• Το μήνυμα από τη Γερμανία ήταν εκκωφαντικό. Στο Μεκλεμβούργο το AfD ήρθε πρώτο με περίπου 38%, ενώ το CDU του καγκελάριου Μερτς έμεινε κάτω από το 5% και εκτός τοπικού Κοινοβουλίου. Στο Βερολίνο, από την άλλη πλευρά του πολιτικού φάσματος, πρώτη αναδείχθηκε η Αριστερά με 25,7%, αφήνοντας δεύτερο το CDU. Ο ίδιος ο Μερτς χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «καταστροφή»…
- Του Ανδρέα Καψαμπέλη
• Θα ήταν βολικό να αποδοθούν όλα αυτά στις γερμανικές ιδιαιτερότητες. Μόνο που η εικόνα είναι ευρύτερη. Τα παραδοσιακά κόμματα πιέζονται, οι κυβερνήσεις δυσκολεύονται να πείσουν και μεγάλα τμήματα των κοινωνιών αναζητούν διέξοδο έξω από τα παλιά πολιτικά σχήματα. Δεν πρόκειται για ενιαίο ιδεολογικό ρεύμα – το αποτέλεσμα του Βερολίνου το αποδεικνύει. Πρόκειται πρωτίστως για κρίση εμπιστοσύνης.
• Και εκεί βρίσκεται το μήνυμα που στην Αθήνα θα ήταν λάθος να διαβαστεί επιφανειακά. Οι πολίτες δεν ξυπνούν ένα πρωί και αποφασίζουν ξαφνικά να γκρεμίσουν το πολιτικό σκηνικό. Προηγούνται χρόνια συσσωρευμένης δυσαρέσκειας: κόστος ζωής, στέγη, ενέργεια, ανασφάλεια, Μεταναστευτικό, αίσθηση υποχώρησης του κοινωνικού κράτους και, πάνω απ’ όλα, η πεποίθηση ότι η καθημερινότητά τους βρίσκεται όλο και πιο μακριά από τις προτεραιότητες εκείνων που κυβερνούν. Στη Γερμανία, οικονομικές ανησυχίες και κοινωνική δυσαρέσκεια καταγράφονται μεταξύ των παραγόντων που τροφοδοτούν την πολιτική ανατροπή.
• Το ενδιαφέρον είναι ότι η διαμαρτυρία δεν έχει μία μόνο κατεύθυνση. Στη μία περιοχή εκτοξεύεται το AfD, στην άλλη κερδίζει το Die Linke. Δεξιά και αριστερά αποτελέσματα, με έναν κοινό παρονομαστή: την απόρριψη του πολιτικού «Κέντρου» όπως αυτό λειτουργεί σήμερα…
• Κι εδώ ακριβώς βρίσκεται η παγίδα για τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Θα ήταν εύκολο να θεωρήσει ότι όσα συμβαίνουν στη Γερμανία, στη Γαλλία ή αλλού είναι μια μακρινή ευρωπαϊκή ιστορία. Ομως η πολιτική φθορά δεν γνωρίζει σύνορα και, κυρίως, δεν αντιμετωπίζεται με επικοινωνία. Ούτε με συνεχείς υποσχέσεις ότι τα πράγματα πηγαίνουν καλύτερα, όταν ένα σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας αισθάνεται διαφορετικά.
• Κάθε χώρα έχει βεβαίως διαφορετικό κομματικό σύστημα, κοινωνικές συνθήκες και πολιτικές παραδόσεις. Ομως υπάρχει ένα ευρωπαϊκό προειδοποιητικό καμπανάκι που καμία κυβέρνηση δεν έχει την πολυτέλεια να αγνοεί…
• Ο Μερτς βρίσκεται ήδη αντιμέτωπος με τις συνέπειες. Παρά τη βαριά ήττα, δηλώνει ότι θα συνεχίσει την πολιτική του και τις μεταρρυθμίσεις του. Και κάπου εδώ η εικόνα γίνεται γνώριμη: οι κοινωνίες στέλνουν μηνύματα, οι κυβερνήσεις διαβεβαιώνουν ότι τα έλαβαν και ύστερα συνεχίζουν περίπου στον ίδιο δρόμο. Μόνο που κάποια στιγμή οι προειδοποιήσεις τελειώνουν.
• Στην Ελλάδα η κυβέρνηση πώς θα διαβάσει όσα συμβαίνουν γύρω της; Ως μια πρόσκαιρη ευρωπαϊκή αναταραχή ή ως υπενθύμιση ότι καμία πολιτική κυριαρχία δεν είναι μόνιμη όταν μεγαλώνει η απόσταση ανάμεσα στην κυβερνητική εικόνα και στην κοινωνική πραγματικότητα; Γιατί, τελικά, τα πολιτικά κάστρα σπανίως πέφτουν μέσα σε μία νύχτα. Πρώτα αδειάζουν από τους ψηφοφόρους τους. Και μετά πέφτουν…
Από τη στήλη «Ο κοριός» της «δημοκρατίας»
