Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΤΩΝ ΥΠΕΡΔΥΝΑΜΕΩΝ

Η Ορθοδοξία έχει περάσει πολλές κρίσεις: σχίσματα, διαφωνίες για κορυφαία θεολογικά θέματα που οδήγησαν σε αιρέσεις, παρεμβάσεις της κοσμικής εξουσίας, δολοπλοκίες, ίντριγκες. Στο πέρασμα των αιώνων υπήρξαν προκλήσεις και ακρότητες.
Ωστόσο, η θεία πρόνοια βοήθησε και αντιμετωπίστηκαν τα πάντα. Ο πυρήνας της ορθόδοξης πίστης δεν αλλοιώθηκε και τα διδάγματα των Αποστόλων δεν παραχαράχτηκαν. Ομως οι χριστιανοί διχάστηκαν. Η Δύση υπέκυψε στις αλλοιώσεις του δόγματος και ακολούθησε ξεχωριστή πορεία, που στη συνέχεια είχε και άλλα θλιβερά επεισόδια, με νέους διχασμούς και αποσχίσεις. Στην ορθόδοξη Ανατολή διατηρήθηκε η αυθεντική πίστη των Πατέρων, ωστόσο δεν έλειψαν οι έριδες. Πάντα ο ανθρώπινος παράγοντας έσπερνε «ζιζάνια», αλλά στο τέλος η θεία πρόνοια επανέφερε την τάξη.

Η ορθόδοξη Ανατολή βρίσκεται ενώπιον μιας νέας δοκιμασίας. Η σύγκρουση Φαναρίου – Μόσχας που υποβόσκει εδώ και χρόνια είναι πλέον γεγονός. Η άκαρπη χθεσινή συνάντηση Βαρθολομαίου – Κυρίλλου στην Κωνσταντινούπολη μπορεί να είναι η απαρχή ενός νέου διχασμού με ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Πόσο μάλλον όταν πίσω της κρύβεται η σύγκρουση των υπερδυνάμεων ΗΠΑ – Ρωσίας.

Το θέμα της αυτοκεφαλίας της Ουκρανίας έχει ασφαλώς πολιτική διάσταση. Οι Αμερικανοί την επιδιώκουν στο πλαίσιο της γενικότερης πολιτικής τους στην περιοχή και πιέζουν το Φανάρι, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη στήριξη των ΗΠΑ. Πώς αλλιώς θα άντεχε το Πατριαρχείο στην Τουρκία του Ερντογάν;

Από την άλλη, οι Ρώσοι δεν συζητούν καν τέτοιο ενδεχόμενο. Θεωρούν ότι πλήττονται θρησκευτικά αλλά και πολιτικά, αφού στην Ουκρανία το θρησκευτικό συναίσθημα είναι σε έξαρση και επηρεάζει άμεσα τις διαθέσεις του λαού.

Η Ορθοδοξία, λοιπόν, βρίσκεται εν μέσω της σύγκρουσης των υπερδυνάμεων που με άλλους όρους προσπαθούν να πετύχουν νίκες έναντι του αντιπάλου. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος καιρό τώρα ισορροπεί μαεστρικά και νηφάλια αντιμετωπίζει την κατάσταση, όμως πλέον ήταν αναγκασμένος να πάρει οριστικές αποφάσεις. Ετσι χθες ανακοίνωσε ότι η αυτοκεφαλία της Ουκρανίας είναι τελεσίδικη.

Η Ρωσική Εκκλησία είναι βέβαιο ότι θα αντιδράσει. Από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και μετά, όταν επανέκαμψε δυναμικά, διεκδικεί την πρωτοκαθεδρία της Ορθοδοξίας. Μακάρι οι ενέργειές της να μην καταδικάσουν οριστικά την ενότητα των Εκκλησιών.