Παρά την τεράστια καταστροφή που σπείρει η πανδημία, οι Ευρωπαίοι χαρτογιακάδες του Βορρά πιέζουν ξανά για σκληρές μεταρρυθμίσεις
- Από τον Μιχάλη Ψύλο
Δύο κρίσιμα ραντεβού -σε Βρυξέλλες και Φρανκφούρτη- την προσεχή Πέμπτη θα κρίνουν πολλά για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας, αλλά και για τις τσέπες μας. Στις Βρυξέλλες, οι 27 ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ενωσης αναμένεται να εξετάσουν, μέσα στα άλλα, τη μεταρρύθμιση του Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) για την ενίσχυση των τραπεζών αλλά και την αναγκαστική δημοσιονομική χαλάρωση λόγω της πανδημίας.
Στη Φρανκφούρτη, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αναμένεται να αποφασίσει την αύξηση κατά 500 δισεκατομμύρια ευρώ του προγράμματος εξαγοράς ιδιωτικού και δημόσιου χρέους (το οποίο ξεκίνησε με 1.350 δισεκατομμύρια τον περασμένο Μάρτιο) και να το παρατείνει έως τουλάχιστον τον Δεκέμβριο του 2021.
Από την αρχή της πανδημίας, άλλωστε, με πρωτοβουλία της Κριστίν Λαγκάρντ, η ΕΚΤ διαδραμάτισε βασικό ρόλο, αγοράζοντας μαζικά τα ομόλογα χρέη που εξέδωσαν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, για να ηρεμήσει τις χρηματοπιστωτικές αγορές και να επιτρέψει στα κράτη-μέλη της Ε.Ε. να δανείζονται με χαμηλό κόστος.
Κι αν η Λαγκάρντ και η ΕΚΤ κάνουν το χρέος τους, οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δείχνουν να διστάζουν, να μην έχουν ξεκάθαρες ιδέες για το πώς πρέπει να βγάλουν τις χώρες, και φυσικά τους πολίτες, από την κρίση της πανδημίας, στηρίζοντας όλες τις ελπίδες τους στα εμβόλια. Λες και είναι το μαγικό ραβδί που θα επαναφέρει εν μια νυκτί οικονομία και κοινωνία στην προηγούμενη κανονικότητα…
«Είναι σαφές ότι το 2021 θα είναι μια τεράστια πρόκληση όσον αφορά την εμπιστοσύνη, την επικοινωνία, αλλά και τον εφοδιασμό με εμβόλια της ανθρωπότητας» λέει σε συνέντευξή του στη γερμανική «Die Zeit» ο σερ Τζέρεμι Φεράρ, ειδικός στις μολυσματικές νόσους, διευθυντής του ιδρύματος Wellcome Trust και πρώην καθηγητής Τροπικής Ιατρικής και Παγκόσμιας Υγείας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.
«Πρέπει να επικροτήσουμε όλους όσοι έχουν συνεισφέρει σε αυτά τα εμβόλια: επιστήμη, βιομηχανία, κυβερνήσεις και εθελοντές. Αλλά πρέπει επίσης να έχουμε κατά νου ότι ο εμβολιασμός δεν θα γίνει αρκετά γρήγορα. Είναι σπάνιο να εμβολιάζεται ο πληθυσμός μιας ολόκληρης χώρας ή ακόμη και ολόκληρου του κόσμου ταυτόχρονα. Την τελευταία φορά κάτι τέτοιο συνέβη στις εκστρατείες εμβολιασμού κατά της πολιομυελίτιδας ή στην εξάλειψη της ευλογιάς. Εάν δώσετε ένα δραστικό συστατικό σε εκατομμύρια ανθρώπους, θα συμβούν επίσης γεγονότα που δεν έχετε δει σε κλινικές μελέτες με δεκάδες χιλιάδες ή εκατοντάδες χιλιάδες άτομα».
«Για παράδειγμα, ορισμένα άτομα θα αναπτύξουν ασθένειες που δεν σχετίζονται καθόλου με το εμβόλιο, αλλά μπορεί να εμφανιστούν εντός τριών μηνών από τον εμβολιασμό. Είναι, επομένως, ζωτικής σημασίας να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις παρενέργειες ή σε άλλες ενδείξεις για μικρές και μεγάλες περιόδους μετά την έναρξη του εμβολιασμού» προειδοποιεί ο καθηγητής Φεράρ.
Και τώρα τρέχουμε! Γιατί -όπως σημειώνει ο Βρετανός επιστήμονας- η αντιμετώπιση της πανδημίας εμφανίζει τεράστια προβλήματα, επειδή «σε ολόκληρη την Ευρώπη δεν έχουν επενδυθεί αρκετά χρήματα στη δημόσια υγεία τα τελευταία 10 χρόνια ή και πριν. Επιπλέον, οι περισσότερες χώρες στην Ευρώπη δεν χρησιμοποίησαν επαρκώς τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο για να προετοιμαστούν για την αναμενόμενη αύξηση του αριθμού των κρουσμάτων τον χειμώνα. Και πάλι, όπως τον περασμένο Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, αντέδρασαν πολύ αργά, όταν οι επιδημιολόγοι έλεγαν ότι η πορεία αυτής της πανδημίας ήταν αρκετά προβλέψιμη από τα μέσα ή τα τέλη του περασμένου Ιανουαρίου».
Βαθμολογία κάτω από τη βάση, λοιπόν, στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στην αντιμετώπιση της πανδημίας. Ποια είναι, όμως, η αντίδρασή τους τώρα; Αναμονή μέχρι να εισρεύσουν τα 750 δισ. ευρώ από το πολυπόθητο ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης και τα 1,8 τρισ. ευρώ από τον προϋπολογισμό της Ε.Ε., που καθυστερούν λόγω του βέτο Πολωνίας και Ουγγαρίας – δύο χωρών που αρνούνται τη διασύνδεση της εκταμίευσης ευρωπαϊκών πόρων με την τήρηση των θεμελιωδών αξιών της Ενωσης, όπως το κράτος δικαίου.
