Τι σημαίνει η παράδοση του προηγμένου συστήματος THAAD στο Τελ Αβίβ. Στόχος η προστασία από μελλοντικές επιθέσεις του Ιράν
Με κομμένη την ανάσα η διεθνής κοινότητα αναμένει την απάντηση του Ισραήλ στο Ιράν, μετά την πυραυλική επίθεση της 1ης Οκτωβρίου, για να εκδικηθεί τον θάνατο του ηγέτη της Χεζμπολάχ Χασάν Νασράλα στον Λίβανο και αρκετών Ιρανών στρατιωτών που σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια ισραηλινών επιθέσεων.
- Από τη Μαρία Δεναξά
Σε μια εποχή που το εβραϊκό κράτος αντισταθμίζει τα αντίποινά του κατά της ισλαμικής δημοκρατίας του Ιράν, οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπως έχει ανακοινωθεί, ετοιμάζονται να παραδώσουν το πιο προηγμένο αντιπυραυλικό τους σύστημα στο Ισραήλ, ως πρόσθετη προστασία έναντι μελλοντικών επιθέσεων. «Αυτό το σύστημα από συστοιχίες πυραύλων, που είναι τοποθετημένες σε φορτηγά, μπορεί να μεταφερθεί γρήγορα στην εμπόλεμη περιοχή με στρατιωτικά αεροσκάφη» σύμφωνα με τον Τζον Εραθ, ερευνητή στο Κέντρο Πολιτικής Ελέγχου των Οπλων, μια δεξαμενή σκέψης με έδρα την Ουάσινγκτον.
Για τη Lockheed Martin, που κατασκευάζει τα αντιπυραυλικά σύστηματα, οι ΗΠΑ διαθέτουν μόνο επτά συστοιχίες αντιπυραυλικής άμυνας μεγάλου ύψους (THAAD). Ορισμένα από αυτά έχουν ήδη αναπτυχθεί για την προστασία από πυραυλικές επιθέσεις στην αμερικανική βάση στο Γκουάμ στον Ειρηνικό ή για την προστασία των αμερικανικών στρατευμάτων στη Νότια Κορέα, εξαιτίας της εμπόλεμης κατάστασης στην Κορεατική Χερσόνησο.
Δύο άλλα συστήματα THAAD έχουν πωληθεί στη Σαουδική Αραβία και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Τα Εμιράτα χρησιμοποίησαν τις συστοιχίες τους το 2022 για να αναχαιτίσουν πυραύλους που εκτοξεύτηκαν από την Υεμένη, από μαχητές Χούτι, που υποστηρίζονται από το Ιράν. Η επίθεση αυτή, η οποία συνδύαζε πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη και στόχευε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις δίπλα σε αμερικανική βάση, αποτράπηκε εν μέρει. Ηταν η πρώτη φορά που η αντιπυραυλική ασπίδα χρησιμοποιήθηκε σε πραγματικές συνθήκες. Σύμφωνα με τη Lockheed Martin, οι ασκήσεις αναχαίτισης είχαν προηγουμένως επιτύχει δεκαέξι φορές σε ισάριθμες προσπάθειες.
Σε έκθεση του Απριλίου της Υπηρεσίας Ερευνών του Κογκρέσου, ένα διακομματικό όργανο αρμόδιο για την εποπτεία των δαπανών του προϋπολογισμού, αναφέρεται πως το αντιπυραυλικό σύστημα αναπτύχθηκε τη δεκαετία του 1990, αλλά έπειτα από μια σειρά αποτυχημένων δοκιμών έπρεπε να σχεδιαστεί εκ νέου για την κατάρριψη πυραύλων μεγάλου ύψους. Το σύστημα μπορεί να πλήξει στόχους σε απόσταση από 150 έως 200 χλμ. Εχει σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση πυραύλων μικρού και μεσαίου βεληνεκούς έως και 5.000 χλμ.
Τα τρωτά σημεία
Αυτές οι συστοιχίες πυραύλων αποτελούν συμπλήρωμα των Patriots, που αναπτύχθηκαν για πρώτη φορά στη Μέση Ανατολή κατά τη διάρκεια του πρώτου πολέμου του Κόλπου το 1991, όταν ο Σαντάμ Χουσεΐν εκτόξευσε τους πυραύλους Scuds εναντίον του Ισραήλ για να το παρασύρει στη σύγκρουση και να αναζωπυρώσει τον «αραβικό διάδρομο». Το Ισραήλ διαθέτει, επίσης, το δικό του αμυντικό σύστημα, το Iron Dome, κατά των ρουκετών που εκτοξεύονται από τη Γάζα ή από τον Λίβανο από τη Χεζμπολάχ.
