Σε μια κρίσιμη καμπή για το περιβάλλον, το WWF Ελλάς ανακοίνωσε μια ολοκληρωμένη στρατηγική με τίτλο «Ελλάδα χωρίς πλαστική ρύπανση», χαρτογραφώντας την πορεία που οφείλει να ακολουθήσει η χώρα μας έως το 2030. Στόχος είναι η συμμόρφωση με τις ευρωπαϊκές δεσμεύσεις μέσω της κυκλικής οικονομίας, μετατρέποντας μια περιβαλλοντική κρίση σε οικονομική ευκαιρία.
Τα μεγέθη που παρουσιάζει η οργάνωση αποτυπώνουν μια ζοφερή πραγματικότητα. «Η Ελλάδα παράγει περίπου 700.000 τόνους πλαστικών απορριμμάτων ετησίως», με το απογοητευτικό «μόλις 8% εξ αυτών να ανακυκλώνεται», ενώ η συντριπτική πλειονότητα, που αγγίζει το «84%, καταλήγει να θάβεται σε χωματερές». Η απώλεια ελέγχου μεταφέρεται και στο οικοσύστημα, καθώς υπολογίζεται ότι «κάθε χρόνο διαρρέουν στο ελληνικό περιβάλλον σχεδόν 40.000 τόνοι πλαστικών απορριμμάτων, εκ των οποίων 11.500 τόνοι περίπου καταλήγουν στις ελληνικές θάλασσες».
Παρά τη δεινή αυτή θέση, το WWF ξεκαθαρίζει ότι η πολιτεία πρέπει να προσεγγίσει τον περιορισμό των πλαστικών «ως ευκαιρία και όχι ως βάρος». Η ορθολογική διαχείριση περιορίζει το κόστος ταφής, μειώνει τις εισαγωγές παρθένας πρώτης ύλης και γλιτώνει τη χώρα από τα τσουχτερά ευρωπαϊκά πρόστιμα για τις μη ανακυκλώσιμες συσκευασίες, δημιουργώντας παράλληλα νέες θέσεις εργασίας και αναβαθμίζοντας το τουριστικό μας προϊόν.
Για την επίτευξη της θετικής αλλαγής, η στρατηγική προτείνει δέσμη άμεσων μέτρων. Πρώτιστο μέλημα είναι η «διασφάλιση της ορθής εφαρμογής του ν. 4736/2020 για τα πλαστικά μιας χρήσης», η ενεργοποίηση του συστήματος επιστροφής εγγύησης (DRS) για τις πλαστικές φιάλες, καθώς και η θέσπιση στόχων επαναχρησιμοποίησης στην εστίαση και το λιανεμπόριο. Επιπλέον, ζητείται η αυστηροποίηση της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού με «αυξημένες εισφορές για τις συσκευασίες που δεν ανακυκλώνονται» και η επέκταση του συστήματος σε γεωργικά πλαστικά, συνθετικά υφάσματα, αποτσίγαρα και αλιευτικά εργαλεία.
Ωστόσο, το μεγάλο αγκάθι παραμένει η πράξη. «Η Ελλάδα δεν στερείται νόμων, όμως πάσχει στην εφαρμογή», υπογραμμίζει η οργάνωση, ζητώντας ένα στιβαρό πλαίσιο διακυβέρνησης. Αυτό προϋποθέτει την «ουσιαστική ενίσχυση του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ)» και τη δημιουργία ελεγκτικού μηχανισμού με «χρήση νέων τεχνολογιών και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης» για την επιβολή ποινών.
Όπως επισημαίνεται, αν υιοθετηθούν αυτά τα βήματα, η χώρα μας μπορεί να πετύχει τον εγκεκριμένο ευρωπαϊκό στόχο «για μείωση της πλαστικής ρύπανσης κατά 50% έως το 2030 και της ρύπανσης από μικροπλαστικά κατά 30%». Το μόνο που απαιτείται πλέον είναι αταλάντευτη πολιτική βούληση.
Η πλήρης στρατηγική “Ελλάδα χωρίς πλαστική ρύπανση” και η σύνοψή της βρίσκεται εδώ.
Μια σύντομη ανάλυση των κύριων μέτρων μπορεί να βρεθεί εδώ.
