθνή χάρτη της ρομποτικής χειρουργικής και της τηλεχειρουργικής. Παράλληλα, δείχνει ότι οι εξελίξεις στην τεχνολογία μπορούν να μετατρέψουν την απόσταση από εμπόδιο σε παράγοντα συνεργασίας, εκπαίδευσης και καινοτομίας.
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΛΙΑΤΣΙΚΟΣ
Καθηγητής Ουρολογίας
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Γεννήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 1968 στη Νέα Υόρκη. Σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο της Πάντοβα (1985-1991) και συνέχισε την εκπαίδευσή του στην Ελλάδα, αποκτώντας την ειδικότητα της Ουρολογίας το 1999 στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών, όπου είναι διευθυντής της Ουρολογικής Κλινικής. Είναι πρόεδρος του «European School of Urology» και επιστημονικός Συντονιστής της Α’ Ουρολογικής Κλινικής του «Λευκός Σταυρός». Το επιστημονικό του έργο επικεντρώνεται στην ενδοουρολογία, τη λαπαροσκόπηση, τη ρομποτική χειρουργική και τις ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές. Εχει δημοσιεύσει εκατοντάδες επιστημονικές εργασίες, έχει συμμετάσχει σε διεθνή βιβλία και κατευθυντήριες οδηγίες και έχει τιμηθεί από την «Endourology Society» για τη συμβολή του στην εκπαίδευση και στην εξέλιξη της ενδοουρολογίας.