Ωστόσο, αυτά τα διαφορετικά επίπεδα άμυνας σχεδόν εξουδετερώθηκαν από την πυραυλική επίθεση του Ιράν, που σκότωσε τέσσερις Ισραηλινούς στρατιώτες και τραυμάτισε δεκάδες άλλους σε στρατιωτική βάση νότια της Χάιφα. Το νέο προηγμένο αμυντικό σύστημα που στάλθηκε από τις ΗΠΑ στο Ισραήλ προορίζεται σαφώς για να αποκρούσει τις ιρανικές βαλλιστικές επιθέσεις και όχι τις ρουκέτες της Χεζμπολάχ. Η παράδοση αυτή σηματοδοτεί ένα νέο στάδιο στην εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών στον πόλεμο, παρόλο που δεν θέλουν να το παραδεχτούν, ο οποίος συμπαρασύρει ολοένα και περισσότερες χώρες της Μέσης Ανατολής. Η Ουάσινγκτον θα στείλει, επίσης, περίπου 100 στρατιώτες για τη διαχείριση του συστήματος THAAD.
Την 1η Οκτωβρίου η βροχή των ιρανικών πυραύλων διαπέρασε εν μέρει τα ισραηλινά συστήματα. «Το Ισραήλ, όπως και το Ιράν, μπορεί να παρουσιάσει αυτό το αποτέλεσμα ως νίκη» ελπίζει ο Τζον Εραθ, απευχόμενος μια νέα κλιμάκωση. Η Ισλαμική Δημοκρατία έχει δηλώσει ότι θέλει να παραμείνει σε αυτό το χτύπημα. Η ισραηλινή κυβέρνηση, όμως, έχει υποσχεθεί να ανταποδώσει, αφήνοντας να πλανάται μυστήριο γύρω από το είδος της απάντησης. «Το χτύπημά μας θα είναι ισχυρό, ακριβές και πάνω από όλα απροσδόκητο» δήλωσε ο Ισραηλινός υπουργός Αμυνας Γιοάβ Γκαλάντ την περασμένη Τετάρτη, την ίδια ημέρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν και η αντιπρόεδρός του Κάμαλα Χάρις μιλούσαν τηλεφωνικά με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ο Λευκός Οίκος έχει προειδοποιήσει ότι δεν επιθυμεί χτυπήματα στις πυρηνικές ή στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Ιράν, τα οποία θα μπορούσαν να προκαλέσουν εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου τρεις εβδομάδες πριν από τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές.
Η διπλή ερμηνεία του αμερικανικού «δώρου» στον σκληρό Νετανιάχου
Η παράδοση του προηγμένου αμερικανικού αντιπυραυλικού συστήματος θα ενθαρρύνει το Ισραήλ να προβεί σε αντίποινα κατά του Ιράν ή, αντιθέτως, το νέο αυτό δώρο αποτελεί μέρος παρασκηνιακών διαπραγματεύσεων με τον Λευκό Οίκο για να διασφαλιστεί ότι η ισραηλινή κυβέρνηση θα μετριάσει την αντίδρασή της, προκειμένου να αποφευχθεί η αναζωπύρωση της σύγκρουσης, στην οποία κινδυνεύουν να εμπλακούν οι Ηνωμένες Πολιτείες; Τη Δευτέρα η «Washington Post» ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής συνομιλίας του Τζο Μπάιντεν και της Κάμαλα Χάρις με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός συμφώνησε να μην επιτεθεί στο πυρηνικό πρόγραμμα ή στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Ιράν.
Αλλά ο Ισραηλινός ηγέτης, ο οποίος μέχρι στιγμής έχει αγνοήσει όλες τις κόκκινες γραμμές του Λευκού Οίκου, φέρεται ότι επέμεινε να πλήξει στρατιωτικούς στόχους του Ιράν πριν από τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές της 5ης Νοεμβρίου. Οι Δημοκρατικοί υποψιάζονται ότι ποντάρει στην επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία, η οποία θα του δώσει ακόμα μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων. Ο Αμερικανός πρόεδρος και πίσω του η αντιπρόεδρος Χάρις βαδίζουν σε μια λεπτή πολιτική γραμμή. Την επομένη της ανακοίνωσης της παράδοσης του αντιπυραυλικού συστήματος στο Ισραήλ, η κυβέρνηση Μπάιντεν ανακοίνωσε μέτρα για την καταπολέμηση της βίας κατά των Αμερικανών αραβικής καταγωγής και της ισλαμοφοβίας. Αυτό το εκλογικό σώμα, που αποτελεί μια σημαντική μειοψηφία στις κρίσιμες πολιτείες του Μίσιγκαν και του Ουισκόνσιν, είναι εξοργισμένο από την άνευ όρων υποστήριξη των Δημοκρατικών προς το Ισραήλ, παρά το μακελειό στη Γάζα και τώρα στον Λίβανο. Θα μπορούσαν να απέχουν από τις εκλογές, από το να ψηφίσουν την Κάμαλα Χάρις.
